Stimpilgjald - hlutaskipting félags

E.g., 2019-11-16
E.g., 2019-11-16
  • Fasteignaskattur - heimagisting

    Nánar úr niðurstöðum dóms Landsréttar frá 25. október 2019 í máli nr. 821/2018:

     

    "[...]

     

    Áfrýjandi krefst þess annars vegar að felldur verði úr gildi úrskurður yfirfasteignamatsnefndar 11. desember 2017 í máli nr. 9/2017. Hins vegar krefst hann þess að viðurkennt verði með dómi að honum sé heimilt að skattleggja fasteign stefndu að Undirhlíð 36 í Grímsnes-og Grafningshreppi, [...], samkvæmt c-lið 3. mgr. 3. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga vegna þess tíma sem fasteignin var skráð fyrir heimagistingu á árinu 2017. Þá krefst áfrýjandi málskostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti.

     

    [...]

     

    Niðurstaða

     

    Í 3. mgr. 3. gr. laga nr. 85/2007 er heimagisting flokkuð sem ein tegund gististaða. Komi ekkert annað til verður í því ljósi að líta svo á að heimgisting falli undir ferðaþjónustu í skilningi c-liðar 3. mgr. 3. gr. laga nr. 4/1995.

     

    Í 13. gr. laga nr. 85/2007, sbr. 10. gr. laga nr. 67/2016, er mælt fyrir um skyldu þess sem hyggst bjóða upp á heimagistingu, í samræmi við 1. mgr. 3. gr. laganna, til að tilkynna sýslumanni í viðkomandi umdæmi að hann hyggist leigja út lögheimili sitt eða eina aðra fasteign í sinni eigu. Þá er þar gerð grein fyrir atriðum sem að skráningarskyldunni lúta. Í 5. mgr. greinarinnar og svo sem áður er getið er sérstaklega tekið fram að heimagisting sem uppfyllir skilyrði laganna teljist ekki fara fram í atvinnuhúsnæði í skilningi laga um tekjustofna sveitarfélaga nr. 4/1995.

     

    Í athugasemdum sem upphaflega fylgdu frumvarpi því er varð að lögum nr. 67/2016 kom meðal annars fram að breytt skilgreining heimagistingar samkvæmt því væri tilraun til þess að einfalda fyrirkomulag á útleigu einstaklinga á heimilum sínum til skamms tíma. Markmið ákvæðanna um heimagistingu væri einnig að ná skammtímaleigu upp á yfirborðið og skilja þetta form útleigu frá hefðbundinni gististarfsemi í atvinnuskyni. Sú breyting var meðal annars gerð á frumvarpinu í meðförum Alþingis að bætt var inn í það framangreindu ákvæði um að heimagisting teldist ekki fara fram í atvinnuhúsnæði í skilningi laga nr. 4/1995. Í nefndaráliti atvinnuveganefndar segir það eitt um þessa breytingu að það sé „vilji löggjafans að húsnæði sem heimagisting fer fram í, eins og það hugtak er skilgreint í frumvarpinu, teljist ekki vera atvinnuhúsnæði“ í skilningi laga um tekjustofna sveitarfélaga. Að þessu virtu liggur beinast við að álykta á þann veg að ætlun löggjafans með þessari breytingu hafi verið sú að það eitt að eigandi íbúðar, íbúðarhúss eða sumarbústaðar bjóði upp á heimagistingu þar eigi ekki að leiða til þess að vikið verði frá þeirri reglu um álagningu fasteignaskatts af þessum eignum sem mælt er fyrir um í a-lið 3. mgr. 3. gr. laga nr. 4/1995 og að slík starfsemi teljist þar með ekki til atvinnureksturs líkt og ferðaþjónusta annars gerði. Er þá jafnframt til þess að líta að ekki verður séð að þessi breyting hefði að öðrum kosti haft sérstaka þýðingu.

     

    Samkvæmt 40. gr. stjórnarskrárinnar má engan skatt á leggja né breyta né af taka nema með lögum. Hefur þetta verið skýrt svo að skýra heimild í settum lögum þurfi til skattlagningar. Samkvæmt þessu og því sem rakið er hér að framan verður ekki fallist á það með áfrýjanda að hin umdeilda álagning fasteignaskatts hafi viðhlítandi stoð í ákvæði c-liðar 3. mgr. 3. gr. laga nr. 4/1995. Verður hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.“

     

    Í hlekk með fréttinni er að finna dóm Landsréttar í heild sinni.

  • Skattalegt heimilisfesti - svefnstaðarregla/dvalartími

    Úr niðurstöðum úrskurðar yfirskattanefndar nr. 36/2019:

     

    „[...]

     

    Ágreiningur máls þessa stendur um þá ákvörðun ríkisskattstjóra samkvæmt úrskurði, dags. 14. febrúar 2018, að telja kæranda hafa verið með skattalegt heimilisfesti og borið fulla og ótakmarkaða skattskyldu á Íslandi samkvæmt 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, á tímabilinu ... 2012 til ... 2015. Úrskurður ríkisskattstjóra var kveðinn upp á grundvelli 2. mgr. 1. gr. laga nr. 90/2003 sem felur ríkisskattstjóra úrskurðarvald um hverjir skuli teljast heimilisfastir hér á landi samkvæmt lagagreininni. Byggði ríkisskattstjóri á því að „miðstöð persónulegra hagsmuna“ kæranda hafi verið á Íslandi á umræddu tímabili, enda teldist kærandi hafa haft bækistöð á Íslandi á tímabilinu, dvalið hérlendis að jafnaði í tómstundum sínum og átt hér svefnstað þegar hann hafi ekki verið fjarverandi um stundarsakir vegna vinnuferða, orlofs, veikinda eða annarra hliðstæðra atvika.

