Stimpilgjald - hlutaskipting félags

E.g., 2019-02-16
E.g., 2019-02-16
  • Mannréttindadómstóll Evrópu - ne bis in idem

    Upptök máls þessa á rætur sínar að rekja til dóms Hæstaréttar nr. 416/2013, hvar kærandi (ákærði í málinu) var sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. og 1. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, dæmdur í þriggja mánaða skilorðsbundið fangelsi, gert að greiða kr. 21.000.000 í sekt og skyldi átta mánaða fangelsi koma í stað sektarinnar yrði hún ekki greidd. Ákæran í hæstaréttarmálinu laut að því að ákærði hafi látið undir höfuð leggjast að telja fram fjármagnstekjur að fjárhæð kr. 120.026.444, vegna tekna hans af uppgjöri tveggja framvirkra skiptasamninga.

     

    Dómi Hæstaréttar skaut kærandi til Mannréttindadómstóls Evrópu þar sem hann taldi að beiting skattalegs álags á gjaldstofna hans, síðari tíma sakamál og sakfelling vegna sama skattalagabrots hafi falið í sér að réttað hafi verið yfir honum og refsað tvisvar fyrir sama brotið, sem færi gegn 4. gr., 7. viðauka, Mannréttindasáttmála Evrópu.

     

    Mannréttindadómstóllinn komst að þeirri niðurstöðu í málinu að réttað hafi verið yfir og refsað kæranda, fyrir sömu eða efnislega sömu háttsemi, af hálfu tveggja mismunandi yfirvalda, í tveimur mismunandi málsmeðferðum, sem hafi skort tilskilda tengingu á milli, sem fæli í sér brot á 4. gr. 7. viðauka, Mannréttindasáttmála Evrópu. Í niðurstöðu sinni vísaði Mannréttindadómstóllinn m.a. til þess að skort hafi á samþættingu málsmeðferða í tíma, sem og að málsmeðferð beggja yfirvalda hafi verið verulega sjálfstæð, þ.e. við öflun og rannsókn á sönnunargögnum málsins. Í tengslum við samþættingu á milli málsmeðferðanna var sérstaklega vísað til þess, að samanlögð lengd málsmeðferðanna hafi tekið þrjú ár og sjö mánuði. Yfir þann tíma hafi málsmeðferðirnar aldrei verið reknar samhliða á neinum tímapunkti. Ennfremur hafi kærandi ekki verið ákærður af hálfu ákæruvaldsins fyrr en ellefu mánuðum eftir að ríkisskattstjóri hafi tekið lokaákvörðun sína, sem og að hin sjálfstæða sakamálsmeðferð hafi haldið áfram í tvö ár í kjölfar þess.

     

    Í hlekk með fréttinni er að finna dóm Mannréttindadómstólsins í heild sinni, þ. á m. umfjöllun dómsins um skaðabætur.

  • Fyrirhugaðar skattalagabreytingar á Spáni- söluhagnaður og arður

     

    Skattlagning söluhagnaðar og arðs frá erlendum félögum

     

    Þessa dagana liggur fyrir spænska þinginu lagafrumvarp er felur í sér skattalagabreytingar þar í landi. Varða breytingarnar skattlagningu á arði frá erlendum dótturfélögum annars vegar og söluhagnaðar vegna sölu á eignarhlutum spænskra félaga í félögum á erlendri grundu hins vegar.

     

    Hingað til hafa ofangreindur söluhagnaður og arðgreiðslur verið að fullu undanskyldar skattlagningu á Spáni en verði frumvarpið til laganna samþykkt mun það koma til með að breytast. Hinar fyrirhuguðu breytingar fela í sér að raunskattlagning muni nema u.þ.b. 1,25%.

     

    Ekki liggur endanlega fyrir hvort af ofangreindum tekjum verði greidd staðgreiðsla en þann 13. febrúar nk. mun fyrsta atkvæðagreiðsla um afdrif frumvarpsins fara fram á spænska þinginu.

     

    KPMG á Íslandi mun fylgjast með afgreiðslu spænska þingsins á hinum fyrirhuguðu breytingum en verði frumvarpið að lögum er gert ráð fyrir að gildistaka þess verði frá og með 1. janúar 2019 og ljóst að þetta getur haft áhrif á alþjóðlegar samstæður með eignarhaldsfélagi á Spáni.

  • Mannréttindadómstóll Evrópu - ne bis in idem

    Mál þetta á rætur sínar að rekja til dóms Hæstaréttar nr. 323/2003 þar sem kærandi (ákærða) var sakfelld fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum með því að hafa í fjögur ár staðið skil á efnislega röngum skattframtölum, með þeirri háttsemi að telja ekki fram arðgreiðslur frá erlendu félagi hennar, skráð á Bahamaeyjum, sem og erlendar vaxtatekjur. Gerðist hún þar með brotleg við 1. mgr. sbr. 3. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

     

    Dómi Hæstaréttar skaut kærandi til Mannréttindadómstóls Evrópu á þeim grundvelli að henni hafi í raun verið refsað tvisvar fyrir sama brotið. Hélt kærandi því fram fyrir Mannréttindadómstól Evrópu að íslensk skattyfirvöld hafi rannsakað mál hennar frá maí 2008 þangað til í október 2012, þegar yfirskattanefnd kvað upp úrskurð sinn. Þá hafi lögregluyfirvöld rannsakað mál kæranda frá því í nóvember 2011 sem hafi lokið með fyrrgreindum dómi Hæstaréttar í janúar 2014. Hélt kærandi því fram að umræddar rannsóknir hafi einungis skarast í ellefu mánuði. Þá hafi þær verið ítarlegri en efni málsins gaf tilefni til, hafi falið í sér endurtekningar og verið ófyrirsjáanlegar.

