Stimpilgjald - hlutaskipting félags

E.g., 2018-09-25
E.g., 2018-09-25
  • Fjárlagafrumvarp 2019 og tillögur að öðrum lagabreytingum

    Lagabreytingar vegna tekjuhliðar fjárlagafrumvarpsins:

     

    Lög nr. 90/2003, um tekjuskatt með síðari breytingum

    Í frumvarpinu er lagt til að fjárhæðarmörk skattþrepa tekjuskatts manna breytist milli ára í samræmi við breytingar á neysluverðsvísitölu í stað breytinga á launavísitölu, með gildistöku 1. janúar 2019. Markmið breytingarinnar er að samræma verðlagsbreytingu skattþrepa við verðlagsbreytingu persónuafsláttar. Þá er lagt til að á árinu 2019 verði persónuafsláttur hækkaður um 1%, með innleiðingu bráðabirgðaákvæðis við lögin, umfram lögboðna hækkun í samræmi við vísitölu neysluverðs. Um er að ræða einskiptis aðgerð sem hefur áhrif á staðgreiðslu á árinu 2019 og á álagningu opinberra gjalda á einstaklinga á árinu 2020.

     

    Þá er lagt til að almennt tryggingagjald lækki úr 5,40% niður í 5,15%. Áætlað er að breytingin komi til framkvæmda 1. janúar 2019. Sömuleiðis er mælt fyrir um enn frekari lækkun frá 1. janúar 2020, n.t.t. að almenna tryggingagjaldið verði 4,90%.

     

    Einnig eru lagðar til breytingar á barnabótum. Í fyrsta lagi að tekjutengdar barnabætur með hverju barni undir 18 ára aldri verði hækkaðar um 5%. Í öðru lagi að neðri skerðingarmörk tekna verði hækkuð, þ.e. úr 2,9 millj. kr. í 3,6 millj. kr. á ári hjá einstæðu foreldri og úr 5,8 millj. kr. í 7,2 millj. kr. hjá hjónum, sem svarar til 24,1% hækkunar. Samkvæmt gildandi lögum skerðast barnabætur í föstu hlutfalli við tekjuskattsstofn eftir fjölda barna en í frumvarpinu er lagt til að skerðingarhlutfallið verði háð tekjum. Þannig verði skerðingarhlutfallið 4% með einu barni, 6% með tveimur börnum og 8% með þremur börnum eða fleiri af tekjuskattsstofni á bilinu 7,2 millj. kr. að 11 millj. kr. hjá hjónum og á bilinu 3,6 millj. kr. að 5,5 millj. kr. hjá einstæðu foreldri. Hins vegar verði skerðingarhlutfallið 5,5% með einu barni, 7,5% með tveimur börnum og 9,5% með þremur börnum eða fleiri af tekjuskattsstofni umfram 11 millj. kr. hjá hjónum og 5,5 millj. kr. hjá einstæðu foreldri. Í þriðja lagi er lagt til að tekjutengdar barnabætur með börnum yngri en sjö ára hækki um 5%, eða úr 133.300 kr. í 140.000 kr., en skerðingarhlutfall verði áfram 4% óháð tekjum.

     

    Jafnframt er lögð til tímabundin breyting á reiknireglum vaxtabóta sem að óbreyttu hefði fallið niður um næstu áramót verði framlengd um eitt ár. Jafnframt er lagt til að eignarmörk bótanna hækki um 10% og vaxtagjalda- og vaxtabótafjárhæðir hækki um 5%. Gert er ráð fyrir að ákvæðið komi til framkvæmda við ákvörðun á fyrirframgreiðslu vaxtabóta og við álagningu opinberra gjalda á árinu 2019.

     

    Lagabreytingar á ýmsum öðrum lögum vegna fjárlagafrumvarpsins:

     

    Lög nr. 129/2009 um umhverfis- og auðlindaskatta með síðari breytingum.

    Lagt hefur verið til að fjárhæðir kolefnisgjalds verði hækkaðar um 10% frá 1. janúar 2019 og 10% frá 1. janúar 2020.

     

    Lög nr. 96/1995 um gjald af áfengi og tókaki með síðari breytingum.

    Lögð er til 2,5% hækkun áfengis- og tóbaksgjalda til samræmis við almennar verðlagsbreytingar. Ásamt þessu er lögð til sú breyting að áfengisgjald verði nú miðað við upplýsingar er koma fram á umbúðum áfengrar vöru í þeim tilgangi að einfalda álagningu áfengisgjalds. Stjórnvöld hafi engu að síður heimild til að mæla vínandamagnið telji þau upplýsingar á umbúðum rangar. Slíkri framkvæmd er ætlað að tryggja samræmi í álagningu áfengisgjalds hvað varðar áfengi framleitt hérlendis og erlendis þar sem ekki er algengt að skýrslur um vínandamagn fylgi sendingargögnum vegna innflutts áfengis.

     

    Lög nr. 29/1993 um vörugjald af ökutækjum, eldsneyti o.fl. með síðari breytingum.

    Lagðar hafa verið fram breytingar á vörugjaldi af bensíni. Miðar breytingin við að almennt vörugjald af bensíni hækki um 0,7 kr. á hvern lítra, sérstakt vörugjald af blýlausu bensíni hækki um 1,1 kr. á hvern lítra og sérstakt vörugjald á öðru bensíni hækki um 1,15 kr. á hvern lítra. Er hækkunin tilkomin vegna almennra verðlagsbreytinga.

     

    Lög nr. 87/2004 um olíugjald og kílómetragjald með síðari breytingum.

    Lagðar hafa verið fram breytingar á fjárhæð olíugjalds, sem er vörugjald af gas-, dísil- og steinolíu. Breytingin lýsir sér í 2,5% hækkun á gjaldinu vegna almennra verðlagsbreytinga. Ásamt þessu hefur verið lögð fram tillaga að hækkun á fjárhæðum kílómetragjalds og sérstaks kílómetragjalds. Nemur hækkunin 2,5% til samræmis við almennar verðlagsbreytingar.

     

    Lög nr. 39/1988 um bifreiðagjald með síðari breytingum.

    Lagt hefur verið til að bifreiðagjald hækki um 2,5% vegna almennra verðlagsbreytinga.

     

    Lög nr. 99/1999 um greiðslu kostnaðar við opinbert eftirlit með fjármálastarfsemi með síðari breytingum.

    Lögð hefur verið fram breyting á gildandi álagningarhlutfalli ýmissa félaga. Álagningarhlutfalla rekstrarfélaga verðbréfasjóða, fagfjárfestasjóða og Íbúðalánasjóðs hækkar á meðan álagningarhlutfall viðskiptabanka, vátryggingafélaga, lífeyrissjóða og Lánasjóðssveitarfélaga lækkar. Önnur álagningarhlutföll haldast óbreytt samkvæmt frumvarpinu. Einnig er lögð til lækkun á hlutfalli gjalds sem fjármálafyrirtæki greiða til að standa undir kostnaði af rekstri umboðsmanns skuldara.

     

    Lög nr. 125/1999 um málefni aldraðra með síðari breytingum.

    Lagt hefur verið til að gjald í Framkvæmdasjóð aldraðra samkvæmt lögum um málefni aldraðra, nr. 125/1999, verði hækkað um 2,5% og nemi 11.454 kr. á hvern gjaldanda við álagningu opinberra gjalda á árinu 2019 vegna tekna ársins 2018. Ásamt þessu með vísan til fjárhagsvanda ríkissjóðs og sparnaðarkröfu fjárlagaheimilda er lagt til að gildistími ákvæðis til bráðabirgða VII í lögunum verði framlengt svo Framkvæmdasjóður aldraðra hafi tímabundna heimild til að kosta rekstur hjúkrunarrýma aldraðra. Þá er lagt til að við lögin bætist nýtt bráðabirgðaákvæði sem feli Framkvæmdasjóð aldraðra heimild til að óska eftir því að Tryggingastofnun ríkisins geri samanburð á útreikningi á kostnaðarþátttöku heimilismanna fyrir og eftir gildistöku laga nr. 166/2006 og 120/2009. Verði niðurstaða skoðunar Tryggingastofnunar sú að kostnaðarþátttaka heimilismanns hafi aukist frá gildistöku fyrrnefndra laga skal dvalarframlag vegna ársins 2019 leiðrétt til samræmis við það.

