Stimpilgjald - hlutaskipting félags

E.g., 2019-11-16
E.g., 2019-11-16
  • MLI tekur gildi 1 janúar 2020

    Orðrétt segir í frétt ráðuneytisins:

    "Þann 26. september sl. afhentu íslensk stjórnvöld Efnahags- og framfarastofnuninni, OECD, tilkynningu um fullgildingu marghliða samnings um breytingar á tvísköttunarsamningum til þess að koma í veg fyrir rýrnum skattstofna og tilfærslu hagnaðar. Mun samningurinn koma til framkvæmda þann 1. janúar 2020.

    Marghliða samningur um breytingar á tvísköttunarsamningum til þess að koma í veg fyrir rýrnum skattstofna og tilfærslu hagnaðar (hér eftir skammstafað MLI eða Multilateral Instrument) er hluti af BEPS, aðgerðaráætlun OECD. 

    Í MLI eru sett fram 16 atriði sem ríki geta tekið upp og þar með breytt gildandi samningum sínum. Ákvæði MLI ganga framar tilgreindum ákvæðum í tvísköttunarsamningum þeirra ríkja sem hafa komist að sameiginlegri niðurstöðu um að beita MLI. Af þessum 16 atriðum eru fjórar lágmarkskröfur sem undirritunarríki verða að taka upp í samninga sína og er þær að finna í BEPS aðgerðum númer 6 og 14.

    Aðgerð 6 fjallar um leiðir til að koma í veg fyrir misnotkun tvísköttunarsamninga. Þar kemur fram að taka verði upp nýjan formála í tvísköttunarsamninga þar sem því er lýst yfir að með samningnum sé ekki eingöngu stefnt að því að koma í veg fyrir tvísköttun heldur einnig að koma í veg fyrir að tækfæri skapist til þess að komast alfarið hjá skattlagningu eða lækka skatta með skattsvikum. Jafnframt að bætt verði við ákvæði um að unnt sé að hafna því að veita ávinning sem samningurinn felur í sér ef megintilgangur með ráðstöfunum er að nýta sér þennan ávinning.

    Aðgerð 14 á að tryggja að þegar upp kemur ágreiningur um túlkun tvísköttunarsamningsins þá verði bær stjórnvöld samningsríkjanna að leysa úr þeim ágreiningi eftir fremsta megni. Ákvæði um framkvæmd gagnkvæms samkomulags milli bærra stjórnvalda hefur lengi verið hluti af tvísköttunarmódeli OECD og er almennt til staðar í tvísköttunarsamningum. Í aðgerð 14 segir að í samningum eigi að vera ákvæði sem tryggi að samkomulag bærra stjórnvalda verði framkvæmt óháð reglum um tímamörk í innlendum rétti. Jafnframt eigi skattaðilar að geta snúið sér til bærs stjórnvalds í báðum ríkjunum, þ.e. bæði í búseturíki og greiðsluríki, telji þeir að skattlagning í öðru hvoru ríkinu sé ekki í samræmi við tvísköttunarsamning. 

    Samkvæmt tilkynningu íslenskra stjórnvalda sem fylgir MLI verða lágmarksákvæði MLI tekin upp jafnframt því að tilgreindir eru þeir 35 tvísköttunarsamningar Íslands sem falla undir MLI. Tveir nýjustu íslensku tvísköttunarsamningarnir, við Japan og Liechtenstein, uppfylla lágmarkskröfur MLI og í framtíðinni munu allir nýir samningar uppfylla þessar kröfur.

    Vörsluaðili MLI er framkvæmdastjóri OECD sem heldur utan um allar tilkynningar og skrár yfir undirritanir og breytingar. Nánari upplýsingar um MLI er að finna á vef OECD. 

    Norræni tvísköttunarsamningurinn milli Íslands, Danmerkur, Finnlands, Færeyja, Noregs og Svíþjóðar fellur ekki undir MLI. Norðurlöndin hafa því undirritað viðauka við Norðurlandasamninginn þar sem lágmarksákvæði MLI eru tekin upp. Í dag, þann 27. september 2019 voru skjöl um fullgildingu viðaukans afhent í Finnlandi og tekur hann gildi frá og með 1. janúar 2020 að því gefnu að allir aðilar að samningnum hafi fullgilt viðaukann."

  • Tvísköttunarsamningur - skattlagningarréttur

    Nánar úr úrskurði yfirskattanefndar:

    "Fram er komið í málinu að kærandi starfaði á árinu 2017 sem prófessor við háskóla í X-landi, sbr. staðfestingu M, dags. 20. september 2018, sem er meðal gagna málsins. Í málinu er deilt um skattalega meðferð launatekna kæranda vegna þessara starfa hans, en ekki er ágreiningur um að þær hafi numið alls 10.115.400 kr. á árinu 2017, svo sem kærandi tilgreindi í skattframtali sínu árið 2018.