     

    Mannréttindadómstóll Evrópu komst að þeirri niðurstöðu að krafa kæranda í málinu væri ótæk. Dómstóllinn vísaði m.a. til þess að kærandi hafi sjálf borið ábyrgð á hluta tafarinnar á vinnslu málsins með því að vera ekki samvinnuþýðari við rannsókn þess. Einnig, að teknu tilliti til kringumstæðna málsins, þá sérstaklega hvað varðar skörun í tíma og samstarfið á milli skattyfirvalda, lögreglu og ákæruyfirvalda við öflun og mats sönnunargagna í málinu, hafi verið nægjanleg samþætting, bæði í efni og tíma, við meðferð málsins.

     

    Ennfremur vísaði dómstólinn til þess að rannsókn á máli Jóns Ásgeirs Jóhannessonar hafi tekið talsvert lengri tíma en mál kæranda og lögreglurannsókn þess staðið yfir árum saman eftir að skattyfirvöld luku máli hans af sinni hálfu, sem og skort hafi á samráð stofnana við rannsókn þess máls. 

     

    Í hlekk að ofan með fréttinni er að finna umræddan dóm Mannréttindadómstólsins í heild sinni.

     

  • Skattbreytingar sem tóku gildi í upphafi árs

    Takmörkun á frádrætti vaxtagjalda

    Frá og með 1. janúar 2019 tóku gildi breytingar á undanþáguákvæði b-liðar 3. mgr. 57. gr. b. laga um tekjuskatt nr. 90/2003, sem fjallar um takmörkun á frádrætti vaxtagjalda milli tengdra aðila. Uppfærð undanþága felur í sér að vaxtagjöld sem greidd eru vegna lánaviðskipta innan samstæðu sem nýtur heimildar til samsköttunar skv. 55. gr. laga um tekjuskatt nr. 90/2003, eða uppfyllir skilyrði til samsköttunar, þegar öll félög í samstæðu eru heimilisföst á Íslandi, falla ekki undir 1. mgr. 57. gr. b. fyrrgreindra laga, sem felur í sér takmörkun á frádrætti vaxtagjalda milli tengdra aðila.

     

    Skattfrádráttur vegna hlutabréfakaupa og nýsköpunarfyrirtækja

    Þann 1. janúar 2019 tóku gildi lög um breytingu á lögum um tekjuskatt nr. 90/2003, og lögum um stuðning við nýsköpunarfyrirtæki. Breytingar er varða skattfrádrátt vegna hlutabréfakaupa fela í sér breytingu á 1. tölul. B-liðar 1. mgr. 30. gr. laga um tekjuskatt, nr. 90/2003, með því að framlengja gildistíma úrræðisins um þrjú ár, þannig að það taki til fjárfestinga allt til ársins 2021, sem og breytingar sem miða að því að einfalda fyrirkomulag ívilnunarinnar, þannig að einstaklingur og félag sem hann hyggst fjárfesta í með hlutabréfakaupum þarf ekki lengur að uppfylla skilyrði frádráttar sem varða annars vegar tengsl einstaklingsins við félagið og hins vegar félagið sjálft og starfsemi þess, eftir að hlutafjáraukning félagsins hefur átt sér stað. Ennfremur hefur skilyrðum laganna sem lúta að einstaklingi sem hyggst nýta sér frádráttinn verið fækkkað, með því að fella brott skilyrðið um að hann megi ekki vera starfsmaður félags sem hann hyggst fjárfesta í við hlutafjáraukningu þess.

     

    Þá voru viðmiðunarfjárhæðir skattfrádráttar vegna rannsóknar- og þróunarkostnaðar nýsköpunarfyrirtækja hækkaðar. Einnig var brottfellt ákvæði um tímabundinn gildistíma laga um stuðning við nýsköpunarfyrirtæki. Úrræðið er því orðið varanlegt um óákveðinn tíma.

     

    Virðisaukaskattur

    Þann 1. janúar 2019 tóku gildi lög um breytingu á lögum um virðisaukaskatt nr. 50/1988. Gerðar voru breytingar í tengslum við gildisdagsetningar og virðisaukaskattskyldu alþjóðaflugvalla. Ennfremur voru gerðar breytingar á 12. gr. og 35. gr. umræddra laga um undanþegna veltu og kaup á þjónustu til landsins. Í breytingunni felst skylda fyrir erlend atvinnufyrirtæki sem selja innlendum aðilum blöð og tímarit á pappírsformi að innheimta og skila virðisaukaskatti af þeirri sölu hérlendis, að því gefnu að veltumörk laganna eigi ekki við.

     

    Samsköttun innan EES

    Frá og með ársbyrjun 2019 tekur 55. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, er varðar samsköttun, einnig til fastra starfsstöðva hlutafélaga og einkahlutafélaga í aðildarríkjum EES.