     

    Skattskylda samkvæmt 1. gr. laga nr. 90/2003 felur í sér skyldu til að greiða tekjuskatt af öllum tekjum sínum, hvar sem þeirra er aflað, sbr. upphafsákvæði greinarinnar. Samkvæmt 1. tölul. 1. mgr. lagagreinarinnar hvílir skylda þessi á þeim mönnum „sem heimilisfastir eru hér á landi“. Samkvæmt 2. tölul. 1. mgr. hvílir sú skylda einnig á þeim sem heimilisfastir hafa verið hér á landi en flutt úr landi og fellt hafa niður heimilisfesti sitt hér, nema þeir sanni að þeir séu skattskyldir í öðru ríki á sama hátt og menn heimilisfastir þar og hafi fullnægt þeim skattskyldum sínum. Tekið er fram að skattskylda þessi gildi þó aðeins í þrjú ár frá næstu áramótum eftir brottflutningsdag. Samkvæmt 3. tölul. 1. mgr. hvílir skattskyldan jafnframt á þeim „sem dvelja hér á landi lengur en samtals 183 daga á sérhverju 12 mánaða tímabili, þar með talin eðlileg fjarvera héðan af landi vegna orlofs og þess háttar“. Loks er í 4. tölul. 1. mgr. kveðið á um skattskyldu þeirra sem eigi falla undir ákvæði 1.­–3. tölul. en starfa samtals lengur en 183 daga á sérhverju 12 mánaða tímabili, þar með talin eðlileg fjarvera frá starfi vegna orlofs og þess háttar, um borð í loftfari eða skipi sem skráð er hér á landi.

     

    [...]

     

    Eins og fyrr segir var ákvörðun ríkisskattstjóra um ótakmarkaða skattskyldu kæranda á tímabilinu umræddu tímabili árin 2012 til 2015 öðrum þræði byggð á því að kærandi hefði átt verulegra persónulegra og fjárhagslegra hagsmuna að gæta á Íslandi á tímabilinu. Fjölskylda kæranda hafi búið á landinu og kærandi hafi verið skráður eigandi að innlendum fasteignum og ökutækjum og haft tekjur af stjórnarstörfum í íslensku hlutafélagi. Einnig byggði ríkisskattstjóri á því að kærandi hefði dvalið meirihluta tímabilsins á Íslandi. Ríkisskattstjóri skipti tímabilinu í þrennt, þ.e. ... 2012 til 31. júlí 2013, 1. ágúst 2013 til 31. júlí 2014 og 1. ágúst 2014 til ... 2015. Samkvæmt samantekt ríkisskattstjóra, sbr. hinn kærða úrskurð og umsögn vegna kæru, dags. 21. júní 2018, taldist ríkisskattstjóra svo til að kærandi hefði dvalið á Íslandi í 207 daga á fyrsta hluta tímabilsins, 225 á öðrum hluta þess og 162 á þeim þriðja eða samtals 594 daga á öllu tímabilinu. Við nánari athugun verður ekki betur séð en að dagar þessir teljist samkvæmt forsendum ríkisskattstjóra 207 fyrsta tímabilið, 224 dagar annað tímabilið og 158 það þriðja eða samtals 589 dagar.

     

    Þessum forsendum ríkisskattstjóra er mótmælt af hálfu kæranda. Telur kærandi að ekki séu efnislegar forsendur fyrir ákvörðun ríkisskattstjóra, enda verði kærandi hvorki talinn hafa fært heimilisfesti sitt til Íslands á árinu 2012 né dvalið á Íslandi í 183 daga á neinu þeirra 12 mánaða tímabila sem úrskurður ríkisskattstjóra tekur til. Verði ekki fallist á þetta telur kærandi að tímabil skattskyldu hans hafi verið ranglega ákveðið, en skattskylda vegna dvalar á „sérhverju tólf mánaða tímabili“ taki aðeins til þess tekjuárs sem tímabilinu lauk á.

     

    [...]

     

    Með hliðsjón af framangreindu þykir úrlausn um dvalardaga kæranda hafa sérstaka þýðingu. Er og um að ræða fyrirferðarmikinn þátt í niðurstöðu ríkisskattstjóra. Af hálfu kæranda er því annars vegar haldið fram um þetta atriði að ekki fái staðist að telja ferðadaga til dvalardaga hér á landi, eins og ríkisskattstjóri geri, og hins vegar telur kærandi að ríkisskattstjóri hafi oftalið dvalardaga hérlendis.

     

    Í úrskurði ríkisskattstjóra er gengið út frá því að bæði komudagur kæranda til landsins og brottfarardagur teljist til dvalartíma hans hér á landi. Til þess að líta að hvorki er tekið á því með beinum hætti í lögum nr. 90/2003 né verður ráðið af lögskýringargögnum hvernig taka skuli tillit til ferðadaga við ákvörðun dvalartíma samkvæmt 1. gr. laganna, hvað þá við þær aðstæður sem greinir í tilviki kæranda, þar sem ræðir um margar ferðir á tímabili. Ekki er tekin sérstök afstaða til þessa álitaefnis í úrskurði yfirskattanefndar nr. 127/2013 sem kærandi vísar til. Þegar aðferð ríkisskattstjóra er virt með tilliti til viðmiðunar um svefnstað í 2. mgr. 1. gr. laga nr. 21/1990, sbr. einnig reglu 1. málsl. 2. mgr. 4. gr. þeirra laga, þykir blasa við að hún getur leitt til afbrigðilegrar niðurstöðu. Í úrskurði ríkisskattstjóra kemur fram að sú aðferð að telja ferðadaga til dvalardaga grundvallist á skýringum við 15. gr. samningsfyrirmyndar OECD um tvísköttunarsamninga. Í greininni er fjallað um hvernig fara skuli með skattlagningu endurgjalds sem aðili heimilisfastur í samningsríki fær fyrir starf sem er leyst af hendi í öðru samningsríki. Ekki reynir á það atriði með beinum hætti í máli þessu. Skýringar við þetta ákvæði þykja því naumast hafa þá þýðingu sem ríkisskattstjóri telur.