     

    Kærandi er heimilisfastur hér á landi og ber hér ótakmarkaða skattskyldu samkvæmt 1. tölul. 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, og 19. gr. laga nr. 4/1995, um tekjustofna sveitarfélaga. Í því felst að kæranda var skylt að greiða tekjuskatt og útsvar af öllum tekjum sínum á árinu 2017 hvar sem þeirra var aflað, þar með töldum umræddum launatekjum frá Indlandi. Við álagningu á kæranda bar hins vegar að gæta ákvæða tvísköttunarsamnings við X-land, sbr. auglýsingu í C-deild Stjórnartíðinda. Samkvæmt b-lið 3. mgr. 2. gr. samningsins tekur samningurinn að því er Ísland varðar til tekjuskatts til ríkisins og útsvars til sveitarfélaga. Í 1. mgr. 20. gr. samningsins kemur fram að prófessor, kennari eða rannsóknarmaður, sem er eða var heimilisfastur í samningsríki rétt fyrir komu til hins samningsríkisins í því skyni að kenna eða stunda rannsóknir, eða hvoru tveggja, við háskóla, framhaldsskóla eða aðra sambærilega samþykkta stofnun í síðarnefnda samningsríkinu, skal undanþeginn skatti í því ríki af endurgjaldi fyrir slíka kennslu eða rannsóknir á tímabili sem er ekki lengra en tvö ár frá komudegi hans til þess ríkis. Ekki verður annað séð en að umrætt ákvæði tvísköttunarsamningsins taki til launa kæranda vegna starfa hans í X-landi á árinu 2017. Er því fallist á með ríkisskattstjóra að skattlagningarréttur teknanna sé hér á landi.

     

    Vegna athugasemda í kæru til yfirskattanefndar varðandi skattalega meðferð tekna kæranda í X-landi skal tekið fram að þær upplýsingar geta ekki breytt framangreindri niðurstöðu í ljósi ákvæða tvísköttunarsamnings Íslands og X-lands. Þess er þó að geta að í samningnum eru sérstök úrræði til handa gjaldanda telji hann að ráðstafanir, sem gerðar séu af öðru hvoru eða báðum samningsríkjunum, leiði eða muni leiða til skattlagningar að því er hann varði sem ekki sé í samræmi við ákvæði samningsins, sbr. 26. gr. hans. Getur gjaldandi þá, án þess að það raski rétti hans til að færa sér í nyt þau réttarúrræði sem lög þessara ríkja kveða á um, lagt málið fyrir bært stjórnvald í því samningsríki þar sem hann er heimilisfastur. Í ákvæði 2. mgr. 26. gr. er gert ráð fyrir að ef bært stjórnvald getur ekki sjálft leyst málið á viðunandi hátt skal það leitast við að leysa málið með gagnkvæmu samkomulagi við bært stjórnvald í hinu samningsríkinu. Að því leyti sem athugasemdir í kæru til yfirskattanefndar lúta að erindisrekstri af því tagi sem hér um ræðir er rétt að kærandi leiti til ríkisskattstjóra með beiðni um aðstoð á þessum grundvelli."

     

    Í hlekk með fréttinni er að finna úrskurð yfirskattanefndar í heild sinni.

  • Mannréttindadómstóll Evrópu - ne bis in idem

    Upptök máls þessa á rætur sínar að rekja til dóms Hæstaréttar nr. 416/2013, hvar kærandi (ákærði í málinu) var sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. og 1. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, dæmdur í þriggja mánaða skilorðsbundið fangelsi, gert að greiða kr. 21.000.000 í sekt og skyldi átta mánaða fangelsi koma í stað sektarinnar yrði hún ekki greidd. Ákæran í hæstaréttarmálinu laut að því að ákærði hafi látið undir höfuð leggjast að telja fram fjármagnstekjur að fjárhæð kr. 120.026.444, vegna tekna hans af uppgjöri tveggja framvirkra skiptasamninga.

     

    Dómi Hæstaréttar skaut kærandi til Mannréttindadómstóls Evrópu þar sem hann taldi að beiting skattalegs álags á gjaldstofna hans, síðari tíma sakamál og sakfelling vegna sama skattalagabrots hafi falið í sér að réttað hafi verið yfir honum og refsað tvisvar fyrir sama brotið, sem færi gegn 4. gr., 7. viðauka, Mannréttindasáttmála Evrópu.

     

    Mannréttindadómstóllinn komst að þeirri niðurstöðu í málinu að réttað hafi verið yfir og refsað kæranda, fyrir sömu eða efnislega sömu háttsemi, af hálfu tveggja mismunandi yfirvalda, í tveimur mismunandi málsmeðferðum, sem hafi skort tilskilda tengingu á milli, sem fæli í sér brot á 4. gr. 7. viðauka, Mannréttindasáttmála Evrópu. Í niðurstöðu sinni vísaði Mannréttindadómstóllinn m.a. til þess að skort hafi á samþættingu málsmeðferða í tíma, sem og að málsmeðferð beggja yfirvalda hafi verið verulega sjálfstæð, þ.e. við öflun og rannsókn á sönnunargögnum málsins. Í tengslum við samþættingu á milli málsmeðferðanna var sérstaklega vísað til þess, að samanlögð lengd málsmeðferðanna hafi tekið þrjú ár og sjö mánuði. Yfir þann tíma hafi málsmeðferðirnar aldrei verið reknar samhliða á neinum tímapunkti. Ennfremur hafi kærandi ekki verið ákærður af hálfu ákæruvaldsins fyrr en ellefu mánuðum eftir að ríkisskattstjóri hafi tekið lokaákvörðun sína, sem og að hin sjálfstæða sakamálsmeðferð hafi haldið áfram í tvö ár í kjölfar þess.

     

    Í hlekk með fréttinni er að finna dóm Mannréttindadómstólsins í heild sinni, þ. á m. umfjöllun dómsins um skaðabætur.