     

    Tekjuskattur einstaklinga og útsvar

    Frá og með ársbyrjun 2019 hækkaði persónuafsláttur um 4,7%, þar af um 3,7% vegna lögbundinnar verðlagsuppfærslu og um 1% í viðbót samkvæmt sérstakri lagabreytingu til bráðabirgða í sl. desember. Hækkun fjárhæðarmarka milli skattþrepanna fyrir árið 2019 er nú miðuð við vísitölu neysluverðs í stað launavísitölu og er því hækkunin 3,7% milli áranna 2018 og 2019. Fjárhæðarmörk milli þrepa hækkuðu því úr 893.713 kr. í 927.087 kr. á mánuði. Fjöldi skattþrepa og skatthlutföll tekjuskatts eru óbreytt.

    Tvö sveitarfélög hækkuðu útsvar sitt um áramótin en önnur sveitarfélög hafa útsvarið óbreytt. Meðalútsvar í staðgreiðslu er óbreytt, 14,44%. Skattleysismörkin í staðgreiðslu hækkuðu um 4,7% og eru rúmlega 159 þús.kr. á mánuði, þegar tekið er tillit til frádráttar 4% iðgjalds í lífeyrissjóð.

     

    Þess má geta að við mitt ár 2019 fellur brott almennt úrræði til úttektar iðgjalda í séreignarlífeyrissjóð, til kaupa á fasteign eða niðurgreiðslu láns. Stuðningur til kaupa á fyrstu fasteign helst hins vegar óbreyttur.

     

    Barnabætur

    Fjárhæðir barnabóta hækkuðu um 5% milli áranna 2018 og 2019. Þá hækkuðu tekjuskerðingarmörk barnabóta um rúmlega 24% milli ára. Jafnframt var tekjuskerðing barnabóta aukin hjá tekjuhærri fjölskyldum. Þó eru skerðingarhlutföll sem eru 4%, 6% eða 8% eftir fjölda barna óbreytt upp að 5,5 millj.kr. árstekjum hjá einstæðum foreldrum og 11 millj.kr. hjá hjónum/sambýlisfólk. Ef tekjur fara umfram þau mörk hækka skerðingarhlutföll um 1,5 prósentustig og verða 5,5%, 7,5% og 9,5%.

     

    Vaxtabætur

    Fjárhæðir hámarksvaxtagjalda og -vaxtabóta hækkuðu um 5% og eignarmörk bótanna um 10% milli áranna 2018 og 2019.

     

    Tryggingagjald

    Skatthlutfall almenns tryggingagjalds lækkaði um 0,25 prósentustig í ársbyrjun 2019, úr 5,40% í 5,15%. Tryggingagjald í heild ásamt öðrum gjöldum sem reiknast á sama stofn í staðgreiðslu lækkaði því úr 6,85% í 6,60%.

     

    Krónutölugjöld

    Krónutölugjöld á eldsneyti, áfengi, tóbak o.fl. hækkuðu almennt um 2,5% um áramótin. Hið sama gildir um útvarpsgjald og gjald í Framkvæmdasjóð aldraðra. Hækkunin er minni en sem nemur áætlaðri verðbólgu ársins og því lækka þau að raungildi á næsta ári. Kolefnisgjald hækkar þó meira eða um 10%.

     

    Vörugjöld á bílaleigubifreiðar

    Í ársbyrjun var skattastyrkur í formi afsláttar af vörugjöldum sem bílaleigur hafa notið við innflutning bifreiða afnuminn. Af því leiðir að bílaleigur greiða nú sama vörugjald og almennt þarf að greiða af fólksbifreiðum.

     

    Aukatekjur ríkissjóðs

    Aukatekjur ríkissjóðs hækka í samræmi við vísitölu neysluverðs. Aukatekjur ríkissjóðs hækka um tæplega 30% sem endurspeglar hækkun vísitölu neysluverðs yfir sama tímabil. en mörg gjaldanna höfðu haldist óbreytt frá árinu 2010.

     

    Í hlekk með fréttinni má finna samantekt fjármála- og efnahagsráðuneytisins á helstu skatta- og gjaldabreytingum sem tóku gildi í upphafi árs, ásamt töflum til skýringar.

  • Ársskýrsla RSK 2017

    Fram kemur í skýrslunni m.a. að álagning einstaklinga verið birt fyrr og að opnun netframtals einstaklinga og framtalsfrestir voru fyrr á árinu en venjan hafði verið áður. 80% allra skattframtala einstaklinga fengu sjálfkrafa álagningu eftir vélræna yfirferð. Á framtali lögaðila var aukin sundurliðun eiginfjárreikninga á efnahagshlið framtalsins. Áhersla var lögð á að framtölum lögaðila væri skilað jafnt og þétt yfir árið og að framtölum stærri lögaðila væri skilað eigi síðar en 31. maí.

     

    Almennt er skýrslunni ætla að varpa ljósi á starfsemi embættisins í víðu ljósi. Fjallað er um sérgreind verkefni tengd milliverðlagningu svo dæmi séu tekin. Auk þess má lesa úr tölulegum upplýsingum um þróun framtalsskila, fjölda kæra og erinda einstaklinga og lögaðila sem og þá þróun sem átt hefur sér stað í uppgjöri virðisaukaskatts síðustu tveggja ára.

     

    Í hlekk með fréttinni má finna skýrsluna í heild sinni.

