Stimpilgjald - hlutaskipting félags

E.g., 2019-11-16
E.g., 2019-11-16
  • Breyting á skattlagningu höfundaréttinda

    Nánar um tilefni og meginefni breytinganna:

     

    Í greinargerð með frumvarpi er varð að lögum nr. 111/2019 segir að ástæða breytinganna sé að „Núgildandi fyrirkomulag á skattlagningu tekna af höfundaréttindum hefur sætt gagnrýni þar sem komið hafa fram þau sjónarmið að eðlilegt þyki að tekjur vegna nýtingar á verkum sem þegar hafa verið sköpuð séu skattlagðar eins og aðrar tekjur manna af eignum sínum. Þá hefur einnig verið talið óeðlilegt að skattleggja umræddar greiðslur sem launatekjur þegar höfundur tiltekins verks er látinn en verkið heldur áfram að gefa af sér tekjur til erfingja eða annarra einstaklinga sem rétthafa.“

     

    Í frumvarpinu kemur enn fremur fram að gert sé ráð fyrir að breytingar á skattlagningu höfundargreiðslnanna hafi í för með sér neikvæð áhrif á tekjur ríkissjóðs þar sem lækkun tekna af tekjuskatti og tryggingagjaldi muni nema hærri fjárhæð en hækkun tekna af fjármagnstekjuskatti.

     

    Í hlekk með fréttinni er að finna lögin í heild sinni.

  • Áform um frumvarp um breytingu á lögum um erfðafjárskatt

    Orðrétt segir um úrlausnarefnið:

    1. Forsaga máls og tilefni.

    Forsögu og tilefni málsins má rekja til frumvarps um sama efni sem lagt var fram á síðasta löggjafarþingi af hálfu þingmanna stjórnarmeirihlutans.

    2. Hvert er úrlausnarefnið?

    Með frumvarpinu verða lagðar til breytingar á lögum um erfðafjárskatt, nr. 14/2004, í tengslum við þrepaskiptingu erfðafjárskatts. Í frumvarpinu verður í fyrsta lagi lagt til að erfðafjárskatturinn verði þrepaskiptur, þ.e. annars vegar 5% af fjárhæð allt að 75.000.000 kr. og hins vegar 10% af því sem er umfram 75.000.000 kr. Í öðru lagi verður lagt til að fjárhæðarmörk skattþrepa taki árlegum breytingum miðað við þróun vísitölu neysluverðs. Þá verður jafnframt lagt til að sökum þrepaskiptingu erfðafjárskatts verði erfðafjárskattur á fyrirframgreiddum arfi sá sami og í hærra skattþrepinu, þ.e. 10%.

    3. Að hvaða marki duga gildandi lög og reglur ekki til?

    Samkvæmt 40. gr. Stjórnarskrár Íslands, nr. 33/1944, má engan skatt á leggja né breyta né af taka nema með lögum. Þá segir í 77. gr. að skattamálum skuli skipað með lögum og ekki megi fela stjórnvöldum ákvörðun um hvort leggja skuli á skatt, breyta honum eða afnema hann. Þá verði enginn skattur lagður á nema heimild hafi verið fyrir honum í lögum þegar þau atvik urðu sem ráða skattskyldu. 

     

    Skjalið sem mælir fyrir um áformin má nálgast á hlekk með fréttinni (uppi í hægra horninu)

  • MLI tekur gildi 1 janúar 2020

    Orðrétt segir í frétt ráðuneytisins:

    "Þann 26. september sl. afhentu íslensk stjórnvöld Efnahags- og framfarastofnuninni, OECD, tilkynningu um fullgildingu marghliða samnings um breytingar á tvísköttunarsamningum til þess að koma í veg fyrir rýrnum skattstofna og tilfærslu hagnaðar. Mun samningurinn koma til framkvæmda þann 1. janúar 2020.

    Marghliða samningur um breytingar á tvísköttunarsamningum til þess að koma í veg fyrir rýrnum skattstofna og tilfærslu hagnaðar (hér eftir skammstafað MLI eða Multilateral Instrument) er hluti af BEPS, aðgerðaráætlun OECD. 

    Í MLI eru sett fram 16 atriði sem ríki geta tekið upp og þar með breytt gildandi samningum sínum. Ákvæði MLI ganga framar tilgreindum ákvæðum í tvísköttunarsamningum þeirra ríkja sem hafa komist að sameiginlegri niðurstöðu um að beita MLI. Af þessum 16 atriðum eru fjórar lágmarkskröfur sem undirritunarríki verða að taka upp í samninga sína og er þær að finna í BEPS aðgerðum númer 6 og 14.

    Aðgerð 6 fjallar um leiðir til að koma í veg fyrir misnotkun tvísköttunarsamninga. Þar kemur fram að taka verði upp nýjan formála í tvísköttunarsamninga þar sem því er lýst yfir að með samningnum sé ekki eingöngu stefnt að því að koma í veg fyrir tvísköttun heldur einnig að koma í veg fyrir að tækfæri skapist til þess að komast alfarið hjá skattlagningu eða lækka skatta með skattsvikum. Jafnframt að bætt verði við ákvæði um að unnt sé að hafna því að veita ávinning sem samningurinn felur í sér ef megintilgangur með ráðstöfunum er að nýta sér þennan ávinning.