     

    Að því athuguðu sem að framan er rakið og með sérstöku tilliti til svefnstaðarreglu laga nr. 21/1990 verður haft til viðmiðunar að telja þá daga til dvalardaga hér á landi þegar aðili er staddur á landinu í lok dags. Samkvæmt því þykja dvalardagar kæranda hér á landi vera oftaldir samkvæmt yfirliti ríkisskattstjóra um 26 daga á hinu fyrsta tímabili yfirlitsins, 27 daga á öðru tímabilinu og 24 daga á þriðja tímabilinu.

     

    Auk þessa hefur kærandi gert ágreining um það hvar telja beri hann hafa verið staddan einstaka daga. Kemur fram í kæru að kærandi telur sig hafa verið hér á landi í alls 356 daga á því tímabili sem málið tekur til. Í umsögn ríkisskattstjóra er fallist á hluta athugasemda kæranda í þessum efnum. Samkvæmt því sem þar kemur fram og með tilliti til niðurstöðu að framan varðandi meðferð ferðadaga má telja liggja fyrir að á tímabilunum ... 2012 til 31. júlí 2013 og 1. ágúst 2014 til ... 2015 hafi dvalardagar kæranda hér á landi ekki verið fleiri en erlendis. Hvað snertir tímabilið 1. ágúst 2013 til 31. júlí 2014 standa eftir 197 dagar að teknu tilliti til þess sem fyrr segir um ferðadaga. Af hálfu kæranda hefur dagatalningu ríkisskattstjóra einkum verið mótmælt á þeim grundvelli að erlendur bankareikningur sýni umtalsverða notkun á kortum hans tiltekna daga. Hér skiptir sérstaklega máli ágreiningur um dagana 19. mars til 6. maí 2014 þar sem munar allt að 38 dögum á talningu aðila. Vegna þessara daga vísar kærandi til margra erlendra færslna á kortareikningi sínum, þar á meðal í matvöruverslunum og vegna kaupa á þjónustu. Auk þessa er stutt gögnum af hálfu kæranda að hann hafi á tímabilinu átt tíma í læknisskoðun í X-landi. Að virtum þessum skýringum kæranda og gögnum málsins að öðru leyti þykir því ekki verða vísað á bug að dvalardagar hans á Íslandi tímabilið 1. ágúst 2013 til 31. júlí 2014 hafi verið færri en samkvæmt yfirliti ríkisskattstjóra. Þykir rétt að fallast á sjónarmið kæranda með þeim hætti að miða við 38 færri dvalardaga þetta tímabil en ríkisskattstjóri telur.

     

    Samkvæmt framansögðu verður litið svo á að dvalardagar kæranda hér á landi hafi verið alls 474 á öllu tímabilinu ... 2012 til ... 2015 og dagar utan Íslands því 546. Niðurstaða ríkisskattstjóra, sem er meginatriði í forsendum hans, um dvöl kæranda hér á landi umfram 183 daga á þargreindum þremur tímabilum verður samkvæmt þessu ekki talin fá staðist. Að því athuguðu sem ráðið verður um skiptingu daga utan Íslands milli daga í X-landi og í öðrum löndum, en að því atriði er raunar ekkert vikið í úrskurði ríkisskattstjóra, þykir jafnframt mega ganga út frá því að dvalardagar kæranda hér á landi hafi verið umtalsvert færri en í X-landi.

     

    Fram er komið að kærandi, sem var með skráð lögheimili í X-landi frá ... 2006, hafði frá þeim tíma leiguhúsnæði til afnota þar í landi. Hefur ekki verið dregið í efa af hálfu ríkisskattstjóra að út af fyrir sig megi telja það húsnæði bækistöð kæranda í skilningi laga nr. 21/1990. Ekki liggur annað fyrir en að staða kæranda sem meðeigandi og daglegur stjórnandi fyrir Y hafi haldist óbreytt allt frá ... 2006 og fram yfir það tímabil sem málið varðar. Þá er ekki ágreiningur um að starfið fyrir þetta félag hafi verið aðalatvinna kæranda. Ríkisskattstjóri hefur ekki vefengt gögn kæranda um að hann hafi fullnægt skattskyldu sinni í X-landi á því tímabili sem málið varðar. Þá er komið fram að kærandi sótti heilbrigðisþjónustu þar í landi auk þess sem fram hafa komið margvísleg gögn um tómstundaiðju kæranda þessi ár. Samkvæmt þessu varð sú helsta breyting á aðstæðum kæranda á því tímabili sem málið tekur til að fjölskylda hans var þá búsett á Íslandi, auk þess sem fyrir liggur – hvað sem líður ágreiningi um nákvæma dagatalningu – að kærandi dvaldi umtalsverðan hluta tímabilsins hérlendis. Kærandi var ásamt eiginkonu sinni eigandi að íbúðarhúsnæði hér á landi og fer ekki milli mála að hann hafi haft þar bækistöð í skilningi laga nr. 21/1990 þann tíma sem hann dvaldi hér á landi.