  • Frumvarp um aukinn stuðning við rannsóknir, þróun og nýsköpun

    Fjármála- og efnahagsráðherra hefur með frumvarpi lagt til breytingar sem fela í sér að hækkaðar verði núgildandi viðmiðunarfjárhæðir skattafrádráttar vegna rannsóknar- og þróunarkostnaðar nýsköpunarfyrirtækja sem er að finna í lögum um stuðning við nýsköpunarfyrirtæki, nr. 152/2009. Annars vegar felur tillagan í sér að hámark á rannsóknar- og þróunarkostnaði til almennrar viðmiðunar á frádrætti hækki úr 300 millj. kr. í 600 millj. kr., ef viðkomandi fyrirtæki er eigandi að rannsóknar eða þróunarverkefnum. Hins vegar er lagt til í frumvarpinu að hámark á rannsóknar- og þróunarkostnaði  til viðmiðunar á frádrætti hækki úr 450 millj. kr. í 900 millj. kr. þegar rannsóknar- og þróunarvinna er keypt af ótengdu fyrirtæki, háskóla eða stofnun.

     

    Breytingarnar eru gerðar í því augnamiði að auka verulega stuðning við rannsóknir og tækniþróun nýsköpunarfyrirtækja á Íslandi. Núgildandi kerfi skattaívilnana hefur að sögn ráðherra stuðlað að arðbærum rannsóknum og þróun fyrirtækja og þykir það rétt skref að tvöfalda núgildandi hámark.

     

    EES-samningurinn setur því skorður hvernig hinu opinbera er heimilt að styrkja atvinnurekstur með skattaívilnunum. Hvers kyns ríkisaðstoð sem hefur áhrif á viðskipti samningsaðila er óheimil nema á annan veg er mælt í samningum. Undanþágur frá meginreglunni eru meðal annars útfærðar í hópundanþágureglugerðum frá framkvæmdastjórn Evrópusambandsins sem teknar hafa verið upp í EES-samninginn.

     

    Ráðherra telur ekki tækt að afnema fjárhæðarþak viðmiðunarfjárhæða skattfrádráttar vegna rannsóknar- og þróunarkostnaðar nýsköpunarfyrirtækja enda hefði það í för með sér að skattívilnunin félli ekki lengur undir hópundanþágureglugerðina. Af því leiðir að tilkynna þyrfti og bíða eftir samþykki ESA um hverja skattívilnun til hvers og eins í hvert sinn.

     

    Í hlekk með fréttinni má finna frumvarpið í heild sinni.

  • Frumvarp til laga um endurskoðendur og endurskoðun

     

    Þann 5. nóvember síðastliðin lagði ferðmála-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra fram frumvarp til laga um endurskoðendur og endurskoðun. Með frumvarpinu er lagt til að samþykkt verði ný heildarlög um endurskoðendur og endurskoðun. Samkvæmt 1. grein laganna er markmið þeirra að tryggja að skýrar reglur gildi um störf endurskoðenda og endurskoðendafyrirtæki með það að takmarki að auka traust á ársreikningum og samstæðureikningsskilum endurskoðaðra eininga. Þann 7. nóvember á 28. fundi 149. löggjafarþingi Alþingis samþykkti Alþingi að vísa málinu til efnahags- og viðskiptanefndar.

     

    Í greinargerð með frumvarpinu segir að frumvarpið boði ríkari kröfur til endurskoðenda og endurskoðunarfyrirtækja en áður. Lúta reglurnar að starfsemi fyrrnefndra aðila, óhæði og eftirlit með störfum þeirra. Frumvarp þetta sækir innblástur sinn til evrópskrar samvinnu um að skapa traust á fjárhagsupplýsingum og reikningsskilum félaga. Má þar m.a. nefna að í frumvarpinu felst innleiðing á Evróputilskipun nr. 2014/56 um breytingu á tilskipun 2006/43 um lögboðna endurskoðun ársreikninga og samstæðureikningsskila, og reglugerð 537/2014 um sérstakar kröfur í tengslum við lögboðna endurskoðun á einingum tengdum almannahagsmunum. Aukin tiltrú á endurskoðuðum fjárhagsupplýsingum félaga er meðal markmiða með breytingunum er frumvarpið boðar ásamt því að tryggja með betri hætti að fjárfestar og aðrir notendur reikningsskila geti reitt sig á störf endurskoðenda.

     

    Stefnt er að því að gera löggjöf um endurskoðendur og endurskoðun skýrari varðandi kröfur til endurskoðenda, auka gagnsæi og fyrirsjáanleika þeirra krafna sem gerðar eru til endurskoðenda og óhæði og hlutlægni í verkefnum sem þeir sinna aukið.

     

    Meðal breytinga sem lögin boða eru auknar kröfur til veitingar starfsleyfa og innlagnar starfsleyfa. Óhæði er grundvallaratriði í störfum endurskoðenda og endurskoðunarfyrirtækja og gerir frumvarpið ítarlegri kröfur til þessa atriðis sbr. efni ofangreindra Evróputilskipana.

     

    Verði lögin samþykkt mun eftirlit með frumvarpinu færast til Fjármálaeftirlitsins og er eftirlitinu fengnar ríkari valdheimildir til að beita viðurlögum en áður en samhliða þessari breytingu eru gerðar gagngerar breytingar á viðurlagaákvæðum laganna. Í gildandi löggjöf hefur eftirlitsaðili heimild til að svipta endurskoðanda réttindum sínum hafi hann vanrækt skyldur sínar alvarlega eða brotið gegn ákvæðum laga um endurskoðendur. Verði frumvarp þetta að lögum mun eftirlitsaðili einnig hafa heimild til að beita sama úrræði gagnvart endurskoðunarfyrirtækjum, ólíkt því sem þekkist í núverandi lagaumhverfi. Þessu að auki eru það nýmæli sem frumvarpið boðar að heimilt sé að fella niður réttindi endurskoðanda eða endurskoðunarfyrirtækis tímabundið.