    Aðgerð 14 á að tryggja að þegar upp kemur ágreiningur um túlkun tvísköttunarsamningsins þá verði bær stjórnvöld samningsríkjanna að leysa úr þeim ágreiningi eftir fremsta megni. Ákvæði um framkvæmd gagnkvæms samkomulags milli bærra stjórnvalda hefur lengi verið hluti af tvísköttunarmódeli OECD og er almennt til staðar í tvísköttunarsamningum. Í aðgerð 14 segir að í samningum eigi að vera ákvæði sem tryggi að samkomulag bærra stjórnvalda verði framkvæmt óháð reglum um tímamörk í innlendum rétti. Jafnframt eigi skattaðilar að geta snúið sér til bærs stjórnvalds í báðum ríkjunum, þ.e. bæði í búseturíki og greiðsluríki, telji þeir að skattlagning í öðru hvoru ríkinu sé ekki í samræmi við tvísköttunarsamning. 

    Samkvæmt tilkynningu íslenskra stjórnvalda sem fylgir MLI verða lágmarksákvæði MLI tekin upp jafnframt því að tilgreindir eru þeir 35 tvísköttunarsamningar Íslands sem falla undir MLI. Tveir nýjustu íslensku tvísköttunarsamningarnir, við Japan og Liechtenstein, uppfylla lágmarkskröfur MLI og í framtíðinni munu allir nýir samningar uppfylla þessar kröfur.

    Vörsluaðili MLI er framkvæmdastjóri OECD sem heldur utan um allar tilkynningar og skrár yfir undirritanir og breytingar. Nánari upplýsingar um MLI er að finna á vef OECD. 

    Norræni tvísköttunarsamningurinn milli Íslands, Danmerkur, Finnlands, Færeyja, Noregs og Svíþjóðar fellur ekki undir MLI. Norðurlöndin hafa því undirritað viðauka við Norðurlandasamninginn þar sem lágmarksákvæði MLI eru tekin upp. Í dag, þann 27. september 2019 voru skjöl um fullgildingu viðaukans afhent í Finnlandi og tekur hann gildi frá og með 1. janúar 2020 að því gefnu að allir aðilar að samningnum hafi fullgilt viðaukann."

  • Innleiðing laga um töku gjalds vegna fiskeldis í sjó og fiskeldissjóð

    Fjárhæð gjaldsins verður með eftirfarandi hætti:

    Fiskistofa skal ákvarða og birta fjárhæð gjaldsins með auglýsingu eigi síðar en 1. desember hvert ár til að öðlast gildi fyrir komandi almanaksár. Fjárhæð gjalds á hvert kílógramm slátraðs lax skal miðast við meðaltal alþjóðlegs markaðsverðs á atlantshafslaxi frá ágúst til október næst fyrir ákvörðunardag skv. 1. mgr. og nema því hlutfalli af þeim stofni sem hér segir:

     

    a. 3,5% þegar verð er 4,8 evrur á kílógramm eða hærra,
    b. 2% þegar verð er 4,3 evrur á kílógramm eða hærra en þó lægra en 4,8 evrur á kílógramm,
    c. 0,5% þegar verð er lægra en 4,3 evrur á kílógramm.

     

    Fjárhæð gjalds á hvert kílógramm slátraðs regnbogasilungs skal nema helmingi af gjaldi skv. 2. mgr. Fjárhæð gjalds á hvert kílógramm af slátruðum ófrjóum laxi og laxi sem alinn er í sjó með lokuðum eldisbúnaði skal nema helmingi af gjaldi skv. 2. mgr. Með alþjóðlegu markaðsverði í 2. mgr. er átt við verð á slægðum atlantshafslaxi með haus. Við umreikning úr evrum í íslenskar krónur skal miða við miðgengi í hverjum mánuði fyrir sig.

     

    Þrátta fyrir framangreingreint skal þó fyrst um sinn gilda bráðabirgðaákvæði sem felur í sér að fjárhæð gjalds fyrir hvert kílógramm slátraðs lax og regnbogasilungs nema því hlutfalli reiknistofnsins sem hér segir: 1/7 árið 2020, 2/7 árið 2021, 3/7 árið 2022, 4/7 árið 2023, 5/7 árið 2024 og 6/7 árið 2025.

     

    Í hlekk með fréttinni er að finna lögin í heild sinni.

  • Breyting á lögum um skyldutryggingu lífeyrisréttinda og starfsemi lífeyrissjóða (nýting séreignarsparnaðar)

  • Leiðbeiningar FATF varðandi aðgerðir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka

  • Skattbreytingar sem tóku gildi í upphafi árs

    Takmörkun á frádrætti vaxtagjalda

    Frá og með 1. janúar 2019 tóku gildi breytingar á undanþáguákvæði b-liðar 3. mgr. 57. gr. b. laga um tekjuskatt nr. 90/2003, sem fjallar um takmörkun á frádrætti vaxtagjalda milli tengdra aðila. Uppfærð undanþága felur í sér að vaxtagjöld sem greidd eru vegna lánaviðskipta innan samstæðu sem nýtur heimildar til samsköttunar skv. 55. gr. laga um tekjuskatt nr. 90/2003, eða uppfyllir skilyrði til samsköttunar, þegar öll félög í samstæðu eru heimilisföst á Íslandi, falla ekki undir 1. mgr. 57. gr. b. fyrrgreindra laga, sem felur í sér takmörkun á frádrætti vaxtagjalda milli tengdra aðila.