     

    Samkvæmt framansögðu verður kærandi talinn hafa haldið heimili bæði hér á landi og í X-landi. Í 2. mgr. 4. gr. laga nr. 21/1990 segir að leiki vafi á því hvar telja skuli að föst búseta manns standi, t.d. vegna þess að hann hafi bækistöð í fleiri en einu sveitarfélagi, skuli hann eiga lögheimili þar sem hann dveljist meiri hluta árs. Dveljist maður ekki meiri hluta árs í neinu sveitarfélagi skuli hann eiga lögheimili þar sem hann stundi aðalatvinnu sína, svo sem nánar er skilgreint, enda hafi hann þar bækistöð. Telja verður það leiða af tilvísun í 2. mgr. 1. gr. laga nr. 90/2003 til ákvæða laga um lögheimili að horfa beri sérstaklega til þessara reglna við ákvörðun um heimilisfesti samkvæmt 1. tölul. 1. mgr. 1. gr. fyrrnefndra laga, sbr. í þessu sambandi viðhorf í dómi Hæstaréttar í máli nr. 250/2012.

     

    Eins og rakið hefur verið hér að framan varðandi dvalardaga kæranda dvaldi hann allnokkru lengur í X-landi en hér á landi á tímabilinu ... 2012 til ... 2015. Að því athuguðu og með vísan til þess sem fyrir liggur um búsetu kæranda í X-landi frá árinu 2006, þar á meðal húsnæðiskost þar í landi, svo og óslitið vinnusamband frá þeim tíma þar í landi, ásamt því að óumdeilt er að kærandi hafi gegnt þarlendum skattalegum skyldum, verður ekki tekið undir það með ríkisskattstjóra að kærandi hafi verið heimilisfastur og borið fulla og ótakmarkaða skattskyldu hér á landi samkvæmt 1. tölul. 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/2003 á nefndu tímabili. Aðalkrafa kæranda um að úrskurður ríkisskattstjóra verði felldur úr gildi er því tekin til greina.“

     

    Í hlekk með fréttinni er að finna úrskurð yfirskattanefndar í heild sinni.

  • Breyting á skattlagningu höfundaréttinda

    Nánar um tilefni og meginefni breytinganna:

     

    Í greinargerð með frumvarpi er varð að lögum nr. 111/2019 segir að ástæða breytinganna sé að „Núgildandi fyrirkomulag á skattlagningu tekna af höfundaréttindum hefur sætt gagnrýni þar sem komið hafa fram þau sjónarmið að eðlilegt þyki að tekjur vegna nýtingar á verkum sem þegar hafa verið sköpuð séu skattlagðar eins og aðrar tekjur manna af eignum sínum. Þá hefur einnig verið talið óeðlilegt að skattleggja umræddar greiðslur sem launatekjur þegar höfundur tiltekins verks er látinn en verkið heldur áfram að gefa af sér tekjur til erfingja eða annarra einstaklinga sem rétthafa.“

     

    Í frumvarpinu kemur enn fremur fram að gert sé ráð fyrir að breytingar á skattlagningu höfundargreiðslnanna hafi í för með sér neikvæð áhrif á tekjur ríkissjóðs þar sem lækkun tekna af tekjuskatti og tryggingagjaldi muni nema hærri fjárhæð en hækkun tekna af fjármagnstekjuskatti.

     

    Í hlekk með fréttinni er að finna lögin í heild sinni.

  • Áform um frumvarp um breytingu á lögum um erfðafjárskatt

    Orðrétt segir um úrlausnarefnið:

    1. Forsaga máls og tilefni.

    Forsögu og tilefni málsins má rekja til frumvarps um sama efni sem lagt var fram á síðasta löggjafarþingi af hálfu þingmanna stjórnarmeirihlutans.

    2. Hvert er úrlausnarefnið?

    Með frumvarpinu verða lagðar til breytingar á lögum um erfðafjárskatt, nr. 14/2004, í tengslum við þrepaskiptingu erfðafjárskatts. Í frumvarpinu verður í fyrsta lagi lagt til að erfðafjárskatturinn verði þrepaskiptur, þ.e. annars vegar 5% af fjárhæð allt að 75.000.000 kr. og hins vegar 10% af því sem er umfram 75.000.000 kr. Í öðru lagi verður lagt til að fjárhæðarmörk skattþrepa taki árlegum breytingum miðað við þróun vísitölu neysluverðs. Þá verður jafnframt lagt til að sökum þrepaskiptingu erfðafjárskatts verði erfðafjárskattur á fyrirframgreiddum arfi sá sami og í hærra skattþrepinu, þ.e. 10%.

    3. Að hvaða marki duga gildandi lög og reglur ekki til?

    Samkvæmt 40. gr. Stjórnarskrár Íslands, nr. 33/1944, má engan skatt á leggja né breyta né af taka nema með lögum. Þá segir í 77. gr. að skattamálum skuli skipað með lögum og ekki megi fela stjórnvöldum ákvörðun um hvort leggja skuli á skatt, breyta honum eða afnema hann. Þá verði enginn skattur lagður á nema heimild hafi verið fyrir honum í lögum þegar þau atvik urðu sem ráða skattskyldu. 

     

    Skjalið sem mælir fyrir um áformin má nálgast á hlekk með fréttinni (uppi í hægra horninu)

  • MLI tekur gildi 1 janúar 2020

    Orðrétt segir í frétt ráðuneytisins:

    "Þann 26. september sl. afhentu íslensk stjórnvöld Efnahags- og framfarastofnuninni, OECD, tilkynningu um fullgildingu marghliða samnings um breytingar á tvísköttunarsamningum til þess að koma í veg fyrir rýrnum skattstofna og tilfærslu hagnaðar. Mun samningurinn koma til framkvæmda þann 1. janúar 2020.

    Marghliða samningur um breytingar á tvísköttunarsamningum til þess að koma í veg fyrir rýrnum skattstofna og tilfærslu hagnaðar (hér eftir skammstafað MLI eða Multilateral Instrument) er hluti af BEPS, aðgerðaráætlun OECD. 