     

    Lög nr. 91/1987 um sóknargjöld o.fl. með síðari breytingum.

    Lagt hefur verið til að föst krónutala sóknargjalda hækki um 3 kr. á hvern einstakling 16 ára og eldri á mánuði. Er því gjaldið 934 kr. á mánuði árið 2019 og nemur hækkunin um 0,32%.

     

    Lög nr. 70/2012 um loftslagsmál með síðari breytingum.

    Lagt hefur verið til að fjárhæð losunargjalds vegna gjaldskyldrar losunar skv. 4. mgr. 14. gr. laga um loftslagsmál, nr. 70/2012, verði breytt til samræmis við breytingar á meðalverði losunarheimilda á Evrópska efnahagssvæðinu eins og það er á árstímabili sem lýkur 31. júlí árið áður. Gert er ráð fyrir að breytingin muni hafa óveruleg áhrif á tekjur ríkissjóðs.

     

    Lög nr. 23/2013 um Ríkisútvarpið, fjölmiðil í almannaþágu með síðari breytingum.

    Lagt hefur verið til að hinn svokallaði nefskattur, n.t.t. hið sérstaka gjald sem ríkisskattstjóri leggur á samhliða álagningu opinberra gjalda með heimild í 1. tölul. 1. mgr. 14. gr. laga um Ríkisútvarpið, fjölmiðil í almannaþágu, hækki. Nemur skatturinn nú 17.500 kr.

     

    Lög nr. 60/2012 um atvinnutengda starfsendurhæfingu og starfsemi starfsendurhæfingarsjóða með síðari breytingum.

    Lagt hefur verið til að ákvæði til bráðabirgða III í lögunum verði framlengt um eitt ár. Atvinnurekendur, þeir sem stunda sjálfstæða starfsemi og lífeyrissjóðir munu því greiða áfram sama hlutfall af stofni til iðgjalds skv. 3. gr. laga um skyldutryggingu lífeyrisréttinda og starfsemi lífeyrissjóða, nr. 129/1997, á árinu 2019 eins og á árunum 2016, 2017 og 2018 eða 0,10%.

     

    Lög nr. 162/2002 um úrvinnslugjald með síðari breytingum.

    Lagðar hafa verið til breytingar á viðauka IV við lögin. Varða breytingarnar hvaða úrvinnslugjald skuli innheimta vegna tiltekinna tollskrárnúmera. Annars vegar varða breytingarnar að úrvinnslugjald sem lagt var á vegna innflutnings á olíu sem fellur undir tollskrárnúmer 2710.1920 skal nú vera það sama og vegna smurolíu eða 35 kr./kg. Auk þessa var gerð breyting á tollskrárnúmeri er svartolía fellur undir en sama gjald innheimt vegna þess. Hins vegar varða breytingarnar úrvinnslugjald vegna hjólbarða en í ljós hefur komið að það vantar á tollskrárnúmer 8701.2021 og 8701.2029 í viðauka XVI við lögin. Varðar tollskrárnúmerin dráttarbifreiðar fyrir festivagna. Skal úrvinnslugjaldið vera 18.000 kr. á hvert tæki.

     

    Ný löggjöf um stuðning við bókaútgáfu

    Lagt hefur verið til að tekinn verði upp sérstakur stuðningur við bókaútgefendur vegna hluta framleiðslukostnaðar sem fellur til við útgáfu bóka á íslensku. 

     

    Í hlekk með fréttinni er að finna ítarlega umfjöllun fjármála- og efnahagsráðuneytisins um fjárlagafrumvarpið, en þar má einnig nálgast frumvarpið í heild sinni.

  • Skattlagning stafræna hagkerfisins - tillaga framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins

    Skattlagning fyrirtækja þar sem meginstarfsemi fyrirtækjanna fer fram með stafrænum hætti hefur verið til umræðu meðal stjórnmálamanna innan Evrópusambandsins síðustu misseri. Kallað hefur verið eftir aðgerðum á þessu sviði og hefur Evrópusambandið stigið fyrstu skref í átt að skattlagningu stafrænna fyrirrtækja innan sambandsins.

     

    Aðdragandann að fyrstu aðgerðum Evrópusambandsins má rekja til byrjun þessa árs. Þann 16. mars s.l. gaf Efnahags- og framfarastofnunin (OECD) út bráðabirgðaskýrslu um skattalegar áskoranir er kunna að rísa vegna stafrænnar væðingar (e. Tax Challenges Arising from Digitalisation), en skýrslan er hluti af aðgerð nr. 1 um skattlagningu hins stafræna hagkerfis í aðgerðaráætlun OECD og G20 ríkjanna um rýrnun skattstofna og tilfærslu hagnaðar (e. OECD/G20 Base Erosion and Profit Shifting Project). Viku síðar, þann 21. mars s.l., kynnti framkvæmdastjórn Evrópusambandsins tillögur að röð aðgerða er hafa það að markmiði að tryggja sanngjarna og árangursríka skattlagningu innan stafræna hagkerfisins.

     

    Úr tillögum framkvæmdastjórnarinnar ber annars vegar helst að nefna tillögur að bráðabirgðaaðgerð sem felur í sér skattlagningu veltu stafrænnar þjónustu (e. Digital Service Tax on Revenues) og hins vegar tillögur til lengri tíma litið en með þeim tillögum kynnti framkvæmdastjórnin til leiks hugmyndina um stafræna fasta atvinnustöð (e. Digital Permanent Establishment). Umfjöllun sem hér fylgir takmarkast þó við fyrri tillögu framkvæmdastjórnarinnar, þ.e. um bráðabirgðaaðgerðina um stafræna skattlagningu á veltu fyrirtækja vegna stafrænnar þjónustu.

     

    Hugmyndir framkvæmdastjórnarinnar um skattlagningu á veltu af stafrænni þjónustu er háð ýmsum takmörkunum og skilyrðum. Framkvæmdastjórnin áætlar að skattlagningin taki gildi 1. janúar 2020 og miðar við 3% skattlagningu af brúttó veltu af viðkomandi stafrænni þjónustu. Áætlað er að skattlagningin muni einungis taka til fyrirtækja af ákveðinni stærð, n.t. fyrirtækja sem hafa a.m.k. árlega alþjóðlega heildarveltu upp á 750 milljónir evra og þar af 50 milljónir evra veltu vegna stafrænnar þjónustu innan Evrópusambandsins. Skattlagningunni er þá einvörðungu ætlað að taka til ákveðinnar stafrænnar þjónustu og verður skattskyld í því landi þar sem viðkomandi þjónusta er nýtt. Sé þjónustan nýtt í mörgum aðildarríkjum Evrópusambandsins verður skattstofninum skipt milli ríkja. Áætlað er að skattlagningin taki til 200 fyrirtækja sem veita stafræna þjónustu innan Evrópusambandsins og muni auka skattstofna aðildarríkja Evrópusambandsins um 5 milljarða evra.

     

    Ekki hefur ríkt fullkomin samstaða meðal aðildarríkjanna um ágæti þessara hugmynda framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins. Í því sambandi má t.a.m. nefna sameiginlega yfirlýsingu Svíþjóðar, Danmerkur og Finnlands varðandi tillögurnar. Gagnrýni Norðurlandanna innan Evrópusambandsins snýr að því að Evrópusambandið skuli ekki ráðast í þessar breytingar á skattframkvæmd nema það náist samkomulag um sömu framkvæmd á alþjóðavísu. Í ljósi þess að ef ekki næst að samræma framkvæmdina á alþjóðavísu verði ekki um árangursríka breytingu að ræða innan Evrópusambandsins. Ítreka þjóðirnar að um undanþágu á meginreglu um hvar tekjur skuli skattlagðar sé að ræða og þurfi því að vanda sérstaklega til verka. Lúxemborg og Írland eru sambærilegrar skoðunar, en þarlendis er stór hluti af stórum bandarískum fyrirtækjum sem veita stafræna þjónustu innan Evrópusambandsins m.a. staðsettur. Aftur á móti hafa stærri ríki, eins og Frakkland og Ítalía, lýst yfir skjótum lausnum í þessum málaflokki, aðallega vegna rýrnun skattstofna þeirra og tilfærslu hagnaðar til lágskattaríkja.