     

    Skattfrádráttur vegna hlutabréfakaupa og nýsköpunarfyrirtækja

    Þann 1. janúar 2019 tóku gildi lög um breytingu á lögum um tekjuskatt nr. 90/2003, og lögum um stuðning við nýsköpunarfyrirtæki. Breytingar er varða skattfrádrátt vegna hlutabréfakaupa fela í sér breytingu á 1. tölul. B-liðar 1. mgr. 30. gr. laga um tekjuskatt, nr. 90/2003, með því að framlengja gildistíma úrræðisins um þrjú ár, þannig að það taki til fjárfestinga allt til ársins 2021, sem og breytingar sem miða að því að einfalda fyrirkomulag ívilnunarinnar, þannig að einstaklingur og félag sem hann hyggst fjárfesta í með hlutabréfakaupum þarf ekki lengur að uppfylla skilyrði frádráttar sem varða annars vegar tengsl einstaklingsins við félagið og hins vegar félagið sjálft og starfsemi þess, eftir að hlutafjáraukning félagsins hefur átt sér stað. Ennfremur hefur skilyrðum laganna sem lúta að einstaklingi sem hyggst nýta sér frádráttinn verið fækkkað, með því að fella brott skilyrðið um að hann megi ekki vera starfsmaður félags sem hann hyggst fjárfesta í við hlutafjáraukningu þess.

     

    Þá voru viðmiðunarfjárhæðir skattfrádráttar vegna rannsóknar- og þróunarkostnaðar nýsköpunarfyrirtækja hækkaðar. Einnig var brottfellt ákvæði um tímabundinn gildistíma laga um stuðning við nýsköpunarfyrirtæki. Úrræðið er því orðið varanlegt um óákveðinn tíma.

     

    Virðisaukaskattur

    Þann 1. janúar 2019 tóku gildi lög um breytingu á lögum um virðisaukaskatt nr. 50/1988. Gerðar voru breytingar í tengslum við gildisdagsetningar og virðisaukaskattskyldu alþjóðaflugvalla. Ennfremur voru gerðar breytingar á 12. gr. og 35. gr. umræddra laga um undanþegna veltu og kaup á þjónustu til landsins. Í breytingunni felst skylda fyrir erlend atvinnufyrirtæki sem selja innlendum aðilum blöð og tímarit á pappírsformi að innheimta og skila virðisaukaskatti af þeirri sölu hérlendis, að því gefnu að veltumörk laganna eigi ekki við.

     

    Samsköttun innan EES

    Frá og með ársbyrjun 2019 tekur 55. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, er varðar samsköttun, einnig til fastra starfsstöðva hlutafélaga og einkahlutafélaga í aðildarríkjum EES.

     

    Tekjuskattur einstaklinga og útsvar

    Frá og með ársbyrjun 2019 hækkaði persónuafsláttur um 4,7%, þar af um 3,7% vegna lögbundinnar verðlagsuppfærslu og um 1% í viðbót samkvæmt sérstakri lagabreytingu til bráðabirgða í sl. desember. Hækkun fjárhæðarmarka milli skattþrepanna fyrir árið 2019 er nú miðuð við vísitölu neysluverðs í stað launavísitölu og er því hækkunin 3,7% milli áranna 2018 og 2019. Fjárhæðarmörk milli þrepa hækkuðu því úr 893.713 kr. í 927.087 kr. á mánuði. Fjöldi skattþrepa og skatthlutföll tekjuskatts eru óbreytt.

    Tvö sveitarfélög hækkuðu útsvar sitt um áramótin en önnur sveitarfélög hafa útsvarið óbreytt. Meðalútsvar í staðgreiðslu er óbreytt, 14,44%. Skattleysismörkin í staðgreiðslu hækkuðu um 4,7% og eru rúmlega 159 þús.kr. á mánuði, þegar tekið er tillit til frádráttar 4% iðgjalds í lífeyrissjóð.

     

    Þess má geta að við mitt ár 2019 fellur brott almennt úrræði til úttektar iðgjalda í séreignarlífeyrissjóð, til kaupa á fasteign eða niðurgreiðslu láns. Stuðningur til kaupa á fyrstu fasteign helst hins vegar óbreyttur.

     

    Barnabætur

    Fjárhæðir barnabóta hækkuðu um 5% milli áranna 2018 og 2019. Þá hækkuðu tekjuskerðingarmörk barnabóta um rúmlega 24% milli ára. Jafnframt var tekjuskerðing barnabóta aukin hjá tekjuhærri fjölskyldum. Þó eru skerðingarhlutföll sem eru 4%, 6% eða 8% eftir fjölda barna óbreytt upp að 5,5 millj.kr. árstekjum hjá einstæðum foreldrum og 11 millj.kr. hjá hjónum/sambýlisfólk. Ef tekjur fara umfram þau mörk hækka skerðingarhlutföll um 1,5 prósentustig og verða 5,5%, 7,5% og 9,5%.

     

    Vaxtabætur

    Fjárhæðir hámarksvaxtagjalda og -vaxtabóta hækkuðu um 5% og eignarmörk bótanna um 10% milli áranna 2018 og 2019.