    Í MLI eru sett fram 16 atriði sem ríki geta tekið upp og þar með breytt gildandi samningum sínum. Ákvæði MLI ganga framar tilgreindum ákvæðum í tvísköttunarsamningum þeirra ríkja sem hafa komist að sameiginlegri niðurstöðu um að beita MLI. Af þessum 16 atriðum eru fjórar lágmarkskröfur sem undirritunarríki verða að taka upp í samninga sína og er þær að finna í BEPS aðgerðum númer 6 og 14.

    Aðgerð 6 fjallar um leiðir til að koma í veg fyrir misnotkun tvísköttunarsamninga. Þar kemur fram að taka verði upp nýjan formála í tvísköttunarsamninga þar sem því er lýst yfir að með samningnum sé ekki eingöngu stefnt að því að koma í veg fyrir tvísköttun heldur einnig að koma í veg fyrir að tækfæri skapist til þess að komast alfarið hjá skattlagningu eða lækka skatta með skattsvikum. Jafnframt að bætt verði við ákvæði um að unnt sé að hafna því að veita ávinning sem samningurinn felur í sér ef megintilgangur með ráðstöfunum er að nýta sér þennan ávinning.

    Aðgerð 14 á að tryggja að þegar upp kemur ágreiningur um túlkun tvísköttunarsamningsins þá verði bær stjórnvöld samningsríkjanna að leysa úr þeim ágreiningi eftir fremsta megni. Ákvæði um framkvæmd gagnkvæms samkomulags milli bærra stjórnvalda hefur lengi verið hluti af tvísköttunarmódeli OECD og er almennt til staðar í tvísköttunarsamningum. Í aðgerð 14 segir að í samningum eigi að vera ákvæði sem tryggi að samkomulag bærra stjórnvalda verði framkvæmt óháð reglum um tímamörk í innlendum rétti. Jafnframt eigi skattaðilar að geta snúið sér til bærs stjórnvalds í báðum ríkjunum, þ.e. bæði í búseturíki og greiðsluríki, telji þeir að skattlagning í öðru hvoru ríkinu sé ekki í samræmi við tvísköttunarsamning. 

    Samkvæmt tilkynningu íslenskra stjórnvalda sem fylgir MLI verða lágmarksákvæði MLI tekin upp jafnframt því að tilgreindir eru þeir 35 tvísköttunarsamningar Íslands sem falla undir MLI. Tveir nýjustu íslensku tvísköttunarsamningarnir, við Japan og Liechtenstein, uppfylla lágmarkskröfur MLI og í framtíðinni munu allir nýir samningar uppfylla þessar kröfur.

    Vörsluaðili MLI er framkvæmdastjóri OECD sem heldur utan um allar tilkynningar og skrár yfir undirritanir og breytingar. Nánari upplýsingar um MLI er að finna á vef OECD. 

    Norræni tvísköttunarsamningurinn milli Íslands, Danmerkur, Finnlands, Færeyja, Noregs og Svíþjóðar fellur ekki undir MLI. Norðurlöndin hafa því undirritað viðauka við Norðurlandasamninginn þar sem lágmarksákvæði MLI eru tekin upp. Í dag, þann 27. september 2019 voru skjöl um fullgildingu viðaukans afhent í Finnlandi og tekur hann gildi frá og með 1. janúar 2020 að því gefnu að allir aðilar að samningnum hafi fullgilt viðaukann."

  • Fjárlagafrumvarp 2020

     

    Helstu áherslur frumvarpsins að mati fjármála- og efnahagsráðherra

     

    Í kynningu fjármála- og efnahagsráðherra eru sex atriði nefnd sem helstu áhersluatriði. Eru þau sem hér segir:

     

    1. Lægri tekjuskattur

    Samkvæmt kynningunni skal bæta við nýju lægra þrepi tekjuskatts, breyta persónuafslætti og skattleysismörkum með það að leiðarljósi að auka ráðstöfunartekjur tekjulægsta hópsins.

     

    Tekjuskattsbreytingarnar koma til í skrefum og er gert ráð fyrir að þær verði að fullu komnar til framkvæmda árið 2021. Verði aðgerðin samþykkt verður skatthlutfall lægsta þreps 31,44%, skatthlutfall næsta þreps 37,94% og skatthlutfall þess þriðja 46,24% að lokinni innleiðingu árið 2021.

     

    2. Nýr Landspítali & fjölgun hjúkrunarrýma

    Framlög til uppbyggingar nýs Landspítala við Hringbraut og annarra hjúkrunarheimila eru aukin.

     

    3. Stuðningur við barnafjölskyldur

    Frá 1. janúar 2020 skal fæðingarorlof lengjast úr níu mánuðum í tíu sem og að framlag til barnabóta skal aukið.

     

    4. Orkuskipti

    Í samræmi við aðgerðaráætlun og stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar er framlag til orkuskipta aukið í gegnum Orkusjóð.

     

    4. Rannsóknir

    Nýsköpun og tækniþróun er gert hátt undir höfði og nefnt lykilatriði til aukningar á framleiðni til framtíðar. Þessu til staðfestingar eru fjárframlög aukin til málaflokksins.

     

    6. Samgöngur

    Framlag til samgönguframkvæmda aukið.

     

    Þá skulu þær lagabreytingar er varða tekjuhlið fjárlagafrumvarpsins rakin.

     

     

    Lagabreytingar vegna tekjuhliðar fjárlagafrumvarpsins:

     

    Lög nr. 90/2003, um tekjuskatt

    Í frumvarpinu er lagt til þriggja þrepa skattkerfi einstaklinga með nýju lágtekjuþrepi. Er aðgerðinni ætlað að auka ráðstöfunartekjur tekjulægsta hóps samfélagsins um tíu þúsund krónur á mánuði.