     

    Á óformlegum fundi Ecofin (stjórnarsvið efnahags- og fjármála innan Evrópusambandsins) nú í byrjun september var skattlagning stafræna hagkerfisins til umræðu meðal fjármálaráðherra aðildarríkja Evrópusambandsins. Í fréttatilkynningu sem Ecofin sendi frá sér í kjölfar fundarins kom fram að mat fjármálaráðherra Austurríkis, Hartwig Löger, var að líklegt sé að samkomulag náist innan Evrópusambandsins fyrir lok árs 2018 hvað bráðabirgðaaðgerð framkvæmdastjórnarinnar varðar. Í fréttatilkynningunni er jafnframt haft eftir Löger að mikilvægt sé að efla umræðu um skattlagningu stafræna hagkerfisins á alþjóðavísu með aðkomu OECD.

     

    Fróðlegt verður að fylgjast með framvindu þessa mála og hver afstaða ríkisstjórnar Íslands verður, komi til þess að framkvæmdin verði að veruleika innan Evrópusambandsins. Í hlekk með fréttinni er að finna fréttatilkynningu Ecofin um málið.

  • Kyrrsetning eigna - skattrannsókn

     

    Í framangreindum málum eru atvik máls að mestu leyti sambærileg og verður skv. því einungis gert grein fyrir helstu forsendum í máli Landsréttar nr. 661/2018 hér að neðan:

     

    "Aðalkrafa sóknaraðila

     

    Sóknaraðili byggir á því að skilyrðum kyrrsetningar samkvæmt 6. mgr. 113. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt hafi ekki verið fullnægt og því beri að fella hinn kærða úrskurð úr gildi og fallast á kröfu hans um að kyrrsetningargerðin verði felld úr gildi. Skilyrði kyrrsetningar samkvæmt 6. mgr. 113. gr. laga nr. 90/2003 eru að það liggi fyrir rökstuddur grunur um refsiverða háttsemi samkvæmt 109. gr. sömu laga og að hætta þyki á að eignum verði ella skotið undan eða þær glatist eða rýrni að mun, enda megi ætla að meint refsiverð háttsemi varði við 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Samkvæmt gögnum máls liggur sóknaraðili undir grun um að hafa vanrækt að telja fram umtalsverðar launatekjur tekjuárin 2010-2014 og fjármagnstekjur fyrir tekjuárin 2012 og 2013. Samkvæmt fyrirliggjandi útreikningi áætlaðra sekta- og skattfjárhæða nemur heildarkrafan á hendur sóknaraðila 638.441.908 krónum, en krafist var kyrrsetningar í eignum hans til tryggingar kröfu að fjárhæð 638.000.000 króna. [...]

     

    [...] við túlkun á 6. mgr. 113. gr. laga nr. 90/2003 verður meðal annars að horfa til þess hvernig 88. gr. laga nr. 88/2008 hefur verið beitt í réttarframkvæmd. Við mat á því hvort ,,hætta þykir á að eignum verði ella skotið undan eða þær glatist eða rýrni að mun“ hefur í réttarframkvæmd við túlkun á 88. gr. laga nr. 88/2008 einkum verið horft til þess hve há sú fjárhæð er sem krafist er tryggingar fyrir og hvort bent hafi verið á að til séu aðrar eignir sem gætu staðið til fullnustu á greiðslu viðkomandi kröfu, sbr. dóma Hæstaréttar 17. september 2013 í máli nr. 601/2013 og 26. febrúar 2010 í máli nr. 73/2010 og úrskurð Landsréttar 8. mars 2018 í máli nr. 207/2018. Skilyrði kyrrsetningar samkvæmt 88. gr. laga nr. 88/2008 og 6. mgr. 113. gr. laga nr. 90/2003 eru eðlisólík skilyrðum fyrir kyrrsetningu samkvæmt 5. gr. laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o.fl. og verða þau ekki lögð að jöfnu, sbr. dóm Hæstaréttar í máli nr. 73/2010 að því er varðar 88. gr. laga nr. 88/2008. Þótt eðli þeirra eigna sem kyrrsetning beinist að kunni að skipta máli við mat á hættu á undanskoti, ræður það eitt ekki úrslitum. Um síðastnefnt verður meðal annars að hafa í huga að ekki er að jafnaði flókið eða tímafrekt að framselja fasteignir, eða eftir atvikum binda þær veðböndum eða kvöðum sem geta rýrt fjárhagslegt verðmæti þeirra verulega eða jafnvel að öllu leyti. Sóknaraðili hefur ekki bent á að til séu aðrar eignir sem gætu staðið til fullnustu á greiðslu kröfunnar en fyrirliggjandi skattframtöl 2016 og 2017 bera auk þess með sér að tekjur hans dugi ekki til þess, verði leitað fullnustu kröfunnar. Með vísan til framangreinds þykir fullnægt skilyrðum 113. gr. laga nr. 90/2003 fyrir lögmæti kyrrsetningargerðar sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu 19. desember 2017 í hinum þar tilgreindu eignum sóknaraðila.

     

    Sóknaraðili byggir jafnframt á því að ógilda beri kyrrsetningargerðina þar sem kyrrsettar hafi verið eignir umfram það sem þurfti til að tryggja kröfu varnaraðila. Af endurriti úr gerðarbók sýslumanns er ljóst að sóknaraðili naut aðstoðar lögmanns við framkvæmd kyrrsetningargerðarinnar, en fyrir liggur að ekki var óskað eftir virðingu á þeim eignum sem kyrrsetningu var beint að eins og sóknaraðili átti kost á samkvæmt 38. gr. laga nr. 90/1989 um aðför sem gildir við framkvæmd kyrrsetningar, sbr. 15. gr. laga nr. 31/1990. Samkvæmt því verður lagt til grundvallar að verðmæti þeirra eigna sem voru kyrrsettar hafi ekki verið umfram það sem þurfti til að tryggja kröfu varnaraðila, en gögn máls benda eindregið til þess að áætluð krafa varnaraðila sé umtalsvert hærri en verðmæti þeirra eigna sem voru kyrrsettar. 

     

     

    Varakrafa sóknaraðila

     

    Sóknaraðili krefst þess til vara að kyrrsetning á fasteignum sem taldar eru upp í varakröfu hans verði felld úr gildi, en allar eignirnar eiga það sameiginlegt að  hafa verið bundnar ákveðnum ráðstöfunarkvöðum af hálfu Seðlabanka Íslands vegna þátttöku sóknaraðila í fjárfestingarleið bankans. Byggir sóknaraðili einkum á því að þar sem eignirnar hafi verið bundnar þessum kvöðum hafi skilyrði 6. mgr. 113. gr. laga nr. 90/2003, um hættu á undanskoti eða að eignirnar glatist eða rýrni að mun, ekki verið fullnægt. Eins og fyrr greinir ræður ekki úrslitum við túlkun á framangreindu skilyrði 6. mgr. 113. gr. laga nr. 90/2003, hversu auðvelt er að framselja viðkomandi eign heldur einkum hve há sú fjárhæð er sem krafist er tryggingar fyrir og hvort bent hafi verið á að til séu aðrar eignir sem gætu staðið til fullnustu á greiðslu viðkomandi kröfu. Eins og áður er rakið verður hér lagt til grundvallar að þessu skilyrði 6. mgr. 113. gr. laga nr. 90/2003 hafi verið fullnægt og breytir umrædd kvöð Seðlabanka Íslands ekki þeirri niðurstöðu, en samkvæmt 2. mgr. 37. gr. laga nr. 90/1989, sbr. 15. gr. laga nr. 31/1990, standa áhvílandi lögbönd ekki í vegi fyrir framkvæmd kyrrsetningar. Verður varakrafa sóknaraðila því ekki tekin til greina.

     

    Þrautavarakrafa sóknaraðila

     

    Sóknaraðili krefst þess til þrautavara að ,,fjárhæð kyrrsetningar“ á eignum sóknaraðila verði lækkuð verulega. Í greinargerð með kæru sóknaraðila er þessi krafa útskýrð þannig að kyrrsettar hafi verið eignir umfram þá kröfu sem kyrrsetningunni sé ætlað að tryggja. Eins og fyrr er rakið verður hér lagt til grundvallar að verðmæti þeirra eigna sem voru kyrrsettar hafi ekki verið umfram það sem þurfti til að tryggja kröfu varnaraðila. Af þeirri ástæðu verður þrautavarakrafa sóknaraðila ekki tekin til greina."