     

    Tryggingagjald

    Skatthlutfall almenns tryggingagjalds lækkaði um 0,25 prósentustig í ársbyrjun 2019, úr 5,40% í 5,15%. Tryggingagjald í heild ásamt öðrum gjöldum sem reiknast á sama stofn í staðgreiðslu lækkaði því úr 6,85% í 6,60%.

     

    Krónutölugjöld

    Krónutölugjöld á eldsneyti, áfengi, tóbak o.fl. hækkuðu almennt um 2,5% um áramótin. Hið sama gildir um útvarpsgjald og gjald í Framkvæmdasjóð aldraðra. Hækkunin er minni en sem nemur áætlaðri verðbólgu ársins og því lækka þau að raungildi á næsta ári. Kolefnisgjald hækkar þó meira eða um 10%.

     

    Vörugjöld á bílaleigubifreiðar

    Í ársbyrjun var skattastyrkur í formi afsláttar af vörugjöldum sem bílaleigur hafa notið við innflutning bifreiða afnuminn. Af því leiðir að bílaleigur greiða nú sama vörugjald og almennt þarf að greiða af fólksbifreiðum.

     

    Aukatekjur ríkissjóðs

    Aukatekjur ríkissjóðs hækka í samræmi við vísitölu neysluverðs. Aukatekjur ríkissjóðs hækka um tæplega 30% sem endurspeglar hækkun vísitölu neysluverðs yfir sama tímabil. en mörg gjaldanna höfðu haldist óbreytt frá árinu 2010.

     

    Í hlekk með fréttinni má finna samantekt fjármála- og efnahagsráðuneytisins á helstu skatta- og gjaldabreytingum sem tóku gildi í upphafi árs, ásamt töflum til skýringar.

  • Tvísköttunarsamningur milli Íslands og Japan - gildistaka

  • Breytingar á ýmsum skattalögum

    Gildistaka breytinga

     

    Breytingalögin öðlast gildi við birtingu. Þrátt fyrir það koma breytingar á tekjuskattslögum ekki til framkvæmda fyrr en 1. janúar 2019 og breyting á virðisaukaskattslögum ekki til framkvæmda fyrr en 1. júlí 2019.

     

    Breytingar á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt

     

    Í 55. gr. tekjuskattslaga er kveðið á um að ríkisskattstjóri geti, að vissum skilyrðum uppfylltum, heimilað að skattlögð séu saman tvö eða fleiri hlutafélög sem hér á landi bera ótakmarkaða skattskyldu. Ákvæðum greinarinnar var breytt á þann veg að hér lendum föstum starfsstöðvum félaga heimilisfastra í aðildarríkjum EES og EFTA eða í Færeyjum verður heimil samsköttun með innlendum samstæðufélögum að uppfylltum sömu skilyrðum og gilda um innlend félög, þ.e. um 90% eignarhald á föstu starfsstöðinni innan samstæðunnar allt viðkomandi sameiginlegt reikningsár, nema þegar um nýstofnaða starfsstöð er að ræða eða lokun starfsstöðvar.

     

    Kveðið er á um viðamikla takmörkun á nýtingu taps fastrar starfsstöðvar við samsköttun. Tap starfsstöðvar er því aðeins frádráttarbært hjá íslensku félagi að ekki sé unnt að jafna tapið hjá erlendu félagi starfsstöðvarinnar.

     

    Meginregla í ríkjum EES er að tap er yfirfæranlegt milli ára líkt og hér á landi. Við álagningu gjalda er því ekki útséð um hvort tap föstu starfsstöðvarinnar kunni að nýtast síðar við skattlagningu í heimaríki hins erlenda félags. Við þær aðstæður girðir takmörkunin fyrir jöfnun tapsins við hagnað samskattaðra íslenskra félaga og því er varla hægt að tala um þátttöku starfsstöðvarinnar í samsköttun.

     

    Breytingar á lögum nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda

     

    Í 3. mgr. 7. gr. laga um staðgreiðslu opinberra gjalda er kveðið á um að vinnuveitandi starfsmanna, sem ráðnir eru til starfa á grundvelli samnings um útleigu á vinnuafli, teljist vera launagreiðandi þeirra hafi „starfsmannaleigan“ ekki skattalega heimilisfesti hér á landi.

     

    Í 4. mgr. sömu lagagreinar er kveðið á um að „notendafyrirtæki“ leigðs vinnuafls beri ábyrgð launagreiðanda ef „starfsmannaleiga“, með staðfestu innan EES, hefur ekki réttilega staðið skil á staðgreiðslu.

     

    Ákvæði þessi hafa verið túlkuð þannig að umrædd ábyrgð vinnuveitanda eða notanda vinnuafls eigi aðeins við um leigt vinnuafl á grundvelli samnings við starfsmannaleigur, í skilningi laga nr. 139/2005, um starfsmannaleigur. Breytingin nú felst í því að „aðrir aðilar sem leigja út vinnuafl“ eru lagðir að jöfnu við starfsmannaleigur í ákvæðunum. Ábyrgð vinnuveitanda og notanda vinnuafls á skilum skatts í staðgreiðslu er því jafn rík hvort heldur þeir leigja til sín vinnuafl frá starfsmannaleigu eða öðrum.