     

    Sérstök áhersla er lögð á endurskoðun eininga tengdum almannahagsmunum en í 31. gr. frumvarpsins eru gerðar ítarlegri kröfur til aðila sem annast slíka endurskoðun en auk þess að sæta gæðaeftirliti eigi sjaldnar en á þriggja ára fresti skal það nú fara fram á grundvelli áhættugreiningar. Ásamt þessu er IX. kafli laganna tileinkaður endurskoðun eininga tengdum almannahagsmunum. Miðar þessi aukna áhersla á að efla trúverðugleika endurskoðaðra reikningsskila eininga sem tengjast almannahagsmunum.

     

    Í hlekk með fréttindi má finna frumvarpið í heild sinni.

  • Unnið að innleiðingu tilskipunar á sviði net- og upplýsingakerfa

    Stefnt er að nýrri heildarlöggjöf á sviði net- og upplýsingaöryggis gagnvart þeim aðilum sem veita nauðsynlega þjónustu innviða s.s. orku-, vatns-, fjármála- og flutningsfyrirtæki ásamt stofnanna á sviði heilbrigðismála og stafrænna innviða. Einnig á löggjöfin að ná til aðila sem veita stafræna þjónustu en þar undir falla m.a. aðilar sem veita aðild að skýjaþjónustum, netmörkuðum og leitarvélum á netinu. Meginmarkmið er að stuðla að auknu öryggi net- og upplýsingakerfa þannig að áreiðanleiki og öryggi m.t.t. efnahagslegrar og samfélagslegar starfsemi sé betur tryggt en jafnframt að stuðla að samræmdum viðbrögðum aðila er upp koma öryggisfrávik. 

     

    Gagnvart rekstraraðilum, sem eiga að falla undir fyrirhuguð lög, fela þau m.a. í sér eftirtaldar rekstrarkröfur:

     

    • Viðeigandi og hæfilegar tæknilegar og skipulagslegar ráðstafanir þurfa að vera fyrir hendi, þ.e. fyrirbyggja og lágmarka þarf tjón þannig að samfella í rekstri kerfa sé tryggð.
    • Tryggja þarf öryggisstig net- og upplýsingakerfa í samræmi við metna áhættu og nýjustu tækni. Þannig að hægt sé að sýna fram á að samræmi sé í því hvernig þessu er mætt, m.t.t. þeirra krafna sem gerðar eru til innviða hverju sinni að hálfu þjóðfélagsins.
    • Framkvæmd áhættumats og auknar kröfur til þess að gripið sé til nauðsynlegra öryggisráðstafana.
    • Aukin tilkynningarskylda.

     

    Með lögunum yrði hlutverk netöryggissveitar mjög eflt ásamt því að komið væri á öryggiskröfum og tilkynningarskyldu um öryggisfrávik. Einnig er kveðið á um samhæfingu aðgerða, skilgreiningu á hlutverki stjórnvalda, eftirlit yrði mjög aukið ásamt því að með lögunum yrði samþykkt stefna stjórnvalda um öryggi net- og upplýsingakerfa.

     

    Í frumvarpsdrögunum er að finna skilgreiningu á því hverjir það eru sem teljast rekstraraðilar nauðsynlegrar þjónustu og stafrænir þjónustuveitendur. En það eru aðilar sem veita þjónustu á einhverju eftirtalinna sviða:

     

    • Orkuveitur (rafmagn, olía og gas)
    • Flutningar (í lofti, sjó og vatnaleiðum, vegum og járnbrautarflutningar)
    • Bankaþjónusta (lánastofnanir)
    • Fjármálamarkaðir (rekstraraðilar viðskiptavettvangs og miðlægir mótaðilar)
    • Heilbrigðisþjónusta (þ.m.t. spítalar og einkareknar læknastofur)
    • Vatnsveita
    • Stafræn grunnvirki/þjónustuveitandi.

     