     

    Nálgast má dóm Landsréttar í máli nr.  661/2018 í heild sinni í viðhengi sem hengt er við fréttina hér að ofanverðu.

  • Frumvarp til laga - breyting á lögum um ársreikninga

    Í hlekk að ofan með fréttinni er að finna frumvarpið í heild sinni.

  • Skýrsla starfshóps um skatta á ökutæki og eldsneyti 2020-2025

    Starfshópurinn leggur til að grunngerð skattlagningar ökutekja og eldsneytis verði breytt. Helstu lagabálkar skattlagningar ökutækja og eldsneytis, þ.e. lög um vörugjöld á ökutæki, eldsneyti o.fl., lög um bifreiðagjald og lög um olíu- og kílómetragjald, verði sameinaðir í tvo lagabálka, annars vegar lög um skattlagningu ökutækja og hins vegar lög um skattlagningu eldsneytis. Í sérstökum lagabálki verði hins vegar kveðið á um skattlagningu kolefnis, án beinnar tengingar við ökutæki eða samgöngur.

     

    Ökutækjaskattur

    Lagt er til að kveðið verði á um þrjá þætti skattlagningar ökutækja í nýjum lögum um ökutækjaskatt. Skiptingin yrði þannig að fjallað yrði sérstaklega um skattlagningu öflunar ökutækja, skattlagningu umráða, aðgangs eða afnota ökutækja og skattlagningu notkunar þungra ökutækja.

     

    Meginmarkmið skattlagningar öflunar ökutækja er að skattlagningin stuðli að því að notkun á ökutækjum hérlendis losi sem minnst af koltvísýringi. Meginmarkmið skattlagningu umráða, aðgangs eða afnota ökutækja er ætlað að vera tvíþætt í þeim skilningi að skattlagningin feli í sér gjald fyrir afnot af íslensku samgöngukerfi og stuðli á sama tíma til samdráttar í losun koltvísýrings. Með tímanum ætti eðli skattlagningarinnar að breytast með þeim hætti að í stað þess að skattlagningin samsvari gildandi bifreiðagjaldi, miðist hún síðar meir við eðlilegt gjald fyrir aðgang eða afnot af samgöngukerfinu hér á landi. Loks er meginmarkmið skattlagningar vegna notkunar þungra ökutækja að slík ökutæki sem slíta samgöngum hvað mest, greiði eðlilegt gjald vegna niðurbrots á samgöngum hér á landi.

     

    Að öðru leyti vísast til umfjöllunar á bls. 15-23 í skýrslu starfshópsins þar sem einstakir þættir ökutækjaskattsins eru sundurliðaðir með ítarlegri hætti. 

     

    Eldsneytisskattur

    Lagt er til að ákvæði um eldsneytisgjöld, þ.e. almennt og sérstakt bensíngjald og olíugjald, verði fært í nýja löggjöf um grunnskattlagningu eldsneytis, þar sem einungis tekjuöflunarmarkmið liggi til grundvallar skattlagningunni. Einnig er lagt til að grunnskattlagning bensíns og dísilolíu verði samsvarandi, skilgreining þeirra ökutækja sem nýta litaða olíu verði endurskoðuð þannig að ökutæki sem eru ætluð til nota utan samgöngukerfisins séu þau einu sem geti öðlast ívilnun, frá árinu 2023 verði ekki heimilt fyrir björgunarsveitir að nýta litaða olíu og að undanþága íblöndunarefna frá eldsneytissköttum verði aðeins heimil gegn því um að ræði endurnýjanlegt eldsneyti í skilningi laga nr. 40/2013, um endurnýjanlegt eldsneyti í samgöngum á landi.

     

    Kolefnisskattur

    Lagt er til að ákvæði um kolefnisgjald í lögum um umhverfis- og auðlindaskatta verði fært í nýja löggjöf um kolefnisskatt þar sem stuðlað er að samdrætti losunar koltvísýrings. Þá liggur fyrir tillaga um að forsendur fjárhæða kolefnisgjalds verði endurskoðaðar á árunum 2020 og 2021, svo þær endurspegli beinan og óbeinan kostnað samfélagsins vegna neikvæðra ytri áhrifa koltvísýringslosunar. Í kjölfar þess er lagt til að fjárhæðir kolefnisgjalds ráðist af kolefnisverði frá og með árinu 2022.

     

    Virðisaukaskattsívilnanir

    Lagðar eru til tímabundnar virðisaukaskattsívilnanir á árunum 2020-2024. Í fyrsta lagi að gildandi virðisaukaskattsívilnun vegna innflutnings- og sölu á rafmagns-, vetnis- og tengiltvinnbifreiðum (háð ákveðnum losunarviðmiðum) verði látin gilda þann tíma sem henni hefur verið markaður, en fallið verði frá því að láta ívilnuna gilda um hópbifreiðir. Hún verði þó endurskoðuð áður en gildistíma hennar lýkur. Í öðru lagi að heimilt verði að endurgreiða virðisaukaskatt vegna innflutnings og kaupa á almenningsvögnum, þ.e. hópbifreiðum með leyfða heildarþyngd meiri en 5.000 kg fyrir fleiri en 22 farþega í sætum og stæðum, sem ganga fyrir metani, metanóli, rafmagni eða vetni, eða sem uppfylla ákveðin losunarviðmið. Lagt er til að heimildin verði bundin samanlögðu árlegu hámarki, 500 millj. kr., og nái til innflutnings og kaupa sem hafa átt sér stað frá og með 1. janúar 2018. Í þriðja lagi að heimilt verði að endurgreiða virðisaukaskatt vegna innflutnings og sölu á dráttarvélum og ökutækjum sem eru 10.000 kg eða meira að leyfðri heildarþyngd og ganga fyrir metani, metanóli, rafmagni eða vetni eða sem uppfylla ákveðin losunarviðmið. Lagt er til að gildistími ívilnunarinnar verði 5 ár og niðurfellingin verði bundin samanlögðu árlegu hámarki sem nemur 200 millj. kr. Í fjórða lagi að heimilt verði að endurgreiða virðisaukaskatt af útleigu ökutækjaleiga og handhafa leyfa til að stunda eignaleigu eða fjármögnunarleigu á ökutækjum sem fallið hafa undir ívilnun skv. bráðabirgðaákvæði XXIV í lögum um virðisaukaskatt.

     

    Tekjuskattsívilnanir

    Lagðar eru til tímabundnar tekjuskattsívilnanir á árunum 2020-2024. Í fyrsta lagi að launþegum verði heimilað að draga 50% ökutækjastyrkja og bifreiðahlunninda frá tekjum, geti þeir sýnt fram á að þau varði notkun bifreiðar sem nýtir að mestu leyti metan, metanól eða bifreið fer ekki yfir ákveðið hámark um skráða losun koltvísýrings. Í öðru lagi að atvinnurekstraraðilum verði heimilað að draga frá tekjum 200% rekstrarkostnaðar, að fyrningum frátöldum, vegna bifreiða sem nýta aðallega metan eða metanól eða bifreið fer ekki yfir ákveðið hámark um skráða losun koltvísýrings. Í þriðja lagi að atvinnurekstraraðilum verði heimilað að fyrna að fullu á kaupári bifreiðar að eigin þyngd meira en 3.500 kg. Að því gefnu að umræddar bifreiðar gangi aðallega fyrir metani, metanóli, rafmagni eða vetni eða hafi skráða losun undir ákveðnu koltvísýrings hámarki.

     

    Annað

    Að síðustu leggur starfshópurinn til að ráðist verði í nokkur greiningarverkefni og úttektir í því skyni að undirbyggja frekari breytingar á skattlagningu ökutækja og eldsneytis sem sjá má á bls. 26 í skýrslunni.

     

    Í hlekk hér að ofanverðu með fréttinni má sjá frétt Fjármála- og efnahagsráðuneytisins um málið þar sem nálgast má skýrslu starfshópsins. Jafnframt er þar hægt að nálgast upphafleg skýrsludrög starfshópsins frá 23. febrúar 2018.

  • Ný lög um aðgerðir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka

    1. Nýir tilkynningarskyldir aðilar

    Lagt er til að nýir aðilar verði felldir undir gildissvið laganna sem tilkynningarskyldir aðilar. Hér er um að ræða m.a. endurskoðunarfyrirtæki og aðila sem færa bókhald eða sinna bókhaldsþjónustu fyrir þriðja aðila gegn endurgjaldi, lögmannsstofur og leigumiðlara.