     

    Breytingar á lögum nr. 50/1988, um virðisaukaskatt

     

    Með breytingalögunum var nýtt ákvæði tekið upp í virðisaukaskattslög, ákvæði 5. gr. B, þess efnis að erlend atvinnufyrirtæki með heimilisfesti eða fasta starfsstöð erlendis, sem selja hingað til lands ákveðna tegund þjónustu eða vara til annarra en atvinnufyrirtækja, geti valið á milli almennrar skráninga á virðisaukaskattsskrá, skv. 5. gr., og einfaldrar skráningar í rafrænt skráningarkerfi. Heimild þessi tekur til skráningar vegna sölu á eftirtalinni þjónustu og vörum:

     

    • Þjónustu sem veitt er rafrænt.
    • Fjarskiptaþjónustu.
    • Útvarps- og sjónvarpsþjónustu. 
    • Ferðaþjónustu.
    • Blaða og tímarita á pappírsformi seldra í áskrift.

     

    Erlendu atvinnufyrirtæki, sem skráir sig einfaldri skráningu, er ekki heimilt að draga innskatt frá útskatti sem því bera að innheimta og standa skil á í ríkissjóð.

     

    Jafnframt var lögfest heimild til handa ráðherra að setja nánari ákvæði um framkvæmd hinnar nýju lagagreinar, þ.m.t. um skilgreiningu á hugtökum, um uppgjör, tilhögun bókhalds, tekjuskráningu, form og efni sölureikninga, gengisviðmið, gjalddaga o.fl.

     

    Breytingar á tollalögum nr. 88/2005

     

    Í 6. tölul. 1. mgr. 7. gr. tollalaga er kveðið á um útreikning aðflutningsgjalda miðað við leiguverð en ekki tollverð, af m.a. hópbifreiðum sem fluttar eru til landsins til tímabundinna nota. Sá útreikningur tekur m.a. til hópbifreiða, sem koma til landsins með ferðamannahóp, en fara ekki úr landi með þeim sama hópi. Sú breyting var gerð að ef leiguverð liggur ekki fyrir skal það áætlað fyrir hvern byrjaðan mánuð sem 1/60 af meðaltollverði innfluttra hópbifreiða í sama tollskrárnúmeri á síðustu þremur árum. Meðaltollverð skal birt með auglýsingu í A-deild Stjórnartíðinda ár hvert.

     

    Aðflutningsgjöld af hópbifreiðum skulu innheimt við komu bifreiðar til landsins miðað við áætlaðan notkunartíma hennar hér á landi. Fari notkunartími fram úr þeirri áætlun skulu aðflutningsgjöld sem á vantar innheimt við brottför. Til tryggingar slíkri innheimtu er heimilt að fjarlægja skráningarmerki af hópbifreið og verða skráningarmerkin ekki afhent aftur fyrr en aðflutningsgjöld hafa verið greidd.

  • Breytingar á lögum nr. 50/1988, um virðisaukaskatt

    Gildistaka breytinga

     

    Breytingar sem hér á eftir er fjallað um í köflunum „Skatthlutföll“ og „Innskattur af farþegaflutningum með fólksbifreiðum“ taka gildi 1. júlí 2018, en aðrar breytingar taki gildi 1. janúar 2019.

     

    Þjónustusala úr landi

    Breytingar voru gerðar á 12. gr. vsk-laga, bæði að því er efnisreglur og efnisskipan varðar.

     

    Sú breyting var gerð á 1. töluliður 12. gr. að þar er aðeins kveðið á um undanþágu frá innheimtu vsk við vörusölu úr landi, en undanþágum frá innheimtu vsk við þjónustusölu til erlendra aðila er alfarið skipað í 10. tölulið greinarinnar.

     

    Vinna eða þjónusta sem varðar lausafjármuni eða fasteignir hér á landi telst ávallt vera veitt hér á landi, óháð því hvort erlendur kaupandi stundar starfsemi sem í eðli sínu er vsk-skyld eða ekki.

     

    Ekki var gerð breyting á þeirri reglu að ávallt telst veitt hér á landi þjónusta í tengslum við undanþegna menningar- lista-, íþrótta- og kennslustarfsemi og hliðstæða starfsemi, sem hér fer fram.

     

    Ekki var gerð efnisbreyting á þeirri reglu að þjónusta ferðaskrifstofa og ferðaskipuleggjenda telst veitt utan Íslands að því leyti sem hún varðar fólksflutninga milli landa og vöru eða þjónustu sem ferðamaður nýtir utan Íslands.

     

    Að því er varðar sölu til erlendra aðila, á annars konar þjónustu en að framan getur, er nú gerður greinarmunur á sölu til atvinnufyrirtækja og sölu til annarra.