  • Fyrirhugaðar skattalagabreytingar á Spáni- söluhagnaður og arður

     

    Skattlagning söluhagnaðar og arðs frá erlendum félögum

     

    Þessa dagana liggur fyrir spænska þinginu lagafrumvarp er felur í sér skattalagabreytingar þar í landi. Varða breytingarnar skattlagningu á arði frá erlendum dótturfélögum annars vegar og söluhagnaðar vegna sölu á eignarhlutum spænskra félaga í félögum á erlendri grundu hins vegar.

     

    Hingað til hafa ofangreindur söluhagnaður og arðgreiðslur verið að fullu undanskyldar skattlagningu á Spáni en verði frumvarpið til laganna samþykkt mun það koma til með að breytast. Hinar fyrirhuguðu breytingar fela í sér að raunskattlagning muni nema u.þ.b. 1,25%.

     

    Ekki liggur endanlega fyrir hvort af ofangreindum tekjum verði greidd staðgreiðsla en þann 13. febrúar nk. mun fyrsta atkvæðagreiðsla um afdrif frumvarpsins fara fram á spænska þinginu.

     

    KPMG á Íslandi mun fylgjast með afgreiðslu spænska þingsins á hinum fyrirhuguðu breytingum en verði frumvarpið að lögum er gert ráð fyrir að gildistaka þess verði frá og með 1. janúar 2019 og ljóst að þetta getur haft áhrif á alþjóðlegar samstæður með eignarhaldsfélagi á Spáni.

  • Mannréttindadómstóll Evrópu - ne bis in idem

    Mál þetta á rætur sínar að rekja til dóms Hæstaréttar nr. 323/2003 þar sem kærandi (ákærða) var sakfelld fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum með því að hafa í fjögur ár staðið skil á efnislega röngum skattframtölum, með þeirri háttsemi að telja ekki fram arðgreiðslur frá erlendu félagi hennar, skráð á Bahamaeyjum, sem og erlendar vaxtatekjur. Gerðist hún þar með brotleg við 1. mgr. sbr. 3. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

     

    Dómi Hæstaréttar skaut kærandi til Mannréttindadómstóls Evrópu á þeim grundvelli að henni hafi í raun verið refsað tvisvar fyrir sama brotið. Hélt kærandi því fram fyrir Mannréttindadómstól Evrópu að íslensk skattyfirvöld hafi rannsakað mál hennar frá maí 2008 þangað til í október 2012, þegar yfirskattanefnd kvað upp úrskurð sinn. Þá hafi lögregluyfirvöld rannsakað mál kæranda frá því í nóvember 2011 sem hafi lokið með fyrrgreindum dómi Hæstaréttar í janúar 2014. Hélt kærandi því fram að umræddar rannsóknir hafi einungis skarast í ellefu mánuði. Þá hafi þær verið ítarlegri en efni málsins gaf tilefni til, hafi falið í sér endurtekningar og verið ófyrirsjáanlegar.

     

    Mannréttindadómstóll Evrópu komst að þeirri niðurstöðu að krafa kæranda í málinu væri ótæk. Dómstóllinn vísaði m.a. til þess að kærandi hafi sjálf borið ábyrgð á hluta tafarinnar á vinnslu málsins með því að vera ekki samvinnuþýðari við rannsókn þess. Einnig, að teknu tilliti til kringumstæðna málsins, þá sérstaklega hvað varðar skörun í tíma og samstarfið á milli skattyfirvalda, lögreglu og ákæruyfirvalda við öflun og mats sönnunargagna í málinu, hafi verið nægjanleg samþætting, bæði í efni og tíma, við meðferð málsins.

     

    Ennfremur vísaði dómstólinn til þess að rannsókn á máli Jóns Ásgeirs Jóhannessonar hafi tekið talsvert lengri tíma en mál kæranda og lögreglurannsókn þess staðið yfir árum saman eftir að skattyfirvöld luku máli hans af sinni hálfu, sem og skort hafi á samráð stofnana við rannsókn þess máls. 

     

    Í hlekk að ofan með fréttinni er að finna umræddan dóm Mannréttindadómstólsins í heild sinni.

     

  • Skattlagning stafræna hagkerfisins - tillaga framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins

    Skattlagning fyrirtækja þar sem meginstarfsemi fyrirtækjanna fer fram með stafrænum hætti hefur verið til umræðu meðal stjórnmálamanna innan Evrópusambandsins síðustu misseri. Kallað hefur verið eftir aðgerðum á þessu sviði og hefur Evrópusambandið stigið fyrstu skref í átt að skattlagningu stafrænna fyrirrtækja innan sambandsins.

     

    Aðdragandann að fyrstu aðgerðum Evrópusambandsins má rekja til byrjun þessa árs. Þann 16. mars s.l. gaf Efnahags- og framfarastofnunin (OECD) út bráðabirgðaskýrslu um skattalegar áskoranir er kunna að rísa vegna stafrænnar væðingar (e. Tax Challenges Arising from Digitalisation), en skýrslan er hluti af aðgerð nr. 1 um skattlagningu hins stafræna hagkerfis í aðgerðaráætlun OECD og G20 ríkjanna um rýrnun skattstofna og tilfærslu hagnaðar (e. OECD/G20 Base Erosion and Profit Shifting Project). Viku síðar, þann 21. mars s.l., kynnti framkvæmdastjórn Evrópusambandsins tillögur að röð aðgerða er hafa það að markmiði að tryggja sanngjarna og árangursríka skattlagningu innan stafræna hagkerfisins.