     

    2. Áhættumat og áreiðanleikakönnun

    Verði frumvarpið að lögum verður öllum tilkynningarskyldum aðilum skylt að framkvæma áhættumat á starfsemi sinni og hafa áhættumiðað eftirlit með samningssamböndum sínum og viðskiptum. Áhættumati er ætlað greina þær aðstæður þar sem annars vegar er meiri hætta á peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka og hins vegar þær aðstæður þar sem er lægri hætta. Niðurstöður áhættumats skal nota til að leggja mat á hversu ítarlega áreiðanleikakönnun skuli framkvæma, að teknu tilliti til ófrávíkjanlegra ákvæða, og fyrirkomulag reglubundins eftirlits með samningssamböndum. Eingöngu verður heimilt að framkvæma einfaldaða áreiðanleikakönnun í þeim tilvikum sem áhættumat sýnir fram á lægri áhættu. Þetta er grundvallarbreyting frá gildandi lögum þar sem heimilt er að framkvæma einfaldaða áreiðanleikakönnun þegar um er að ræða tiltekna aðila og tiltekin viðskipti.

     

    3. Einstaklingar í áhættuhópi vegna stjórnmálalegra tengsla

    Ákvæði um einstaklinga í áhættuhópi vegna stjórnmálalegra tengsla eru ítarlegri en í gildandi lögum og munu taka jafnt til innlendra sem erlendra aðila. Tilkynningarskyldum aðilum er gert skylt að hafa til staðar aðferðir eða kerfi til að greina viðskiptamenn sína í þessu tilliti.

     

    4. Raunverulegur eigandi

    Lagt er til að ákvæði um raunverulega eigendur verði gert ítarlegra og fjallað verði um hver telst vera raunverulegur eigandi fjárvörslusjóða og sambærilegra ráðstafana svo og sjálfseignarstofnana. Gera skal greinarmun á lagalegum eigendum og raunverulegum eigendum.

     

    5. Viðurlög

    Verulegar breytingar eru lagðar til á viðurlagakafla laganna. Lagt er til að viðurlagaúrræði verði í auknum mæli í höndum eftirlitsaðila með beitingu dagsekta, stjórnvaldssekta, birtingu viðurlaga og í alvarlegri tilvikum brottvikningu æðstu stjórnenda eða eftir atvikum afturköllun starfsleyfa. Telji tilkynningarskyldur aðili að hann hafi að ósekju verið beittur stjórnsýsluviðurlögum getur hann leitað eftir ógildingu á þeirri ákvörðun hjá dómstólum.

     

    Í hlekk að ofanverðu með fréttinni má nálgast drög að frumvarpi til nýrra heildarlaga um aðgerðir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka. 

  • Frádráttarheimild vegna taps af sölu hlutabréfa - óvenjuleg viðskipti milli tengdra aðila

    Úr forsendum héraðsdóms:

     

    "Varakrafa stefnanda byggir á því að hann eigi lögvarinn rétt til þess að draga tap frá sölu hlutabréfa og gera verði greinarmun á þeim rétti annars vegar og verðlagningu hlutabréfaviðskipta hins vegar. Stefndi hafi brotið gegn meðalhófsreglu 12. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 með því að svipta hann öllum rétti til frádráttar taps vegna AB 47 ehf. Þá vísar stefnandi til þess að rökstuðningur ríkisskattstjóra sé ófullnægjandi og enginn lagagrundvöllur hafi verið fyrir endurákvörðun.

     

    Ekki er fallist á með stefnanda að þær breytingar sem gerðar voru á 57. gr. laga nr. 90/2003 frá upphaflegu frumvarpi þegar ákvæðið var upphaflega lögfest með lögum nr. 30/1971, rýri sérstaklega vægi sifjaréttarlegra eða fjárhagslegra tengsla samningsaðila við beitingu ákvæðisins. Breytingin virðist miklu frekar eiga að koma í veg fyrir að ákvæðið verði einskorðað við slík tilvik. Eftir sem áður hljóta slík tengsl að hafa afgerandi áhrif við mat á því hvort samningsaðilar hafi hagað viðskiptum sínum með verulega frábrugðnum hætti frá því sem almennt gerist.

     

    Þá verður ekki fallist á þær röksemdir stefnanda að þar sem skattyfirvöld hafi talið að hlutabréf í AB 47 ehf. hefðu verið seld fyrir of lágt verð hefðu þau ekki haft heimild til þess að skattleggja stefnanda, sem að þeirra mati tapaði á sölunni, heldur ætti skattlagningin að beinast að kaupanda hlutanna. Enginn lagagrundvöllur hafi því verið fyrir endurákvörðuninni. Stefnandi vísar jafnframt til þess að ákvæði 2. mgr. 57. gr. taki sérstaklega til þessara tilvika og gangi framar almennu ákvæði 1. mgr. 57. gr. Þar sem ekkert mat hafi farið fram af hálfu skattyfirvalda komi ákvæðið ekki til álita. Það er niðurstaða dómsins að ákvæði 2. mgr. 57. gr. takmarki endurákvörðunina við þann sem nýtur ávinningsins, í þessu tilviki kaupanda eignarinnar. Kaupandi eignarinnar var félag sem stefndi hafði öll eignar- og stjórnunarráð fyrir. Viðskiptin höfðu þann tilgang að raungera tap stefnanda vegna hlutabréfaviðskipta á árinu 2007, þannig að hann gæti dregið tap vegna hlutanna í AB 47 ehf. frá söluhagnaði annarra hluta. Skattalegur ávinningur viðskiptanna var því hjá stefnanda eins og að var stefnt, en hann seldi hlutina á verði sem var 0,2% af upphaflegu kaupverði bréfanna í nóvember 2006 og janúar 2007 og langt undir innra virði félagsins á söludegi. Með því að selja hlutinn til eigin félags tók stefnandi enga söluáhættu með kaupunum. Við þessar aðstæður var það undir stefnanda komið að gera skilmerkilega grein fyrir ástæðum viðskiptanna og ákvörðun um söluverð hinna seldu hluta sem falla undir 1. mgr. 57. gr. laga nr. 90/2003. Um var að ræða óskráð félag, þar sem engar upplýsingar lágu fyrir um viðskipti milli ótengdra aðila og því engu gangvirði eða markaðsvirði til að dreifa, sbr. m.a. 9. gr. laga nr. 90/2003, sem unnt væri að bera saman við það verð sem stefnandi miðaði við í viðskiptum.

     

    Með vísan til þess sem hér hefur verið rakið verður hvorki fallist á að skort hafi lagagrundvöll né að brotið hafi verið gegn meðalhófsreglu við meðferð málsins hjá ríkisskattstjóra og yfirskattanefnd.

     

    Á þeim tíma sem mál stefnanda var til meðferðar hjá ríkisskattstjóra og yfirskattanefnd lá ekki fyrir neitt mat á virði hlutanna í AB 47 ehf. þann 21. desember 2007. Eftir að úrskurður yfirskattanefndar var kveðinn upp þann 18. mars 2015 óskaði stefnandi eftir dómkvaðningu matsmanns til að meta eðlilegt söluverð hlutafjár í félaginu á söludegi. Niðurstaða matsmanns lá fyrir þann 22. apríl 2016, og var á þá leið að besta mat matsmanns á eðlilegu söluverði eignarhlutarins væri 55 milljónir króna. Stefndi hefur ekki hnekkt þessu mati. 

     

    Samkvæmt 15. gr. laga nr. 30/1992 um yfirskattanefnd er heimilt að bera ágreining um skattskyldu og skattstofna undir dómstóla. Þó fallast megi á af hálfu stefnda að stefnandi hefði getað freistað þess að óska eftir endurupptöku nefndarinnar á úrskurði sínum, sbr. 24. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 þar sem umrædd matsgerð hafi ekki legið fyrir við afgreiðslu yfirskattanefndar á málinu, verður ekki séð að það komi í veg fyrir að stefnandi beri þennan ágreining beint undir dómstóla. Í því sambandi má benda á þá meginreglu stjórnsýsluréttar að ekki þurfi að tæma kæruleiðir áður en mál er höfðað fyrir dómstólum. Í dómaframkvæmd hafa ekki verið gerðar athugasemdir við að skattgreiðendur höfði mál fyrir dómstólum vegna ákvarðana ríkisskattstjóra um skattskyldu og skattstofn, óháð því hvort þeim hafi verið skotið til yfirskattanefndar eða ekki.