     

    Kaupandi er atvinnufyrirtæki

     

    Eftir breytingu hljóðar 1. mgr. 10. töluliðar 12. gr. svo: „Þjónusta telst veitt erlendis þegar hún er seld frá Íslandi til atvinnufyrirtækis sem hvorki hefur heimilisfesti hér á landi né stundar hér atvinnustarfsemi frá fastri starfsstöð.“

     

    Orðin „frá“ og „til“ hafa hér grundvallarþýðingu og er ætlað að endurspegla fjarlægðarregluna (e. destination principle). Í athugasemdum frumvarps til breytingalaganna kemur fram að þjónusta telst ekki vera veitt erlendis ef sala hennar og raunveruleg nýting er á Íslandi, ákvæðinu sé eingöngu ætlað að ná til þjónustu sem veitt er yfir landamæri. Sem dæmi um þjónustu sem ekki er veitt yfir landamæri eru nefnd kaup erlends atvinnufyrirtækis á gistiþjónustu og þjónustu bílaleigu hér á landi. Einnig er tekið dæmi af rafrænni þjónustu, fjarskiptaþjónustu og útvarps- og sjónvarpsþjónustu sem veitt er og samtímis nýtt hér á landi af kaupanda. Inntakið í dæmunum er að þjónusta telst ekki veitt yfir landamæri ef nýting hennar er háð veru kaupandans á Íslandi þegar þjónustan er veitt.

     

    Ákvæðið um sölu til erlendra atvinnufyrirtækja nær til hvers konar þjónustu sem fellur undir skattskyldusvið vsk.

     

    Í athugasemdum frumvarps til breytingalaganna kemur fram að með atvinnufyrirtæki sé átt við fyrirtæki sem hefur með höndum „atvinnustarfsemi“ (e. economic activity) og það eins þótt starfsemin sé ekki í hagnaðarskyni. Jafnframt kemur fram að við mat á því hvar þjónusta við atvinnufyrirtæki telst veitt þá skuli gera greinarmun á því hvort kaupandinn er eitt fyrirtæki (e. Single location entity) eða hluti fyrirtækjasamsteypu (e. Multiple location entity). Ef kaupandi þjónustu er eitt fyrirtæki skal nýting þjónustunnar og þar með skattskyldan ávallt miðuð við heimilisfesti eða fasta starfsstöð kaupandans. Ef kaupandi þjónustunnar er aftur á móti hluti af fyrirtækjasamstæðu sem hefur starfsstöðvar í fleiri en einu ríki telst þjónustan vera veitt í því ríki „þar sem fyrirtæki eða föst starfsstöð móttekur undirliggjandi þjónustuþætti hverju sinni, (e. Direct delivery approach)“. Vísað er til leiðbeiningarreglna OECD í þessum efnum. 

     

    Kaupandi er annar en atvinnufyrirtæki

     

    Eftir breytingu hefst 2. mgr. 10. tölul. 12. gr. á orðunum: „Sala á þjónustu til annarra en atvinnufyrirtækja skv. 1. mgr. telst vera veitt erlendis þegar hún er seld frá Íslandi til aðila sem hafa ekki heimilisfesti, lögheimili, varanlega búsetu eða dveljast ekki að jafnaði hér á landi.“

     

    Í tilviki sölu til annarra en atvinnufyrirtækja er undanþágunni líkt og áður aðeins ætlað að taka til þjónustu tiltekinna tegunda sem tæmandi eru upp taldar:

     

    1. Þjónustu sem veitt er rafrænt, þ.e. þjónustu sem veitt er á netinu, sjálfvirkt með lágmarksinngripi þar sem notkun upplýsingatækni er nauðsynlegur þáttur í veitingu þjónustunnar.
    2. Fjarskiptaþjónustu, sem felur í sér þjónustu, miðlun, útsendingu eða viðtöku á boðum, orðum, myndum, hljóði eða öðrum upplýsingum í gegnum þráð, útvarp, ljósboð eða annars konar rafsegulkerfi; fjarskiptaþjónusta felur einnig í sér þjónustu frá þeim aðilum sem veita aðgang að framangreindri þjónustu auk aðgangs að rafrænum fjarskiptanetum og samtengingu þeirra.
    3. Útvarps- og sjónvarpsþjónustu, þ.e. þjónustu sem samanstendur af hljóði eða mynd og miðlað er til almennings um samskiptamiðla í rauntíma samkvæmt ákveðinni dagskrá á ritstjórnarlegri ábyrgð viðkomandi fjölmiðils.
    4. Framsals á höfundarrétti, rétti til einkaleyfis, vörumerkis og hönnunar, svo og framsals annarra sambærilegra réttinda.
    5. Auglýsingaþjónustu.
    6. Ráðgjafarþjónustu, verkfræðiþjónustu, lögfræðiþjónustu, þjónustu endurskoðenda og annarrar sambærilegrar sérfræðiþjónustu, sem og gagnavinnslu og upplýsingamiðlunar.
    7. Þjónustu banka, fjármálafyrirtækja og tryggingafélaga, annarrar en þeirrar sem undanþegin er vsk skv. 9. og 10. tölul. 3. mgr. 2. gr.
    8. Atvinnumiðlunar.
    9. Leigu lausafjármuna, annarra en flutningatækja.
    10. Kvaða og skyldna varðandi atvinnu- eða framleiðslustarfsemi eða hagnýtingu réttinda sem kveðið er á um í framangreindum stafliðum.

     

    Í 3. mgr. 10. tölul. 12. gr. er nú kveðið á um að þrátt fyrir 2. mgr. teljist þjónusta seld öðrum en atvinnufyrirtækjum ávallt vera veitt hér á landi og þar með skattskyld hér þegar raunveruleg nýting hennar á sér stað á Íslandi.  

     

    Greiðsluskylda kaupanda á vsk (öfug greiðsluskylda)

     

    Gerðar voru breytingar á 35. gr. vsk-laga.