     

    Úr tillögum framkvæmdastjórnarinnar ber annars vegar helst að nefna tillögur að bráðabirgðaaðgerð sem felur í sér skattlagningu veltu stafrænnar þjónustu (e. Digital Service Tax on Revenues) og hins vegar tillögur til lengri tíma litið en með þeim tillögum kynnti framkvæmdastjórnin til leiks hugmyndina um stafræna fasta atvinnustöð (e. Digital Permanent Establishment). Umfjöllun sem hér fylgir takmarkast þó við fyrri tillögu framkvæmdastjórnarinnar, þ.e. um bráðabirgðaaðgerðina um stafræna skattlagningu á veltu fyrirtækja vegna stafrænnar þjónustu.

     

    Hugmyndir framkvæmdastjórnarinnar um skattlagningu á veltu af stafrænni þjónustu er háð ýmsum takmörkunum og skilyrðum. Framkvæmdastjórnin áætlar að skattlagningin taki gildi 1. janúar 2020 og miðar við 3% skattlagningu af brúttó veltu af viðkomandi stafrænni þjónustu. Áætlað er að skattlagningin muni einungis taka til fyrirtækja af ákveðinni stærð, n.t. fyrirtækja sem hafa a.m.k. árlega alþjóðlega heildarveltu upp á 750 milljónir evra og þar af 50 milljónir evra veltu vegna stafrænnar þjónustu innan Evrópusambandsins. Skattlagningunni er þá einvörðungu ætlað að taka til ákveðinnar stafrænnar þjónustu og verður skattskyld í því landi þar sem viðkomandi þjónusta er nýtt. Sé þjónustan nýtt í mörgum aðildarríkjum Evrópusambandsins verður skattstofninum skipt milli ríkja. Áætlað er að skattlagningin taki til 200 fyrirtækja sem veita stafræna þjónustu innan Evrópusambandsins og muni auka skattstofna aðildarríkja Evrópusambandsins um 5 milljarða evra.

     

    Ekki hefur ríkt fullkomin samstaða meðal aðildarríkjanna um ágæti þessara hugmynda framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins. Í því sambandi má t.a.m. nefna sameiginlega yfirlýsingu Svíþjóðar, Danmerkur og Finnlands varðandi tillögurnar. Gagnrýni Norðurlandanna innan Evrópusambandsins snýr að því að Evrópusambandið skuli ekki ráðast í þessar breytingar á skattframkvæmd nema það náist samkomulag um sömu framkvæmd á alþjóðavísu. Í ljósi þess að ef ekki næst að samræma framkvæmdina á alþjóðavísu verði ekki um árangursríka breytingu að ræða innan Evrópusambandsins. Ítreka þjóðirnar að um undanþágu á meginreglu um hvar tekjur skuli skattlagðar sé að ræða og þurfi því að vanda sérstaklega til verka. Lúxemborg og Írland eru sambærilegrar skoðunar, en þarlendis er stór hluti af stórum bandarískum fyrirtækjum sem veita stafræna þjónustu innan Evrópusambandsins m.a. staðsettur. Aftur á móti hafa stærri ríki, eins og Frakkland og Ítalía, lýst yfir skjótum lausnum í þessum málaflokki, aðallega vegna rýrnun skattstofna þeirra og tilfærslu hagnaðar til lágskattaríkja.

     

    Á óformlegum fundi Ecofin (stjórnarsvið efnahags- og fjármála innan Evrópusambandsins) nú í byrjun september var skattlagning stafræna hagkerfisins til umræðu meðal fjármálaráðherra aðildarríkja Evrópusambandsins. Í fréttatilkynningu sem Ecofin sendi frá sér í kjölfar fundarins kom fram að mat fjármálaráðherra Austurríkis, Hartwig Löger, var að líklegt sé að samkomulag náist innan Evrópusambandsins fyrir lok árs 2018 hvað bráðabirgðaaðgerð framkvæmdastjórnarinnar varðar. Í fréttatilkynningunni er jafnframt haft eftir Löger að mikilvægt sé að efla umræðu um skattlagningu stafræna hagkerfisins á alþjóðavísu með aðkomu OECD.

     

    Fróðlegt verður að fylgjast með framvindu þessa mála og hver afstaða ríkisstjórnar Íslands verður, komi til þess að framkvæmdin verði að veruleika innan Evrópusambandsins. Í hlekk með fréttinni er að finna fréttatilkynningu Ecofin um málið.

  • Tvísköttunarsamningur - frádráttaraðferð

    Nánar úr úrskurði yfirskattanefndar:

     

    "Málavextir eru þeir að samkvæmt skattframtali kæranda árið 2017 hafði hann engar tekjur á Íslandi á árinu 2016 aðrar en fjármagnstekjur [...]. Í lið 2.8 í skattframtalinu var gerð grein fyrir tekjum frá Danmörku, þ.e. launatekjum frá X A/S, sem námu 302.419 dönskum krónum sem tilgreindar voru í íslenskum krónum 5.520.693 kr. Álagning á kæranda fór þannig fram að tekjuskattsstofn ákvarðaðist sem umræddar tekjur frá Danmörku að fjárhæð 5.520.693 kr. Varð álagður tekjuskattur að frádregnum persónuafslætti 647.207 kr. og álagt útsvar 801.605 kr. Með kæru, dags. 31. ágúst 2017, sbr. bréf, dags. 15. september sama ár, mótmælti kærandi álagningu opinberra gjalda gjaldárið 2017 og krafðist þess að við skattlagningu tekna kæranda á árinu 2016 yrði litið til þess að í raun hefði verið reiknaður skattur af þeim í Danmörku. Þá krafðist kærandi þess að hann nyti frádráttar vegna greiðslu lífeyrisiðgjalda samkvæmt 4. tölul. A-liðar 1. mgr. 30. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt.