     

    Þá er lagt til að skerðingarmörk barnabóta hækki í 325 þúsund krónur á mánuði á árinu 2020.

     

    Ákvæði um tímabundna hækkun á vaxtabótum, sem hefði að öllu óbreyttu fallið niður um næstu áramót, skal framlengt um eitt ár.

     

    Lög nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda

    Vegna tillögunnar um þriggja þrepa skattkerfi einstaklinga er einnig nauðsynlegt að gera viðeigandi breytingar á lögum um staðgreiðslu opinberra gjalda.

     

    Lög nr. 87/2004, um olíugjald og kílómetragjald

    Þá er lagt til að olíugjald, kílómetragjald og sérstakt kílómetragjald verði hækkað um 2,5%.

     

    Lög nr. 29/1993, um vörugjald af ökutækjum, eldsneyti o.fl.

    Lagt er til að sérstakt vörugjald af bensíni verði hækkað um 2,5%.

     

    Lög nr. 39/1988, um bifreiðagjald

    Lagt er til að bifreiðagjald af bensíni verði hækkað um 2,5%.

     

    Lög nr. 96/1995, um gjald af áfengi og tóbaki

    Lagt er til að áfengis- og tóbaksgjald verði hækkað um 2,5%.

     

    Lög nr. 86/2011, um verslun með áfengi og tóbak

    Verðlagning áfengis og tóbaks skal hækka.

     

    Lög nr. 23/2013, um Ríkisútvarpið, fjölmiðil í almannaþágu

    Sérstakt gjald til Ríkisútvarpsins skal hækkað um  2,5%.

     

    Lög nr. 125/1999, um málefni aldraðra

    Gjald í Framkvæmdasjóð aldraðra skal hækkað um 2,5%.

     

    Lög nr. 162/2002, um úrvinnslugjald

    Breytingar vegna tillagna stjórnar Úrvinnslusjóðs um breytingar á fjárhæðum úrvinnslugjalda.

     

    Lög nr. 129/2009 um umhverfis- og auðlindaskatta

    Urðun almenns úrgangs skal skattlögð í þeim tilgangi að beina úrgangi í aðra, umhverfisvænni farvegi.

     

    Þá skulu álögur lagðar á flúoraðar lögttegundir (f-gös) í þeim tilgangi að hraða útfösun þeirra. Er þetta einn liður í að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda.

     

    Lög nr. 70/2012 um loftslagsmál.

    Fjárhæð losunargjalds vegna gjaldskyldrar losunar skv. 4. mgr. 14. gr. laganna skal breytt til samræmis við breytingar á meðalverði losunarheimilda á Evrópska efnahagssvæðinu eins og það er á árstímabili sem lýkur 31. júlí árið áður.

     

     

    Lagabreytingar vegna gjaldahliðar fjárlagafrumvarpsins:

     

    Lög nr. 91/1987, um sóknargjöld o.fl.

    Í frumvarpinu er lagt til að fjárhæð sóknargjalda verði fest við 930 kr. á einstakling á mánuði en samkvæmt því mun ákvörðuð hækkun sóknargjaldsins nema um 0,56%.

     

    Lög nr. 125/1999, um málefni aldraðra

    Heimild Framkvæmdasjóðs aldaðra til að verja fé til að standa straum af rekstrarkostnaði hjúkrunarrýma fyrir aldraða, skal framlengd.

     

    Þá er lagt til að ákvæði til bráðabirgða um samanburð á útreikningi kostnaðarþátttöku íbúa á dvalar- og hjúkrunarheimilum verði framlengt.

     

    Lög nr. 129/1997, um skyldutryggingu lífeyrisréttinda og starfsemi lífeyrissjóða

    Í þeim tilgangi að koma í veg fyrir víxlverkanir örorkubóta almannatrygginga og örorkulífeyris lífeyrissjóða fyrir árið 2020 gerir frumvarpið ráð fyrir breytingum á ofangreindum lögum.

     

    Lög nr. 166/2011, um greiðslu kostnaðar við rekstur umboðsmanns skuldara

    Lagt er til að að hlutfall af álagningarstofni sem gjaldskyldir aðilar skulu greiða miðað við áætlaðan rekstrarkostnað stofnunarinnar fyrir árið 2020 með hliðsjón af áætlaðri stöðu í árslok 2019, skuli hækkað.

     

    Lög nr. 99/1999, um greiðslu kostnaðar við opinbert eftirlit með fjármálastarfsemi

    Í samræmi við áætlaðan rekstrarkostnað Fjármálaeftirlitsins og lögbundið hámark á eigið fé stofnunarinnar gerir frumvarpið ráð fyrir breytingu á eftirlitsgjaldi.

     

    Lög nr. 60/2012, um atvinnutengda starfsendurhæfingu og starfsemi starfsendurhæfingarsjóða

    Bráðabirgðaákvæði er kveða á um að starfsendurhæfingarsjóðir fái ekki tekjur af almennu tryggingafé og að atvinnurekendur, þeir sem stunda sjálfstæða starfsemi og lífeyrissjóðir greiði 0,10% hlutfall af stofni til iðgjalds skulu framlengd.

     

    Ný löggjöf um Stuðningssjóð íslenskra námsmanna

    Frumvarpið leggur til að komið verði á laggirnar nýju stuðningskerfi handa námsmönnum til samræmis við það sem kynnt var í fjármálaáætlun fyrir árin 2020–2024 og er því ætlað að koma í staðinn fyrir gildandi námslánakerfi. Til þessa þarf að

     

    Lög nr. 38/2011, um fjölmiðla

    Frumvarpið ráðgerir að ýmsar breytingar verði gerðar á lögum um fjölmiðla.