    Undir skilgreininguna stafrænn þjónustuveitandi falla þeir aðilar sem veita stafræna þjónustu á netmarkaði, leitarvélar á netinu eða skýjavinnsluþjónustu. Með netmarkaði er vísað til þess að markaðurinn gerir neytendum og seljendum kleift að gera sölu- eða þjónustusamninga við aðra seljendur og telst sem lokaákvörðunarstaðurinn fyrir gerð slíkra samninga.  Hér ekki vísað til milliliðar s.s. þar sem borin eru saman verð frá ólíkum aðilum og neytandanum síðan vísað á ákveðna vöru eða þjónustu hjá ákveðnum seljenda.  Hér getur verið um að ræða þjónusta á sviði gagnameðferðar s.s vinnsla á færslum, gagnasöfnun eða gerð persónusniðs fyrir notendur.  Einnig ber að skilja það sem svo að þar sem verslanir fyrir hugbúnað, sem starfa sem netverslanir og gera það mögulegt að dreifa hugbúnaði stafrænt eða hugbúnaðarforritum frá þriðja aðila, séu ein tegund netmarkaðar. Leitarvél á netinu gerir notanda kleift að framkvæma leit á öllum vefsetrum á grundvelli fyrirspurnar um hvers kyns viðfangsefni. Skýjaþjónusta nær yfir fjölþætta starfsemi sem hægt er að bjóða á ólíkan hátt. Skv. frumvarpinu nær það til skýjavinnsluþjónustu sem leyfir aðgang að skalanalegum og teygjanlegum brunni samnýtanlegra aðfanga til tölvuvinnslu s.s. netkerfi, netþjónar eða annars konar grunnvirki, geymslu, hugbúnað og þjónustu. Skalanaleiki vísar til þess að þjónustuveitandi skýjaþjónustu getur mætt eftirspurn með sveigjanlegum hætti án landfræðilegrar takmarkana.  Við skilgreiningu á skýjaþjónustu er einnig vísað til þess að um sé að ræða tölvuvinnslu  sem veitt er mörgum notendum sem gert er kleift að deila sameiginlegum aðgangi að þjónustunni, þar sem vinnslan fer fram fyrir hvern notanda fyrir sig þrátt fyrir að sami rafræni búnaðurinn útvegi þjónustuna.

     

    Í þeirri stefnu sem mörkuð er, má finna framtíðarsýn til ársins 2026 um net- og upplýsingaöryggi þar sem mörkuð eru fjögur meginmarkmið þeirrar sýnar. Í fyrsta lagi er talað um að efla getu þannig að almenningur, fyrirtæki og stjórnvöld búi yfir þekkingu, getu og tækjum sem þarf til að verjast netógnum. Aukið áfallaþol þannig að geta til greiningar, viðbúnaðar og viðbragða verði bætt og öryggi verði órjúfanlegur þáttur í þróun og viðhaldi net- og upplýsingakerfa.  Bætt löggjöf hérlendis þannig að hún verði í samræmi við alþjóðlegar skuldbindingar á sviði netöryggis og persónuverndar. Traust löggæsla þannig að innviðir lögreglunnar styðji við og hafi hæfni og búnað til að leysa úr málum er varða net- og upplýsingaöryggi.

     

    Í 14. gr. frumvarpsdraganna er kveðið á um skipulag net- og upplýsingaöryggis en þar eru lagðar kröfur á rekstraraðila nauðsynlegrar þjónustu og stafræna þjónustuveitendur.  Þar er m.a. fjallað um tíðni frávika, umfang þeirra og áhrif. Skaðlegar aðgerðir sem geta falið í sér hættu gagnvart miklum skaða og truflað rekstur þjónustunnar og hamlað atvinnustarfsemi eða valdið fjárhagstjóni.  Einnig eru gerðar kröfur um áhættustýringu sem fela í sér áhættumat og framkvæmd öryggisráðstafana, auðkenningu áhættu í atvikum og til að koma í veg fyrir, greina, meðhöndla og draga úr áhrifum þeirra.

     

    Jafnframt eru gerðar kröfur til rekstraraðila um gerð viðeigandi og hóflegra, tæknilegra og skipulagslegra ráðstafana þannig að stuðla megi að háu öryggisstigi að teknu tilliti til mögulegrar áhættu sem getur skapast.  Skjalfesta skal öryggisráðstafanir ásamt því að gera þarf neyðaráætlanir sem framkvæma þarf prófanir á, hafa eftirlit með og endurmeta með reglubundnum hætti.

     

    Með auknu eftirliti stjórnvalda, svo nefndu ex-ante eftirliti gagnvart rekstraraðilum,  er kveðið m.a. á um heimild eftirlitsyfirvalds að krefjast allra nauðsynlegra upplýsinga til að meta öryggi net- og upplýsingakerfa.  Þannig geta eftirlitsyfirvöld framkvæmt úttektir til könnunar á skjalfestingu skipulags öryggis net- og upplýsingakerfa. Gagnvart stafrænum þjónustuveitendum er kveðið á um svo nefnt ex-post eftirlit en með vísan í 15. gr. tilskipunarinnar getur eftirlitsvald gripið til aðgerða með eftir á eftirlitsráðstöfunum þegar sannanir liggja fyrir varðandi að stafræni þjónustuveitandinn sé ekki að uppfylla kröfur í samræmi við ákvæði tilskipunarinnar.  Eftirlitsvaldið getur í kjölfarið krafist þess að bætt verði úr öllum tilvikum þar sem kröfum frumvarpsins er ekki mætt.  Grundvallar skilyrðið hér er að fram hafi komið rökstuddur grunur frá stafræna þjónustuveitandanum sjálfum, eftirlitsaðilanum eða notenda þjónustunnar.

     

    Í 3. mgr. 17. gr. tilskipunarinnar er kveðið á um heimild eftirlitsstjórnvalda til að krefjast sönnunar fyrir skilvirkri framkvæmd öryggisreglna s.s. byggt á öryggisúttekt sem eftirlitsvaldið framkvæmir eða fær til þess hæfan úttektaraðila.  Slíkar úttektir geta snúið að afmörkuðum hluta öryggisskipulags eða stærri heildstæðari úttekt, allt frá skrifborðsúttekt til vettvangsskoðana.  Við slíkar úttektir verður m.a. stuðst við úttektaraðferðir ISO-27001 staðalsins.