     

    [...]

     

    Með kæruúrskurði, dags. 25. október 2017, hafnaði ríkisskattstjóri kröfum kæranda að því undaskildu að fallist var á kröfu hans um frádrátt lífeyrissjóðsiðgjalda að fjárhæð 110.417 kr. Í úrskurðinum vísaði ríkisskattstjóri til þess að kærandi hefði verið með heimilisfesti hér á landi á árinu 2016 og því borið ótakmarkaða skattskyldu hér samkvæmt 1. gr. laga nr. 90/2003, sbr. 19. gr. laga nr. 4/1995, um tekjustofna sveitarfélaga. Hefði kæranda því borið að greiða tekjuskatt og útsvar af öllum tekjum sínum, hvar sem þeirra væri aflað, þar með töldum tekjum sem upprunnar væru í Danmörku. Þá kom fram að Norðurlöndin hefðu gert með sér samning til að komast hjá tvísköttun að því er varðaði skatta á tekjur og eignir, sbr. auglýsingu nr. 11/1997 í C-deild Stjórnartíðinda. Samkvæmt 3. mgr. 15. gr. samningsins mætti skattleggja tekjur kæranda í Danmörku. Í b-lið 4. mgr. 25. gr. samningsins, sem gilti um tekjur er féllu undir 3. mgr. 15. gr. hans, kæmi fram að hefði aðili heimilisfastur á Íslandi tekjur sem skattleggja mætti í öðru samningsríki skyldi Ísland draga frá íslenskum tekjuskatti hans fjárhæð sem svaraði til þess tekjuskatts sem greiddur væri í hinu samningsríkinu. Kærandi hefði ekki gert grein fyrir skattgreiðslum í Danmörku í skattframtali sínu árið 2017 og bæru þau gögn, sem lögð hefðu verið fram með kæru til ríkisskattstjóra, ekki á neinn hátt með sér fjárhæð greiddra skatta af tekjum kæranda í Danmörku. Yrði því ekki fallist á kröfu kæranda um að við skattlagningu teknanna hér á landi yrði litið svo á að þegar hefði verið reiknaður skattur af tekjunum.

     

    Með kæru, dags. 18. desember 2017, hefur kærandi skotið kæruúrskurði ríkisskattstjóra til yfirskattanefndar. Í kærunni eru ítrekuð þau rök og sjónarmið sem fram komu í kæru til ríkisskattstjóra. Þá er því mótmælt að 3. mgr. 15. gr. tvísköttunarsamnings Norðurlandanna eigi við í máli kæranda, eins og ríkisskattstjóri haldi fram. Í raun eigi 4. mgr. sömu greinar samningsins við um tilvik kæranda og eigi því að beita undanþáguaðferð samkvæmt a-lið 4. mgr. 25. gr. samningsins við lausn undan tvísköttun. Ljóst sé að danskur tekjuskattur hafi verið reiknaður af útreiknuðum heildarlaunum kæranda, launin síðan lækkuð um þá fjárhæð og kærandi fengið greidd nettólaun, eins og við eigi um staðgreiðslu opinberra gjalda á Íslandi, sbr. lög nr. 45/1987. Tekjur kæranda hafi verið skattlagðar í Danmörku, en vegna sérstakra reglna til hagsbóta fyrir útgerðir þar í landi hafi útgerðin ekki þurft að standa skil á skattinum. Kærandi hafi þannig fengið greidd svokölluð nettólaun. Með vísan til framanritaðs sé ljóst að kærandi hafi þurft að þola skattlagningu í tveimur ríkjum þrátt fyrir að einungis Ísland eigi skattlagningarrétt á tekjum kæranda. Sé farið fram á að yfirskattanefnd beiti meðalhófsreglu 12. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 og fallist á að beita undanþáguaðferð að svo stöddu við skattlagningu tekna kæranda, enda verði markmiði fyrrgreinds tvísköttunarsamnings ekki náð með öðrum hætti.

     

    [...]