      

    Greiðsluskylda kaupanda á vsk tekur til þjónustu sem veitt er til starfsemi hans frá atvinnufyrirtæki heimilisföstu erlendis, útibúi erlendis eða fastri starfsstöð erlendis. Að nokkru leyti er afmörkun þessi skýrari og betur orðuð en sú sem fyrir var og tók til kaupa á þjónustu „erlendis frá“. Líkt og varðandi sölu úr landi hafa orðin „til“ og „frá“ hér grundvallar þýðingu og vísa til þess að sala sé yfir landamæri.

     

    Greiðsluskylda mun ekki falla á kaupanda ef erlendi seljandinn, eða umboðsmaður hans til vsk-skila, er skráður á vsk-skrá vegna starfseminnar hér á landi. Um er að ræða breytingu frá fyrri reglu.  Samkvæmt úrskurði yfirskattanefndar nr. 159/2015 hefur greiðsluskylda vsk af rafrænni þjónustu alfarið hvílt á erlendum seljanda en ekki á innlendum kaupanda, óháð því hvort seljandinn hefur sinnt skráningar- og greiðsluskyldu sinni eða ekki. Eftir breytingu fellur greiðsluskylda á kaupanda ef seljandinn, eða umboðsmaður hans, hefur ekki sinnt skyldu sinni til skráningar á vsk-skrá.

     

    Ekki voru gerðar efnisbreytingar á framkvæmd greiðslu og skýrsluskila kaupanda. Kaupanda ber ótilkvöddum að gera RSK grein fyrir kaupum á skýrsluformi sem RSK ákveður, miðað við almennt uppgjörstímabil vsk, og greiða vsk á gjalddaga tímabilsins.

     

    Eftir breytingar er kaupendum þjónustu skipt í þrjá flokka; fyrirtæki undanþegin vsk, vsk-skyld fyrirtæki og aðra. Skyldur kaupenda eru misríkar eftir því í hvern flokkinn þeir falla. 

     

    Kaupandi er fyrirtæki í undanþeginni starfsemi

     

    Greiðsluskylda hvílir á hverjum þeim sem stundar starfsemi undanþegna vsk skv. 3. mgr. 2. gr. vsk-laga.

     

    Greiðsluskyldan tekur til kaupa á hvers konar þjónustu að utan sem fellur undir skattskyldusvið vsk, en ekki aðeins til þjónustu sem talin er upp í 10. tölul. 1. mgr. 12. gr. vsk-laga eins og verið hefur.

     

    Greiðsluskylda myndist ekki aðeins við kaup á þjónustu, heldur einnig þegar þjónusta er „veitt til“ starfsemi viðtakanda. Skilja má það orðalag svo að það taki bæði til þess þegar þjónusta er veitt án endurgjalds og þegar þjónusta er veitt í skiptum fyrir aðra þjónustu eða vöru. Við þær aðstæður er viðtakanda þjónustu að utan skylt að greiða í ríkissjóð vsk af gangverði þjónustunnar, sbr. ákvæði 2. mgr. 8. gr. vsk-laga um gangverð.

     

    Kaupandi er vsk-skylt fyrirtæki

     

    Greiðsluskylda hvílir á vsk-skyldum kaupanda „að því leyti“ sem honum er ekki heimilt að færa vsk af þjónustunni til innskatts. Af orðalaginu má ráða að greiðsluskylda vegna kaupa á þjónustu að utan nái aðeins til þess hluta vsk sem kaupandanum er ekki heimilt að færa til innskatts, þ.e. að greiðsluskyldan sé í öfugu hlutfalli við innskattsrétt í blandaðri starfsemi. Eldri regla var að við þessar aðstæður hvíldi full greiðsluskylda vsk á kaupanda, en hann gat jafnframt fengið hluta af greiddum vsk til baka úr ríkissjóði í formi innskatts, í réttu hlutfalli við innskattsrétt í blandaðri starfsemi.

     

    Greiðsluskylda vsk-skyldra fyrirtækja mun taka til kaupa á hvers konar þjónustu sem fellur undir skattskyldusvið vsk, en ekki aðeins til þjónustu sem talin er upp í 10. tölul. 1. mgr. 12. gr. eins og verið hefur.

     

    Nýja reglan vekur spurningu um hvort og þá með hvaða hætti leiðrétta skuli greiddan vsk af keyptri erlendri þjónustu ef breyting verður á innskattshlutfalli í blandaðri starfsemi innan kaupárs. Við færslu innskatts vegna blandaðra nota keyptra aðfanga er á hverju uppgjörstímabili heimilt að nota hlutfallstölu næstliðins árs. Á fyrsta starfsári skal þó reikna hlutfallstölu til bráðabirgða fyrir hvert uppgjörstímabil. Þannig færður hlutfallslegur innskattur skal sæta leiðréttingu á síðasta uppgjörstímabili ársins miðað við hlutfallstölu alls ársins.

     

    Taka má dæmi af fyrirtæki sem í janúar 2019 kaupir til blandaðrar starfsemi sinnar erlenda þjónustu sem því bera að greiða af vsk. Innskattshlutfall næst liðins árs var 60%. Fyrirtækið skal því greiða vsk af 40% kaupverðs erlendu þjónustunnar. Að árinu 2019 liðnu kemur í ljós að innskattshlutfall þess árs nemur 50%. Spurning er þá hvort fyrirtækinu beri að greiða vsk af 10% kaupverðs erlendu þjónustunnar til viðbótar áður greiddum vsk af 40% kaupverðsins.