     

    Eins og vikið hefur verið að hér að framan þá er fallist á þau sjónarmið stefnda að umrædd sala hafi verið verulega óvenjuleg og ekki komið til milli ótengdra aðila. Ákvæði 1. mgr. 24. gr. laga nr. 20/1993 eins og það er skýrt með hliðsjón af öðrum ákvæðum laganna, þ.m.t. 1. mgr. 57. gr., kemur þó ekki í veg fyrir að frádráttarheimild ákvæðisins sé nýtt í viðskiptum milli tengdra aðila. Til þess að hægt sé að nýta sér heimildina í slíkum viðskiptum verða þau að vera gerð á eðlilegum viðskiptalegum forsendum, sem eru sambærilegar við viðskiptakjör ótengdra aðila. Þeir sem standa að slíkum viðskiptum verða jafnframt að geta sýnt fram á að armslengdarsjónarmið hafi verið lögð til grundvallar við verðákvörðun. Í greinargerð stefnda og úrskurði ríkisskattstjóra er sérstaklega tilgreint að það hafi verið látið átölulaust að stefnandi seldi hluti í Exista hf. til Byggingamiðstöðvarinnar ehf. á sama tíma og salan á hlutnum í AB 47 ehf. fór fram. Ástæðan sé sú að þá hafi stefnandi jafnframt selt Glitni hf. og Kaupþingi hf. sömu bréf og miðað við sama gengi í öllum þessum viðskiptum. Skattyfirvöld líta því sjálf svo á að sala til nátengds aðila sem felur í sér að engin söluáhætta er tekin í viðskiptunum útiloki ekki nýtingu á frádráttarheimild 1. mgr. 24. gr. laga nr. 20/1993, svo framarlega sem verðákvörðun í viðskiptum þessara aðila sé í samræmi við verð í sambærilegum viðskiptum milli ótengdra aðila.

     

    Þó að markmið 24. gr. tekjuskattslaga nr. 20/1993 sé ekki að stuðla að því að viðskipti séu gerð í þeim eina tilgangi að lækka skattgreiðslur verður ekki fallist á að ákvæðið, með hliðsjón af öðrum ákvæðum laganna, útiloki skattfrádrátt í slíkum tilvikum. Skattareglur hafa áhrif og er ætlað að hafa áhrif á viðskiptalegar ákvarðanir. Það að ákvarðanir séu teknar af skattalegum ástæðum getur ekki eitt og sér komið í veg fyrir nýtingu á umræddri frádráttarheimild miðað við orðalag ákvæðisins og önnur ákvæði laganna. Hér eins og áður þarf að miða við og sýna fram á að verðlagning og viðskiptaskilmálar séu byggðir á armslengdarsjónarmiðum.

     

    Með vísan til þess sem hér hefur verið rakið verður það ekki talið óheimilt að stefnandi geri þær ráðstafanir sem lög heimila til þess að skattgreiðslur miðist við raunverulegan hagnað af hlutabréfaviðskiptum ársins. Það er óumdeilt að hlutur hans í AB 47 rýrnaði stórkostlega á árinu. Til þess að raungera það tap og þar með nýta sér frádráttarheimildina í 24. gr. tekjuskattslaga nr. 20/1993 varð stefnandi að selja hlutinn. Við þá sölu bar honum að gæta þess að verðlagning hans væri í samræmi við verð í viðskiptum ótengdra aðila. Gera verður greinarmun á lögvarinni heimild stefnanda til að draga tap frá hagnaði samkvæmt 1. mgr. 24. gr. tekjuskattslaga nr. 20/1993 og verðlagningu hlutabréfaviðskiptanna, enda verður ekki séð að það geti verið ósanngjarnt eða í andstöðu við markmið skattalaga að skattgreiðslur stefnanda taki mið af þeim hagnaði sem raunverulega varð til á árinu, en ekkert umfram það. Stefnandi hefur með matsgerð sýnt fram á að þó að verðmæti hlutanna hafi verið umtalsvert hærra en það verð sem viðskiptin voru grundvölluð á þann 21. desember 2007 hafi það engu að síður endurspeglað verulega verðlækkun hlutanna. Sú verðlækkun myndar frádráttarbært tap hjá stefnanda sem hann getur dregið frá hagnaði af sölu annarra hlutabréfa. 

     

    Með vísan til ofangreinds er fallist á varakröfu stefnanda um að úrskurður yfirskattanefndar verði felldur úr gildi að hluta og oftekinn skattur verði endurgreiddur. Með því að miða sölutap við fyrirliggjandi matsgerð hefði það numið 413 milljónum króna og lækkað álagningu um 41.541.230 krónur." 

     

    Í hlekk að ofanverðu með fréttinni má nálgast dóminn í heild sinni.

  • Tvísköttunarsamningur - frádráttaraðferð

    Nánar úr úrskurði yfirskattanefndar:

     

    "Málavextir eru þeir að samkvæmt skattframtali kæranda árið 2017 hafði hann engar tekjur á Íslandi á árinu 2016 aðrar en fjármagnstekjur [...]. Í lið 2.8 í skattframtalinu var gerð grein fyrir tekjum frá Danmörku, þ.e. launatekjum frá X A/S, sem námu 302.419 dönskum krónum sem tilgreindar voru í íslenskum krónum 5.520.693 kr. Álagning á kæranda fór þannig fram að tekjuskattsstofn ákvarðaðist sem umræddar tekjur frá Danmörku að fjárhæð 5.520.693 kr. Varð álagður tekjuskattur að frádregnum persónuafslætti 647.207 kr. og álagt útsvar 801.605 kr. Með kæru, dags. 31. ágúst 2017, sbr. bréf, dags. 15. september sama ár, mótmælti kærandi álagningu opinberra gjalda gjaldárið 2017 og krafðist þess að við skattlagningu tekna kæranda á árinu 2016 yrði litið til þess að í raun hefði verið reiknaður skattur af þeim í Danmörku. Þá krafðist kærandi þess að hann nyti frádráttar vegna greiðslu lífeyrisiðgjalda samkvæmt 4. tölul. A-liðar 1. mgr. 30. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt.

     

    [...]

     

    Með kæruúrskurði, dags. 25. október 2017, hafnaði ríkisskattstjóri kröfum kæranda að því undaskildu að fallist var á kröfu hans um frádrátt lífeyrissjóðsiðgjalda að fjárhæð 110.417 kr. Í úrskurðinum vísaði ríkisskattstjóri til þess að kærandi hefði verið með heimilisfesti hér á landi á árinu 2016 og því borið ótakmarkaða skattskyldu hér samkvæmt 1. gr. laga nr. 90/2003, sbr. 19. gr. laga nr. 4/1995, um tekjustofna sveitarfélaga. Hefði kæranda því borið að greiða tekjuskatt og útsvar af öllum tekjum sínum, hvar sem þeirra væri aflað, þar með töldum tekjum sem upprunnar væru í Danmörku. Þá kom fram að Norðurlöndin hefðu gert með sér samning til að komast hjá tvísköttun að því er varðaði skatta á tekjur og eignir, sbr. auglýsingu nr. 11/1997 í C-deild Stjórnartíðinda. Samkvæmt 3. mgr. 15. gr. samningsins mætti skattleggja tekjur kæranda í Danmörku. Í b-lið 4. mgr. 25. gr. samningsins, sem gilti um tekjur er féllu undir 3. mgr. 15. gr. hans, kæmi fram að hefði aðili heimilisfastur á Íslandi tekjur sem skattleggja mætti í öðru samningsríki skyldi Ísland draga frá íslenskum tekjuskatti hans fjárhæð sem svaraði til þess tekjuskatts sem greiddur væri í hinu samningsríkinu. Kærandi hefði ekki gert grein fyrir skattgreiðslum í Danmörku í skattframtali sínu árið 2017 og bæru þau gögn, sem lögð hefðu verið fram með kæru til ríkisskattstjóra, ekki á neinn hátt með sér fjárhæð greiddra skatta af tekjum kæranda í Danmörku. Yrði því ekki fallist á kröfu kæranda um að við skattlagningu teknanna hér á landi yrði litið svo á að þegar hefði verið reiknaður skattur af tekjunum.