     

     

    Kærandi bar ótakmarkaða skattskyldu á Íslandi gjaldárið 2017 samkvæmt 1. tölul. 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, og 19. gr. laga nr. 4/1995, um tekjustofna sveitarfélaga. Í því felst að kæranda var skylt að greiða tekjuskatt og útsvar af öllum tekjum sínum hvar sem þeirra var aflað, þar með töldum umræddum launatekjum frá Danmörku. Samkvæmt 119. gr. laga nr. 90/2003 er ríkisstjórninni heimilt að gera samninga við stjórnir annarra ríkja um gagnkvæmar ívilnanir á sköttum erlendra og íslenskra skattaðila sem eftir gildandi skattalöggjöf ríkjanna eiga að greiða skatt af sama skattstofni bæði á Íslandi og erlendis. Ísland er ásamt Danmörku aðili að samningi milli Norðurlandanna til að komast hjá tvísköttun að því er varðar skatta á tekjur og eignir, en samningurinn er birtur sem fylgiskjal með auglýsingu nr. 11/1997 í C-deild Stjórnartíðinda. Samkvæmt d-lið 3. mgr. 2. gr. samningsins tekur samningurinn að því er Ísland varðar m.a. til tekjuskatts til ríkisins og útsvars til sveitarfélaga. Samkvæmt 3. mgr. 15. gr. samningsins má skattleggja endurgjald fyrir störf unnin um borð í dönsku, færeysku, finnsku, íslensku, norsku eða sænsku skipi í flutningum á alþjóðaleiðum í því samningsríki þar sem skipið er skráð. Í 4. mgr. 15. gr. samningsins kemur fram að þrátt fyrir framangreind ákvæði 3. mgr. hans skattleggist endurgjald fyrir störf unnin um borð í fiskveiði-, selveiði- eða hvalveiðiskipi einungis í því samningsríki þar sem sá er aflar endurgjaldsins er heimilisfastur, einnig þótt endurgjaldið miðist við ákveðinn aflahlut eða ágóðahlut af fisk-, sel- eða hvalveiðunum. Í 25. gr. greinds tvísköttunarsamnings er mælt fyrir um aðferð til að komast hjá tvísköttun hjá hverju samningslandanna fyrir sig. Er 4. málsgrein greinarinnar, sem varðar Ísland sérstaklega, svohljóðandi:

     

    „a) Hafi aðili heimilisfastur á Íslandi tekjur eða eigi hann eign sem einungis skal eða má skattleggja samkvæmt ákvæðum þessa samnings í öðru samningsríki skal Ísland, nema ákvæði b-liðar leiði til annars, lækka íslenska tekju- eða eignarskattinn með því að draga frá þann hluta tekju- eða eignarskattsins sem reiknaður er af þeim tekjum sem aflað er eða eign sem er í hinu ríkinu.

     

    b) Hafi aðili heimilisfastur á Íslandi tekjur sem skattleggja má í öðru samningsríki samkvæmt 10. gr., 7. mgr. 13. gr., 3. mgr. 15. gr., 16. gr. eða 1.-6. mgr., c-lið 7. mgr. og 8.-9. mgr. 21. gr. skal Ísland draga frá íslenskum tekjuskatti þessa aðila fjárhæð sem svarar til þess tekjuskatts sem greiddur er í hinu samningsríkinu. Frádráttarfjárhæðin skal hins vegar ekki vera hærri en sá hluti íslenska skattsins, reiknaður fyrir slíkan frádrátt, sem lagður er á þær tekjur sem skattleggja má í hinu ríkinu.“

     

    Meðal gagna málsins er ráðningarsamningur milli kæranda og X A/S, dags. 23. maí 2013, þar sem fram kemur að kærandi sé ráðinn til starfa á skipum félagsins sem skráð séu í alþjóðlega skipaskrá Danmerkur (Dansk Internationalt Skibsregister, DIS). Í umsögn ríkisskattstjóra í málinu, dags. 15. janúar 2018, er bent á að af þessum sökum sé ljóst að umræddar launatekjur kæranda frá Danmörku falli undir 3. mgr. 15. gr. tvísköttunarsamnings milli Norðurlandanna en ekki 4. mgr. þess samnings. Verður ekki annað séð en að þetta sé í raun ágreiningslaust í málinu, sbr. bréf umboðsmanns kæranda til yfirskattanefndar, dags. 31. janúar 2018, þar sem fram kemur að misskilnings hafi gætt milli umboðsmannsins og kæranda um eðli starfa kæranda. Verður samkvæmt framansögðu að ganga út frá því að hinar umdeildu launatekjur falli undir 3. mgr. 15. gr. tvísköttunarsamningsins.

     

    Það leiðir af framangreindu að fara ber eftir ákvæðum b-liðar 25. gr. margnefnds tvísköttunarsamnings Norðurlandanna um aðferð til að komast hjá tvísköttun vegna tekna kæranda frá Danmörku. Samkvæmt þeim ákvæðum skal draga frá íslenskum tekjuskatti fjárhæð sem svarar til þess tekjuskatts sem greiddur er í hinu samningsríkinu. Eins og fram er komið liggja engar upplýsingar eða gögn fyrir í málinu um skattgreiðslur kæranda í Danmörku. Er komið fram af hálfu kæranda að ekki sé greiddur skattur af tekjunum þar í landi og sé tekið tillit til þess við ákvörðun launa fyrir umrædd störf. Með vísan til þess sem að framan er rakið er það niðurstaða úrskurðar þessa að skattaleg meðferð tekna kæranda frá Danmörku hafi verið í fullu samræmi við íslenska löggjöf og ákvæði fyrrnefnds tvísköttunarsamnings. Vegna tilvísunar kæranda til meðalhófsreglu 12. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 skal tekið fram að skattlagning umræddra tekna hjá kæranda leiðir af lögum. Verður því ekki talið að meðalhófregla eigi hér við, enda er einungis um að ræða úrlausn á grundvelli gildandi réttarreglna. Með vísan til þess sem að framan greinir er kröfum kæranda í máli þessu hafnað."

     

    Í hlekk með fréttinni er að finna úrskurð yfirskattanefndar í heild sinni.