     

    Gerð er krafa til bæði rekstraraðila nauðsynlegrar þjónustu og stafrænna þjónustuveitanda að tilkynna, án ástæðulausrar tafar, til hlutaðeigandi eftirlitsstjórnvalds og netöryggissveitar um atvik sem hafa umtalsverð áhrif á samfellu þjónustu.  Ákveðinn greinarmunur er gerður á tilkynningaskyldu þessara tveggja aðila sbr. 1. – 3. tölulið 16. gr. frumvarpsdraganna.  Við matið þarf m.a. að líta til umfangs atviks á virkni þjónustu og umfang áhrifa atviks á efnahagslega og samfélagslega starfsemi. Þrátt fyrir að sett séu ákveðin lágmarksviðmið vegna tilkynninga eru aðilar hvattir til að tilkynna a.m.k. til netöryggissveitar um smærri atvik og netógnir sem kunna að koma upp í og við net- og upplýsingakerfum þeirra.

     

    Í 19. gr. frumvarpsdraganna er kveðið á um þær heimildir sem netöryggissveit Póst- og fjarskiptastofunnar hafi til að starfrækja verkefni sín samkvæmt frumvarpinu.  Í þessum heimildum felst einnig uppsetning á vöktunarbúnaði við net- og upplýsingakerfi mikilvægra innviða en með heimildinni er netöryggissveitinni kleift á grundvelli samnings við viðkomandi rekstraraðila mikilvægs innviðar, að greina ummerki um árásir, spillikóða og fá upplýsingar sem geta falið í sér vísbendingar um aðstæður sem geta falið í sér áhættu. Að auki er í 20. gr. frumvarpsdraganna skilgreindur aðgangur netöryggissveitar að upplýsingum ásamt því að þeim rekstraraðilum sem eiga að falla undir lögin, er gert að afhenda gögn til netöryggissveitarinnar gögn sem hún kann að óska eftir, eigi síðar en 12 tímum eftir að beiðnin berst.  Sérstaklega er tilgreint í umræddri grein að réttur stjórnvaldsins verði ekki takmarkaður með vísan í reglur um þagnarskyldu.

     

    Velta má fyrir sér hvernig 19. og 20 gr. frumvarpsdraganna samræmast nýjum lögum um persónuvernd nr. 90/2018 og ljóst að vald netöryggissveitarinnar verður gert verulegt nái lögin fram að ganga í óbreyttri mynd í frumvarpsdrögunum.

     

    Áætlað er að lögin taki gildi 1. janúar 2019 en jafnframt er í frumvarpsdrögunum heimildir ráðherra til að setja reglugerðir um ákveðin ákvæði, þar sem mælt er nánar fyrir um útfærslu. Í hlekk að ofanverðu með fréttinni er að finna núverandi stöðu mála varðandi frumvarp til laga um öryggi net- og upplýsingakerfa mikilvægra innviða á samráðsgáttinni. Þar má einnig nálgast frumvarpsdrögin, en niðurstöður í kjölfar samráðs hafa þó ekki enn verið birtar.

  • Heimagisting – aukið eftirlit og boðaðar breytingar

     

    Greinin í fullri lengd:

     

    Eins og þekkt er orðið var samningur um eflingu heimagistingarvaktar undirritaður síðasta sumar af Þórdísi Kolbrúnu Reykfjörð Gylfadóttur, ráðherra ferðamála og Þórólfi Halldórssyni, sýslumaður á  höfuðborgarsvæðinu. Fól samningurinn í sér 64 milljón króna fjárveitingu til embættis Sýslumanns á höfuðborgarsvæðinu til að sinna hlutverki sínu sem eftirlitsaðili með heimagistingu á öllu landinu.

     

    Á síðustu vikum hefur borið á því að hið aukna eftirlit sé að færast enn frekar í aukana. Starfsmönnum á eftirlitssviði með heimagistingu hjá Sýslumannsembættinu á höfuðborgarsvæðinu hefur fjölgað og hefur borið á að embættið hafi hafið vettvangsrannsóknir í kjölfar ábendinga um möguleg brot gegn lögum nr. 85/2007 um veitingastaði, gististaði og skemmtanahald.

     

    Enn fremur hefur Atvinnuvega- og nýsköpunarráðherra birt drög af frumvarpi til laga um breytingu á lögum um veitingastaði, gististaði og skemmtanahald, nr. 85/2007. Voru drög þessi birt á samráðsvefnum Island.is og barst ráðuneytinu 12 umsagnir í gegnum vefinn. Frumvarpið boðar þrjár breytingar er varða heimagistingu. Í fyrsta lagi breyting á skilyrðum til skráningar heimagistingar en boðuð breyting gerir ráð fyrir að þinglýst eignarhald yfir fasteign verði gert að skilyrði fyrir skráðri heimagistingu. Í öðru lagi fela breytingarnar í sér samræmingu á málsmeðferð og ákvörðun sekta milli skráningarskyldra og rekstrarleyfisskyldra aðila vegna leyfisskyldrar gististarfsemi annars vegar og skráningarskyldrar heimagistingar hins vegar. Í þriðja lagi er lögð til breyting er varðar eftirlit með skilum á nýtingaryfirlitum einstaklinga sem leigja út húsnæði sitt og skrá undir heimagistingu.

     

    Af umsögnum við frumvarpið, sem finna má á samráðsvefnum Island.is, er ljóst að um skiptar skoðanir er að ræða um ágæti breytingarinnar um að þinglýst eignarhald verði gert að skilyrði fyrir skráningu á heimagistingu. Áhugavert verður að fylgjast með framvindu þessa frumvarps og áframhaldandi þróun í framkvæmd eftirlits sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu.