     

    Með kæru, dags. 18. desember 2017, hefur kærandi skotið kæruúrskurði ríkisskattstjóra til yfirskattanefndar. Í kærunni eru ítrekuð þau rök og sjónarmið sem fram komu í kæru til ríkisskattstjóra. Þá er því mótmælt að 3. mgr. 15. gr. tvísköttunarsamnings Norðurlandanna eigi við í máli kæranda, eins og ríkisskattstjóri haldi fram. Í raun eigi 4. mgr. sömu greinar samningsins við um tilvik kæranda og eigi því að beita undanþáguaðferð samkvæmt a-lið 4. mgr. 25. gr. samningsins við lausn undan tvísköttun. Ljóst sé að danskur tekjuskattur hafi verið reiknaður af útreiknuðum heildarlaunum kæranda, launin síðan lækkuð um þá fjárhæð og kærandi fengið greidd nettólaun, eins og við eigi um staðgreiðslu opinberra gjalda á Íslandi, sbr. lög nr. 45/1987. Tekjur kæranda hafi verið skattlagðar í Danmörku, en vegna sérstakra reglna til hagsbóta fyrir útgerðir þar í landi hafi útgerðin ekki þurft að standa skil á skattinum. Kærandi hafi þannig fengið greidd svokölluð nettólaun. Með vísan til framanritaðs sé ljóst að kærandi hafi þurft að þola skattlagningu í tveimur ríkjum þrátt fyrir að einungis Ísland eigi skattlagningarrétt á tekjum kæranda. Sé farið fram á að yfirskattanefnd beiti meðalhófsreglu 12. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 og fallist á að beita undanþáguaðferð að svo stöddu við skattlagningu tekna kæranda, enda verði markmiði fyrrgreinds tvísköttunarsamnings ekki náð með öðrum hætti.

     

    [...]

     

     

    Kærandi bar ótakmarkaða skattskyldu á Íslandi gjaldárið 2017 samkvæmt 1. tölul. 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, og 19. gr. laga nr. 4/1995, um tekjustofna sveitarfélaga. Í því felst að kæranda var skylt að greiða tekjuskatt og útsvar af öllum tekjum sínum hvar sem þeirra var aflað, þar með töldum umræddum launatekjum frá Danmörku. Samkvæmt 119. gr. laga nr. 90/2003 er ríkisstjórninni heimilt að gera samninga við stjórnir annarra ríkja um gagnkvæmar ívilnanir á sköttum erlendra og íslenskra skattaðila sem eftir gildandi skattalöggjöf ríkjanna eiga að greiða skatt af sama skattstofni bæði á Íslandi og erlendis. Ísland er ásamt Danmörku aðili að samningi milli Norðurlandanna til að komast hjá tvísköttun að því er varðar skatta á tekjur og eignir, en samningurinn er birtur sem fylgiskjal með auglýsingu nr. 11/1997 í C-deild Stjórnartíðinda. Samkvæmt d-lið 3. mgr. 2. gr. samningsins tekur samningurinn að því er Ísland varðar m.a. til tekjuskatts til ríkisins og útsvars til sveitarfélaga. Samkvæmt 3. mgr. 15. gr. samningsins má skattleggja endurgjald fyrir störf unnin um borð í dönsku, færeysku, finnsku, íslensku, norsku eða sænsku skipi í flutningum á alþjóðaleiðum í því samningsríki þar sem skipið er skráð. Í 4. mgr. 15. gr. samningsins kemur fram að þrátt fyrir framangreind ákvæði 3. mgr. hans skattleggist endurgjald fyrir störf unnin um borð í fiskveiði-, selveiði- eða hvalveiðiskipi einungis í því samningsríki þar sem sá er aflar endurgjaldsins er heimilisfastur, einnig þótt endurgjaldið miðist við ákveðinn aflahlut eða ágóðahlut af fisk-, sel- eða hvalveiðunum. Í 25. gr. greinds tvísköttunarsamnings er mælt fyrir um aðferð til að komast hjá tvísköttun hjá hverju samningslandanna fyrir sig. Er 4. málsgrein greinarinnar, sem varðar Ísland sérstaklega, svohljóðandi:

     

    „a) Hafi aðili heimilisfastur á Íslandi tekjur eða eigi hann eign sem einungis skal eða má skattleggja samkvæmt ákvæðum þessa samnings í öðru samningsríki skal Ísland, nema ákvæði b-liðar leiði til annars, lækka íslenska tekju- eða eignarskattinn með því að draga frá þann hluta tekju- eða eignarskattsins sem reiknaður er af þeim tekjum sem aflað er eða eign sem er í hinu ríkinu.

     

    b) Hafi aðili heimilisfastur á Íslandi tekjur sem skattleggja má í öðru samningsríki samkvæmt 10. gr., 7. mgr. 13. gr., 3. mgr. 15. gr., 16. gr. eða 1.-6. mgr., c-lið 7. mgr. og 8.-9. mgr. 21. gr. skal Ísland draga frá íslenskum tekjuskatti þessa aðila fjárhæð sem svarar til þess tekjuskatts sem greiddur er í hinu samningsríkinu. Frádráttarfjárhæðin skal hins vegar ekki vera hærri en sá hluti íslenska skattsins, reiknaður fyrir slíkan frádrátt, sem lagður er á þær tekjur sem skattleggja má í hinu ríkinu.“

     

    Meðal gagna málsins er ráðningarsamningur milli kæranda og X A/S, dags. 23. maí 2013, þar sem fram kemur að kærandi sé ráðinn til starfa á skipum félagsins sem skráð séu í alþjóðlega skipaskrá Danmerkur (Dansk Internationalt Skibsregister, DIS). Í umsögn ríkisskattstjóra í málinu, dags. 15. janúar 2018, er bent á að af þessum sökum sé ljóst að umræddar launatekjur kæranda frá Danmörku falli undir 3. mgr. 15. gr. tvísköttunarsamnings milli Norðurlandanna en ekki 4. mgr. þess samnings. Verður ekki annað séð en að þetta sé í raun ágreiningslaust í málinu, sbr. bréf umboðsmanns kæranda til yfirskattanefndar, dags. 31. janúar 2018, þar sem fram kemur að misskilnings hafi gætt milli umboðsmannsins og kæranda um eðli starfa kæranda. Verður samkvæmt framansögðu að ganga út frá því að hinar umdeildu launatekjur falli undir 3. mgr. 15. gr. tvísköttunarsamningsins.

     

    Það leiðir af framangreindu að fara ber eftir ákvæðum b-liðar 25. gr. margnefnds tvísköttunarsamnings Norðurlandanna um aðferð til að komast hjá tvísköttun vegna tekna kæranda frá Danmörku. Samkvæmt þeim ákvæðum skal draga frá íslenskum tekjuskatti fjárhæð sem svarar til þess tekjuskatts sem greiddur er í hinu samningsríkinu. Eins og fram er komið liggja engar upplýsingar eða gögn fyrir í málinu um skattgreiðslur kæranda í Danmörku. Er komið fram af hálfu kæranda að ekki sé greiddur skattur af tekjunum þar í landi og sé tekið tillit til þess við ákvörðun launa fyrir umrædd störf. Með vísan til þess sem að framan er rakið er það niðurstaða úrskurðar þessa að skattaleg meðferð tekna kæranda frá Danmörku hafi verið í fullu samræmi við íslenska löggjöf og ákvæði fyrrnefnds tvísköttunarsamnings. Vegna tilvísunar kæranda til meðalhófsreglu 12. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 skal tekið fram að skattlagning umræddra tekna hjá kæranda leiðir af lögum. Verður því ekki talið að meðalhófregla eigi hér við, enda er einungis um að ræða úrlausn á grundvelli gildandi réttarreglna. Með vísan til þess sem að framan greinir er kröfum kæranda í máli þessu hafnað."

     

    Í hlekk með fréttinni er að finna úrskurð yfirskattanefndar í heild sinni.