     

    Lög nr. 95/2000, um fæðingar- og foreldraorlof

    Samanlagður réttur foreldra til fæðingarorlofs lengist úr níu mánuðum í tíu mánuði vegna barna sem fæðast, eru ættleidd eða tekin í varanlegt fóstur 1. janúar 2020 eða síðar.

     

    Lög nr. 99/2007, um félagslega aðstoð, með síðari breytingum

    Með það að markmiði að koma í veg fyrir víxlverkanir örorkubóta almannatrygginga og örorkulífeyris lífeyrissjóða fyrir árið 2020 er lagt til að breyting verði gerð á 3. mgr. ákvæðis til bráðabirgða.

     

    Lög nr. 100/2007, um almannatryggingar, með síðari breytingum

    Með það að markmiði að koma í veg fyrir víxlverkanir örorkubóta almannatrygginga og örorkulífeyris lífeyrissjóða fyrir árið 2020 er lagt til að breyting verði gerð á 18. tölul. ákvæðis til bráðabirgða.

     

    Þá er gert ráð fyrir breytingum á því skilyrði fyrir greiðslu hálfs lífeyris frá almannatryggingum að samanlagður áunninn réttur til ellilífeyris frá lífeyrissjóðum og frá almannatryggingum verði að lágmarki jafnhár fullum ellilífeyri almannatrygginga, þ.e. að skilyrði verði sett fyrir töku hálfs lífeyris þannig að lífeyrisþegi stundi að hámarki hálft starf og að greiðslur verði tekjutengdar.

     

    Ný sérstök löggjöf um félagslegan stuðning við aldraða

    Frumvarpið gerir það að tillögu sinni að sett verði sérstök löggjöf um félagslega aðstoð ríkisins við aldraða. Lögin skulu kveða á um að það sé gert heimilt að veita öldruðum einstaklingum, sem ekki hafa búið nægjanlega lengi á Íslandi til að hafa öðlast full réttindi til ellilífeyris hér á landi, viðbótarstuðning. Stuðningur þessi greiðist eingöngu þeim sem eru búsettir og dvelja á Íslandi, hafa heildartekjur undir ákveðnu tekjuviðmiði og eiga ekki eignir í peningum eða verðbréfum yfir tilgreindri fjárhæð.

     

    Ný lög um fyrstu kaup íbúðarhúsnæðis

    Ráðgert er að lög verði sett um úrræði til að auðvelda ungu fólki og tekjulágum að festa kaup á sínu fyrsta íbúðarhúsnæði.

     

    Meðfylgjandi er hlekkur í umfjöllun á vef stjórnarráðsins um fjárlagafrumvarp fyrir árið 2020.

  • Innleiðing laga um töku gjalds vegna fiskeldis í sjó og fiskeldissjóð

    Fjárhæð gjaldsins verður með eftirfarandi hætti:

    Fiskistofa skal ákvarða og birta fjárhæð gjaldsins með auglýsingu eigi síðar en 1. desember hvert ár til að öðlast gildi fyrir komandi almanaksár. Fjárhæð gjalds á hvert kílógramm slátraðs lax skal miðast við meðaltal alþjóðlegs markaðsverðs á atlantshafslaxi frá ágúst til október næst fyrir ákvörðunardag skv. 1. mgr. og nema því hlutfalli af þeim stofni sem hér segir:

     

    a. 3,5% þegar verð er 4,8 evrur á kílógramm eða hærra,
    b. 2% þegar verð er 4,3 evrur á kílógramm eða hærra en þó lægra en 4,8 evrur á kílógramm,
    c. 0,5% þegar verð er lægra en 4,3 evrur á kílógramm.

     

    Fjárhæð gjalds á hvert kílógramm slátraðs regnbogasilungs skal nema helmingi af gjaldi skv. 2. mgr. Fjárhæð gjalds á hvert kílógramm af slátruðum ófrjóum laxi og laxi sem alinn er í sjó með lokuðum eldisbúnaði skal nema helmingi af gjaldi skv. 2. mgr. Með alþjóðlegu markaðsverði í 2. mgr. er átt við verð á slægðum atlantshafslaxi með haus. Við umreikning úr evrum í íslenskar krónur skal miða við miðgengi í hverjum mánuði fyrir sig.

     

    Þrátta fyrir framangreingreint skal þó fyrst um sinn gilda bráðabirgðaákvæði sem felur í sér að fjárhæð gjalds fyrir hvert kílógramm slátraðs lax og regnbogasilungs nema því hlutfalli reiknistofnsins sem hér segir: 1/7 árið 2020, 2/7 árið 2021, 3/7 árið 2022, 4/7 árið 2023, 5/7 árið 2024 og 6/7 árið 2025.

     

    Í hlekk með fréttinni er að finna lögin í heild sinni.

  • Stimpilgjald - eignayfirfærsla vegna sambúðarslita

    Nánar úr úrskurði yfirskattanefndar:

    "Samkvæmt framansögðu eru skjöl er sýna yfirfærslu fasteigna er lagðar hafa verið út erfingjum sem arfur „eða maka upp í búshelming“ undanþegin stimpilgjaldi, enda sé ekki samhliða um sölu eða söluafsal að ræða. Taka verður undir með sýslumanni að þegar rætt er um „maka“ í lögum er jafnan átt við einstakling í hjúskap, nema annað verði sérstaklega ráðið af samhengi lagatexta eða lögskýringargögnum, sbr. t.d. 1. gr. erfðalaga nr. 8/1962. Fer merking hugtaksins í lögum þannig ekki að öllu leyti saman við almenna málvenju. Þá hefur verið litið svo á að almennt sé ekki tækt að beita reglum um hjúskap með lögjöfnun um óvígða sambúð. Til samræmis við þetta er víða í lögum tekið sérstaklega fram um réttarstöðu „sambúðarmaka“, þ.e. einstaklings í óvígðri sambúð. Má í þessu sambandi í dæmaskyni vísa til 13. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, 13. gr. laga nr. 130/1999, um ættleiðingar, og 30. gr. barnalaga nr. 76/2003 þar sem í öllum tilvikum er gerður greinarmunur á maka og sambúðarmaka. Að því er snertir lög á sviði skatta og gjalda má hér nefna 3. mgr. 2. gr. laga nr. 14/2004, um erfðafjárskatt. Í tiltækum lögskýringargögnum að baki umræddu ákvæði b-liðar 6. gr. laga nr. 138/2013 og forvera þess í eldri lögum um stimpilgjald kemur ekkert fram sem bendir til þess að löggjafinn hafi ætlast til þess að umrædd undanþága laganna tæki til eignaskipta við slit óvígðrar sambúðar. Þvert á móti benda fyrrgreind ummæli í nefndaráliti fjárhagsnefndar Alþingis með frumvarpi til laga nr. 35/1933 til hins gagnstæða. Þá er til þess að líta að í 6. mgr. 5. gr. laga nr. 138/2013 er greint á milli maka og sambúðaraðila sem þykir sömuleiðis mæla gegn túlkun kæranda. Loks skal þess getið að um framkvæmd eldri laga um stimpilgjald nr. 36/1978 liggur fyrir ritið „Verklagsreglur við innheimtu stimpilgjalda“ sem gefið var út á vef fjármálaráðuneytisins á árinu 2012. Er þar vikið að umræddri undanþágu, sem þá var að finna í 16. gr. laga nr. 36/1978, og tekið fram að hún eigi aðeins við um skjöl er færa eignir milli einstaklinga vegna andláts og eignayfirfærslu milli hjóna við skilnað eða dóm vegna fjárslita. Er bent á að sambúðarslit falli ekki þar undir.

     

    Með vísan til þess, sem hér að framan er rakið, verður ekki fallist á með kæranda að ákvæði b-liðar 6. gr. laga nr. 138/2013 geti tekið til yfirfærslu fasteignar vegna slita á óvígðri sambúð. Vegna athugasemda kæranda varðandi afgreiðslu hliðstæðs máls í öðru umdæmi, en um það liggur raunar ekkert haldbært fyrir í málinu, skal tekið fram að þótt misbrestur kunni að verða á framkvæmd stjórnvalds á tiltekinni réttarreglu gagnvart einstökum aðilum geta aðilar almennt ekki á grundvelli jafnræðisreglu krafist þess að stjórnvald haldi áfram meintu athafnaleysi og hagi sér svo gagnvart þeim. Verður krafa kæranda ekki tekin til greina á þeim grundvelli sem hér um ræðir."

     

    Í hlekk með fréttinni er að finna úrskurð yfirskattanefndar í heild sinni.

  • Breyting á lögum um skyldutryggingu lífeyrisréttinda og starfsemi lífeyrissjóða (nýting séreignarsparnaðar)

  • Skattfrjáls ráðstöfun séreignarsparnaðar - fyrstu kaup íbúðarhúsnæðis

    Nánar úr úrskurði yfirskattanefndar:

    Kærandi eignaðist íbúð á árinu 2017 en hafði á árunum 2001 til 2004 átt 33% hlut í öðru íbúðarhúsnæði sem hún hafði erft. Ríkisskattstjóri hafnaði umsókn kæranda um nýtingu séreignasparnaðar vegna kaupa á fyrstu íbúð á þeim grundvelli að skilyrði 2. mgr. 2. gr. laga nr. 111/2016 væri ekki uppfyllt, þ.e. skilyrðið um að hafa ekki átt íbúð áður.

     

    Kærandi hélt því fram að út frá ákvæði 5. mgr. 2. gr. frumvarps þess er varð að lögum nr. 111/2016, sem náði ekki fram að ganga, en varðaði arftöku af íbúðarhúsnæði, mætti ætla að „arftaka“ ætti ekki að hafa sömu þýðingu og kaup eða eignarhald á íbúð. Ríkisskattstjóri túlkaði ákvæðið á þann veg að það samræmdist fyrrnefndri 2. mgr. 2. gr. laganna. Þá kæmi fram í reglugerð nr. 555/2017, sem sett væri  með stoð í lögunum, að hafi einstaklingur verið skráður fyrir íbúð, bæri að túlka það á þann hátt að hann geti ekki átt rétt á heimildinni sem fylgdi fyrstu kaupum. Styddi það því ákvæði 2. mgr. 2. gr. laganna.

     

    Yfirskattanefnd reifaði þau skilyrði sem fram höfðu komið í 2. gr. frumvarps þess er síðar varð að lögunum, m.a. annars umrætt ákvæði sem fjallaði um arftöku á fasteign. Í nefndaráliti og breytingartillögu meirihluta efnahags- og viðskiptanefndar voru lagðar fram breytingar sem náðu fram að ganga, m.a. að ákvæðið um arftökuna yrði fellt úr gildi. Í nefndarálitinu kom eftirfarandi fram: „Með hliðsjón af umsögnum er einnig lagt til að 5. mgr. 2. gr. falli brott en samkvæmt henni gátu þeir sem höfðu eignast hlut í íbúð við arftöku ekki nýtt úrræði frumvarpsins.“ Varð það niðurstaða nefndarinnar að löggjafinn hafi talið skilyrði ákvæða frumvarpsins of þröng miðað við tilgang laganna. Breytingarnar á frumvarpinu hefðu rýmkað rétt aðila til úttektar séreignarsparnaðar til kaupa á fyrstu íbúð, einkum niðurfelling á 5. mgr. 2. gr. frumvarpsins. Var krafa kæranda því tekin til greina.

     

    Í hlekk með fréttinni er að finna úrskurð yfirskattanefndar í heild sinni.