     

    Með vísan til ofangreinds telur KPMG fullt tilefni til að taka saman helstu atriði er varða heimagistingu miðað við núverandi löggjöf og framkvæmd.

     

    1. Samkvæmt fyrrnefndum lögum skal aðili sem hyggst bjóða upp á heimagistingu tilkynna sýslumanni um þær fyrirætlanir, m.ö.o. skrá heimagistingu. Heimagisting er gisting gegn endurgjaldi á lögheimili einstaklings eða í einni annarri fasteign sem hann hefur til persónulegra nota og er í hans eigu. Þá má ekki leigja umræddar eignir í heimagistingu í fleiri en 90 daga á hverju almanaksári né mega tekjur vegna leigunnar nema hærri fjárhæð en kr. 2.000.000.

     

    2. Skráning heimagistingar gildir út almanaksárið og skal endurnýjast á hverju ári. Skráning kostar kr. 8.560 og með henni skal fylgja: A) Staðfesting á að húsnæðið sé fullnægjandi með tilliti til hollustuhátta samkvæmt lögum um hollustuhætti og mengunarvarnir. B) Staðfesting á að um íbúðarhúsnæði sé að ræða. C) Staðfesting á að húsnæði uppfylli kröfur um brunavarnir.

     

    3. Í lok hvers almanaksárs skal aðili með skráða heimagistingu skila til sýslumanns yfirliti yfir þá daga sem húsnæði var leigt út ásamt upplýsingum um leigutekjur.

     

    4. Skráning heimagistingar er bundin við einstaklinga og heimagisting á fleiri en fimm herbergjum eða rýmum fyrir fleiri en 10 einstaklinga telst ekki lengur heimagisting og þarf því að uppfylla strangari kröfur laga nr. 85/2007.

     

    5. Atriði er snúa að skattlagningu vegna heimagistingar:

    • Hafi einstaklingur fengið skráningu heimagistingar skulu tekjur hans af heimagistingunni skattlagðar sem fjármagnstekjur sem óheimilt er að færa frádrátt á móti. Skilyrði þess að svo sé um hnútana búið er að einstaklingurinn fylgi öllum skilyrðum heimagistingar sbr. töluliður 1 hér að ofan, þ.e. hvað varðar fjölda útleigðra daga og hámarksfjárhæð. Fari einstaklingur umfram þau mörk sem honum eru sett telst útleigan til atvinnurekstrartekna, en í því felst meðal annars að halda skal eftir staðgreiðslu af tekjunum og greiða af þeim virðisaukaskatt. Aukinheldur skal það tekið fram að í þeim tilvikum er heildarfjárhæð leigutekna vegna heimagistingar nemur hærri fjárhæð en hið lögboðna árlega hármark eða ef sýslumaður fellir niður skráningu heimagistingar falla allar leigutekjurnar á tekjuárinu undir atvinnurekstur eða sjálfstæða starfsemi.

    • Fasteignaskattur af húsnæði sem er andlag heimagistingar getur tekið breytingum fylgi einstaklingur ekki reglum um heimagistingu við útleigu fasteignarinnar. Fari einstaklingur t.a.m. umfram þau lögmæltu mörk sem tilgreind eru í 1. tölulið hér að ofan er hætt við að sveitarfélagið sem fasteignin er staðsett innheimti hærri fasteignaskatt af fasteigninni með þeim rökum að ekki sé um íbúðarhúsnæði að ræða í skilningi laga um tekjustofn sveitarfélaga.

     

    6. Gæta skal að því númer skráningar, sem aðili fær úthlutað við afgreiðslu umsóknar sinnar um heimagistingu, fylgi allri markaðssetningu og kynningu á heimagistingunni, t.a.m. á vefsíðu Airbnb.

     

    Samkvæmt lögum nr. 85/2007 hefur sýslumaður heimild til að leggja stjórnvaldssektir á hvern þann sem brýtur gegn þeim skilyrðum sem sett eru fyrir heimagistingu. Getur sú sekt numið frá kr. 10.000 til kr. 1.000.000. Aðila er heimilt að skjóta ákvörðun sýslumanns til ráðherra innan þriggja mánaða frá því að honum var kynnt ákvörðunin. Ásamt þessu er lögreglustjóra heimilt að stöðva leyfisskylda starfsemi án fyrirvara eða aðvörunar.

     

    Frekari upplýsingar um skilyrði heimagistingar má finna í lögum nr. 85/2007 um veitingastaði, gististaði og skemmtanahald. Enn fremur bendir KPMG á vefsíðuna, www.heimagisting.is, sem fylgir þessari frétt en þar má finna góðar leiðbeiningar fyrir aðila sem hyggjast leigja út eign sína.

     

     

  • Tíund fréttablað RSK - september 2018

    Meðal efnis er meðal annars eftirfarandi:

     

    • Álagning einstaklinga 2018

    • Nýjungar í birtingu á niðurstöðu álagningar

    • Fræðigrein um heimild til skattendurákvörðunar samkvæmt 2. mgr. 96. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt.

    • Nýlegir dómar

    • Bindandi álit

     

     

    Í hlekk að ofan með fréttinni má nálgast nýjasta tölublað Tíundar.