  • Skattaleg heimilisfesti - sönnunargildi erlendra vottorða

    Úr dómi Hæstaréttar í máli nr. 418/2017:

     

    "Í niðurstöðu héraðsdóms er þess getið að áfrýjandi hafi lagt fram vottorð til sönnunar á búsetu sinni í Máritaníu árin 2006 til 2010, en þau séu efnislega í ósamræmi við skýrslu hans hjá skattrannsóknarstjóra. Sönnunargildi vottorðanna sé því vafasamt. Vottorðin sem um ræðir eru fjögur talsins, dagsett á árunum 2007 til 2015, og bera áletranir sem vísa til stjórnvalda í fyrrnefndu ríki. Þýðing löggilts skjalaþýðanda fylgir hinu yngsta þessara vottorða, en í því er staðfest lögheimili áfrýjanda í Máritaníu og fjárhæðir skattgreiðslna hans þar. Varðandi þessi gögn er þess að gæta, sem kemur fram í úrskurði ríkisskattstjóra 3. maí 2016 og málatilbúnaði stefnda, að Ísland á ekki í stjórnmálasambandi við Máritaníu auk þess sem hvorki hafa verið gerðir upplýsingaskipta- né tvísköttunarsamningar milli ríkjanna. Því sé ókleift fyrir íslensk stjórnvöld að sannreyna umrædda staðfestingu eða hvort hún sé gefin út af bæru stjórnvaldi. Af öllu framanröktu leiðir að umrædd gögn uppfylla ekki skilyrði svo þau geti komið til álita til að styðja við kröfur áfrýjanda í málinu. Að þessu gættu verður hinn áfrýjaði dómur staðfestur með vísan til forsendna hans."

     

    Eftirfarandi forsendur komu m.a. fram í dómi héraðsdóms:

     

    "Skattskylda samkvæmt 1. og 2. tölul. 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/2003, gildir um þá sem heimilisfastir eru eða hafa verið hér á landi. Samkvæmt 2. tölul. lagagreinarinnar á ótakmörkuð skattskylda við þegar maður hefur verið heimilisfastur hér á landi en flutt úr landi og fellt niður heimilisfesti sína hér, nema hann sanni að hann sé skattskyldur í öðru ríki á sama hátt og menn heimilisfastir þar og hafi fullnægt þeim skyldum sínum. [...] Í skýrslu skattrannsóknarstjóra kemur fram að samkvæmt fyrirliggjandi gögnum um vinnutíma stefnanda þá komi fram að þegar stefnandi var ekki við vinnu erlendis hafi hann dvalið hér á landi. Í niðurstöðu skattrannsóknarstjóra kemur fram að stefnandi hafi dvalið á Íslandi 127 daga árið 2006, 120 daga 2007, 121 dag árið 2008, 123 daga 2009 og 105 daga á á árinu 2010. Stefnandi virðist því hafa varið frítíma sínum hér á Íslandi en ekki í Máritaníu. Þá voru laun stefnanda ekki greidd inn á reikninga í Máritaníu heldur hér á Íslandi og í Lúxemborg. Í ljósi þess sem rakið hefur verið, gagna málsins og jafnframt lýsingu stefnanda á aðstöðu sinni að öðru leyti í Máritaníu verður ekki talið að stefnandi hafi verið með fasta búseti í Máritaníu á umræddum árum. Ekki verður talið að framlögð vottorð frá stjórnvöldum í Máritaníu breyti þessari niðurstöðu. Það þá verður ekki talið að í þessu sambandi skipti máli hvort stefnandi hafi dvalið skemur eða lengur en 183 daga utan Íslands á umræddum tekjuárum þar sem telja verður upplýst að þegar stefnandi var ekki á sjó, hafi hann að langmestu leyti dvalið á Íslandi með fjölskyldu sinni. Þar hafi hann haft búsetu hjá foreldum, ættingjum og vinum. Stefnandi telst því samkvæmt gögnum málsins ekki hafa flutt heimili sitt úr landi í skilningi 2. tölul. 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/2003, enda þótt hann hafi tilkynnt sig brottfluttan af landinu. Að virtu framansögðu er það niðurstaða dómsins að stefnandi hafi verið heimilisfastur á Íslandi tekjuárin 2006 til og með 2010 og hafi ekki fellt niður heimilisfesti sína. Í því sambandi er einnig litið til þess að hvorki skýringar stefnanda sjálfs hjá skattrannsóknarstjóra eða fyrir dóminum né gögn málsins gefa til kynna eða sýna fram á að stefnandi hafi átt heimili í Máritaníu og verið skattskyldur þar, hafi greitt þar skatta eða hafi fullnægt skattskyldum sínum þar að öðru leyti eins og menn sem þar eru heimilisfastir."

     

    Í hlekk að ofanverðu má nálgast dóminn í heild sinni.

  • MLI samningurinn - gildistaka alþjóðlegs þjóðréttarsamnings gegn skattundanskotum

    Eftirfarandi kemur fram á heimasíðu Fjármála- og efnahagsráðuneytisins:

     

    "Alþjóðasamningurinn MLI, sem ætla er að stemma stigu við skattaflótta, og sem Ísland undirritaði í fyrra, tekur gildi 1. júlí á þessu ári gagnvart þeim ríkjum sem fullgilt hafa samninginn. Undirritunaraðilar samningsins eru nú 78 og hafa yfir 100 ríki lýst vilja til að undirrita samninginn. Samningurinn er sá eini sinnar tegundar og með gerð hans eru unnt að breyta þúsundum tvísköttunarsamninga án þess að stjórnvöld í hverju ríki þurfi að fara í tímafrekar tvíhliða viðræður við hvern og einn samningsaðila.