  • Slhf. breytt í hf. – skattaleg áhrif

    4. júlí 2018 - Bindandi álit ríkisskattstjóra nr. 6/2018

     

    Fyrirhugað var breyta tveimur samlagshlutafélögum E slhf. og D slhf., sem ekki báru sjálfstæða skattaðild, í hlutafélög samkvæmt heimild í 163. gr. laga nr. 2/1995, um hlutafélög. Af því tilefni leituðu samlagshlutafélögin og eignendur þeirra, A ehf., B ehf. og C ehf., eftir áliti RSK og óskuðu staðfestingar hans á:

     

    1. „Að fyrirhuguð breyting á ósjálfstæðu skattaðilunum E slhf. og D slhf. í hlutafélög, sbr. 3. mgr. 163. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög, sé heimil samkvæmt lögum nr. 90/2003 um tekjuskatt og að fyrirhuguð breyting hafi ekki í för með sér skattlagningu.“

    2. „Að félögunum E slhf. og D slhf. verði eftir breytingu í hlutafélög veitt samsköttun með samstæðunni.“

      Niðurstöðu sína lét RSK í té í svohljóðandi álitsorði:

     

    „Samlagshlutafélögin bera ósjálfstæða skattskyldu til þess tímamarks að breyting verður á félagaformi á grundvelli heimildar í 1. málsl. 1. mgr. 163. gr. laga nr. 2/1995. Við breytingu á félagaformi álitsbeiðenda, úr samlagshlutafélögum í hlutafélög hefst sjálfstæð skattaðild hlutafélaganna. Skattaréttarleg réttindi og skyldur, þ.m.t. skattalegt tap E slhf. og D slhf., sem áður tilheyrðu eigendum, sbr. 3. mgr. 2. gr. laga nr. 90/2003, myndu ekki flytjast til hlutafélaganna við breytinguna.“

    „Álitsbeiðendunum E slhf. og D slhf. yrði eftir breytingu í hlutafélög heimil samsköttun með móðurfélaginu A ehf. enda séu skilyrði 2. mgr. 55. gr. tekjuskattslaga uppfyllt.“

     

    Í rökstuðningi sínum tiltekur RSK á að samlagshlutafélög búi við þá sérstöðu að geta við skráningu valið milli sjálfstæðrar eða ósjálfstæðrar skattaðildar. Félögunum E slhf. og D slhf. hafi verið valin ósjálfstæð skattaðild. Við breytingu á formi félaganna í hlutafélög tapist það val og beri þau sem hlutafélög sjálfstæða skattaðild. Tekjur og eignir félaganna fram að formlegri yfirtöku hlutafélaganna, á rekstri, eignum og skuldum, beri að skattleggja hjá félagsaðilum, þ.m.t. vegna tímabilsins frá upphafi yfirstandandi rekstrarárs og fram að yfirtöku.

     

    Í rökstuðningi tiltekur RSK að umrædd breyting á skattaðild leiði til uppskiptingar á skattalegum réttindum og skyldum, „þannig að t.a.m. yfirfæranlegt tap tilheyrir þeim skattaréttarlegu skyldum og réttindum samlagshlutafélaganna, sem skipt var upp á eigendur til skattlagningar og flyst því ekki yfir til hlutafélaganna með sama hætti og yrði með bókfærðar eignir félagsins“.  

     

    Af þessum orðum RSK má ráða að hann telur skattinneign/skattskuldbindingu vegna rekstrar samlagshlutafélaga ekki vera eign/skuldbindingu félaganna sjálfra heldur eign/skuldbindingu eigenda þeirra, enda sæti eigendurnir skattlagningu af rekstri félaganna vegna ósjálfstæðrar skattaðildar þeirra.

  • Ákvörðun hluthafafundar - minnihlutavernd

    Nánar úr niðurstöðum dóms Héraðsdóms Reykjavíkur í máli E-2470/2016:

     

    „Samkvæmt 96. gr. hlutafélagalaga nr. 2/1995 geta hluthafar, stjórnarmaður og framkvæmdastjóri höfðað mál vegna ákvörðunar hluthafafundar sem hefur verið tekin með ólögmætum hætti. Með stjórnarmanni og framkvæmdastjóra er átt við einstaklinga sem hlotið hafa skráningu sem slíkir í hlutafélagaskrá Ríkisskattstjóra. Stefnandi Sigmar Vilhjálmsson var ekki skráður í hlutafélagaskrá eftir aðalfund stefnda þann 3. ágúst 2016. Hins vegar er óumdeilt að hann var skráður stjórnarmaður í félaginu á þeim tíma sem ákvörðunin um að selja lóðarréttindin var tekin og kaupsamningur undirritaður. Orðalag ákvæðisins sker ekki úr um það hvort með stjórnarmönnum sé átt við þá sem eru stjórnarmenn á þeim tíma sem ákvörðun um málshöfðun er tekin eða hvort það taki til þeirra sem eru stjórnarmenn á þeim tíma sem hin umþrætta ákvörðun er tekin.

     

    Í athugasemdum með frumvarpi, þegar ákvæði 96. gr. laga nr. 2/1995 var upphaflega lögfest, kom fram að ákvæðið fæli í sér rýmkun frá ákvæðum þágildandi laga, en þau bundu málshöfðunarréttinn við hluthafa. Með ákvæðinu var þannig verið að styrkja aðhaldshlutverk stjórnarmanna. Stjórnarmenn bera ábyrgð samkvæmt XV. kafla hlutafélagalaga nr. 2/1995 vegna tjóns sem þeir valda hlutafélaginu í störfum sínum. Ábyrgðin miðast við þær ákvarðanir sem voru teknar á þeim tíma sem þeir voru stjórnarmenn og fellur ekki niður við það eitt að þeir hætti stjórnarstörfum. Í dómaframkvæmd hefur verið fallist á þá niðurstöðu að málssóknarréttur hluthafa sé miðaður við þann tíma þegar þær ráðstafanir sem krafist er ógildingar á voru gerðar, sbr. Hrd. nr. 554/2017 og Hrd. nr. 215/2015. Með vísan til þess sem hér hefur verið rakið er fallist á þau sjónarmið stefnanda að skýra verði ákvæðið á þá leið að það taki til stjórnarmanna á þeim tíma sem ákvörðun var tekin, enda hafi þeir lögvarða hagsmuni af ákvörðuninni. Önnur skýring myndi leiða til þess að meirihluti gæti boðað til hluthafafundar gagngert í þeim tilgangi að kjósa nýja stjórn til þess að losna undan yfirvofandi málshöfðun. Slík niðurstaða er í andstöðu við þá minnihlutavernd og aðhaldshlutverk stjórnarmanna sem lögunum er ætlað að tryggja. Samkvæmt framansögðu verður fallist á að stefnandi Sigmar Vilhjálmsson geti átt aðild að þessu máli, enda eru fyrir hendi lögvarðir hagsmunir.“

     

    [..]

     

    „Þó að verðmat á umræddum lóðarréttindum sé erfiðleikum bundið og játa verði hluthöfum nokkurt svigrúm til þess að draga úr áhættu vegna fjármögnunar er slíkt svigrúm ekki án takmarkana. Ágreiningur um virði lóðarréttindanna og sala til aðila sem tengdist tilteknum hluthöfum stefnda gaf fullt tilefni til þess að afla verðmats eða setja af stað söluferli svo að auðveldara yrði að leggja mat á verðmæti lóðanna. Stefndi verður að bera hallann af því að það var ekki gert. Með umræddri ákvörðun var eign stefnda ráðstafað til aðila sem tengdist ákveðnum hluthafahópi félagsins á verði sem var umtalsvert lægra en virði hennar samkvæmt fyrirliggjandi matsgerð. Sú ákvörðun var tekin án þess aflað væri frekari upplýsinga um grundvöll þeirrar verðlagningar. Niðurstaða matsgerðarinnar er afgerandi, jafnvel þó horft sé til hluthafasamkomulagsins, og henni hefur ekki verið hnekkt með yfirmati. Með vísan til framangreinds er það mat dómsins að ákvörðunin hafi verið til þess fallin að afla öðrum ótilhlýðilegra hagsmuna á kostnað hluthafa eða félagsins. Því verður fallist á kröfu stefnenda um að ógilt verði ákvörðun hluthafafundar stefnda 9. maí 2016 þar sem samþykkt var að selja lóðarréttindi að Austurvegi 12 og 14 til Fox ehf. með vísan til 95. gr. [Samkvæmt 95. gr. hlutafélagalaga nr. 2/1995 má hluthafafundur ekki taka ákvörðun sem er fallin til þess að afla ákveðnum hluthöfum eða öðrum ótilhlýðilegra hagsmuna á kostnað annarra hluthafa eða félagsins.] og 96. gr. laga nr. 2/1995.“

     

     

    Í hlekk að ofanverðu er að finna dóm Héraðsdóms í heild sinni.