     

    Efnahags- og framfarastofnun Evrópu, OECD, ásamt leiðtogum G20 ríkjanna kynnti í október 2015 svokallaða BEPS aðgerðaráætlun (e. Base Erosion and Profit Shifting), sem hefur það að markmiði að útfæra lausnir gegn skattaskipulagningu alþjóðafyrirtækja sem gerðar eru í þeim eina tilgangi að skattgreiðslur þeirra verði óvenjulágar eða engar eins og ýmis dæmi sanna. Slíkt er gert með því að nýta glufur í skattareglum einstakra ríkja í samspili við tvísköttunarsamninga með þeim afleiðingum að tilfærsla verður á hagnaði umræddra fyrirtækja frá háskattaríkjum til lágskattaríkja eða –svæða. Þetta þýðir að ríkið þar sem hagnaðurinn myndast í raun, og eigi þar með af almennt viðurkenndri ástæðu skattlagningarréttinn, kann að verða af þeim rétti og verulegum skatttekjum.

     

    Mikilvægur liður í BEPS aðgerðaráætluninni er samþykkt ríkja á marghliða samningi, svokölluðum MLI (e. Multilateral Instrument), sem felur í sér tilteknar breytingar á gildandi tvísköttunarsamningum hvað varðar ákveðnar lágmarkskröfur til að stemma stigu við framangreindum skattaflótta. Ákvæði MLI munu ganga framar tilgreindum ákvæðum í tvísköttunarsamningum þeirra ríkja sem hafa komist að sameiginlegri niðurstöðu um að beita MLI. Í meðfylgjandi tengli er unnt að skoða hvernig tvísköttunarsamningar þeirra ríkja, sem undirritað hafa MLI, munu breytast að því er varðar þau ákvæði sem falla undir MLI.

     

    Fjármála- og efnahagsráðherra undirritaði MLI fyrir hönd Íslands þann 7. júní 2017 ásamt 62 öðrum ríkjum. Þann 22. mars sl. höfðu fimm ríki fullgilt MLI samninginn og afhent staðfestingar þess efnis til OECD. Það var sá lágmarksfjöldi sem þurfti til að hann tæki gildi. MLI samningurinn mun því koma til framkvæmda gagnvart þessum ríkjum þann 1. júlí 2018. Ríkin eru Austurríki, Mön, Jersey, Pólland og Slóvenía. Með þessu er stórt skref stigið í baráttunni gegn skattaskipulagningu þar sem hagnaður er færður til málamynda til ríkja eða svæða þar sem komast má hjá eðlilegri skattlagningu. Reiknað er með að það muni taka a.m.k tvö ár þar til MLI samningurinn verði kominn til framkvæmda hjá öllum undirritunaraðilum.

     

    Íslensk stjórnvöld eru að vinna að fullgildingu samningsins sem m.a. felst í því að þýða MLI samninginn yfir á íslensku. Samhliða er unnið að tilkynningu Íslands til OECD. Samkvæmt henni munu lágmarksákvæði MLI verða tekin upp, auk þess sem tilgreindir verða amk 30 gildandi tvísköttunarsamningar sem óskað er eftir að falli undir MLI. Vonast er til þess að fullgildingarferlinu ljúki vel fyrir lok árs þannig að MLI samningurinn komi til framkvæmda hér á landi um næstu áramót."

     

    Í hlekk hér að ofan með fréttinni má sjá umrædda frétt af vef Fjármála- og efnahagsráðuneytisins.

  • Alþjóðlegur samningur gegn skattundanskotum

    Eftirfarandi kemur fram á heimasíðu Fjármála- og efnahagsráðuneytisins:

    Fjölþjóðasamningurinn (Multilateral Instrument, MLI) tengist aðgerðaáætluninni gegn skattundandrætti skattsvikum og skattaflótta sem unnið hefur verið að frá árinu 2014 (Base Erosion and Profit Shifting, BEPS). Að baki áætluninni stóðu aðildarríki OECD ásamt G20-ríkjunum. Ísland tók virkan þátt í mótun og samþykkt BEPS aðgerðaáætlunarinnar. Hún felst í 15 aðgerðum, m.a. að vinna gegn þróun hjá alþjóðafyrirtækjum að komast hjá skattgreiðslum, t.d. með því að nýta glufur vegna mismunandi skattareglna í ríkjum sem gert hafa tvísköttunarsamning sín á milli. Nýi samningurinn felst annars vegar í því að eldri tvísköttunarsamningum verður breytt og ákvæði MLI ganga framar tilgreindum ákvæðum í gildandi tvísköttunarsamningi þátttökuríkja. Í farvatninu eru ýmsar afleiddar breytingar af BEPS og MLI sem rata munu inn í tvísköttunarsamningsfyrirmynd OECD. Meginmarkmið breytinganna er að taka af öll tvímæli um að tvísköttunarsamningum sé hvorki ætlað að ná fram lítilli eða engri skattlagningu né tvískattlagningu heldur standa gegn misnotkun og skattasniðgöngu.