     

    Svar við þessari spurningu er ekki að finna í breytingalögunum eða í frumvarpi til þeirra. KPMG hefur bent fjármála- og efnahagsráðuneytinu á að hugsanlega mætti taka á þessu álitaefni með því að bæta málsgrein við 5. gr. innskattsreglugerðar nr. 192/1993, er gæti t.d. hljóðað:

    Hafi aðili, á grundvelli 2. mgr. 35. gr. laga nr. 50/1988, greitt virðisaukaskatt af erlendri þjónustu í öfugu hlutfalli við innskattshlutfall viðkomandi uppgjörstímabils, skal við almenn skil fyrir síðasta tímabil ársins fara fram afstemming greiddrar fjárhæðar og leiðrétting færð til hækkunar eða lækkunar á innskatti eftir atvikum.

     

    Annar kaupandi

     

    Undir þennan flokk kaupanda falla allir aðrir en fyrirtæki sem stunda starfsemi undanþegna virðisaukaskatti skv. 3. mgr. 2. gr. vsk-laga og fyrirtæki sem stunda virðisaukaskattsskylda starfsemi. Undir flokkinn geta t.d. fallið menn utan atvinnurekstrar, lögaðilar sem ekki stunda atvinnustarfsemi og eignarhaldsfélög um eignir sem falla utan vöruhugtaks virðisaukaskattslaga.

     

    Greiðsluskylda þessara aðila mun ekki ná til allrar erlendrar þjónustu, heldur aðeins til:

     

    • Framsals á höfundarrétti, rétti til einkaleyfis, vörumerkis og hönnunar, svo og framsals annarra sambærilegra réttinda.
    • Auglýsingaþjónustu.
    • Ráðgjafarþjónustu, verkfræðiþjónustu, lögfræðiþjónustu, þjónustu endurskoðenda og annarrar sambærilegrar sérfræðiþjónustu, sem og gagnavinnslu og upplýsingamiðlunar.
    • Þjónustu banka, fjármálafyrirtækja og tryggingafélaga, annarrar en þeirrar sem undanþegin er virðisaukaskatti skv. 9. og 10. tölul. 3. mgr. 2. gr.
    • Atvinnumiðlunar.
    • Leigu lausafjármuna, annarra en flutningatækja.
    • Kvaða og skyldna varðandi atvinnu- eða framleiðslustarfsemi eða hagnýtingar framangreindra réttinda.

     

    Greiðsluskylda þessara aðila er því aðeins til staðar að kaupverð umræddrar þjónustu nemi a.m.k. 10.000 kr. á viðkomandi tveggja mánaða uppgjörstímabili vsk.

     

    Skráningar- og skilaskylda erlends seljanda

     

    Gerðar voru tvenns konar breytingar á skyldu erlendra seljenda til skráningar á vsk-skrá og til innheimtu og skila á vsk.

     

    Annars vegar var gerð breyting á þeirri skráningar- og skilaskyldu sem kveðið er á um í 35. gr. Skyldan tók aðeins til rafrænt afhentrar þjónustu, en tekur eftir breytingu til fjarskiptaþjónustu og útvarps- og sjónvarpsþjónustu, auk rafrænt veittrar þjónustu.

     

    Skyldan hefur verið til staðar við sölu til annarra er þeirra sem skráðir eru á vsk-skrá. Eftir breytingu á  skyldan aðeins við um sölu til annarra en atvinnufyrirtækja. Breytingin felst í því að sala til atvinnufyrirtækja, sem ekki eru á vsk-skrá, fellir ekki skráningar- og skilaskyldu á seljanda.

     

    Gerð var sú orðalagsbreyting að umrædd skylda fellur á „atvinnufyrirtæki“ með heimilisfesti eða fasta starfsstöð erlendis í stað „aðila“.

     

    Hins vegar var við 34. gr. aukið tveimur málsgreinum um skráningar- og skilaskyldu vsk vegna áskriftarsölu til landsins á blöðum og tímaritum á pappírsformi. Í fyrri málsgreininni er kveðið á um að slík skylda fellur á erlend atvinnufyrirtæki, sem selja blöð og tímarit á pappírsformi til landsins í áskrift, ef umfang sölu er yfir því veltumarki sem kveðið er á um í 3. tölul. 4. gr., (nú 2 milljónir króna). Í síðari málsgreininni er kveðið á um greiðslu og skýrsluskil og er það ákvæði í samræmi við almennar reglur.

     

    Ekki voru með umræddum lögum gerðar breytingar á því með hvaða hætti erlendur seljandi skal skráður á vsk-skrá. Slík breyting var hins vegar gerð með öðrum lögum, sjá þingskjal 1252. Með þeim var lagður grundvöllur að upptöku rafræns skráningarkerfis fyrir erlend atvinnufyrirtæki sem selja hingað, öðrum en atvinnufyrirtækjum, þjónustu og vörur tiltekinnar tegundar. Nánari grein er gerð fyrir breytingu þessari í öðrum pistli hér á Skattatíðindum.

     

    Skatthlutföll

     

    Gerðar voru tvær breytingar á 2. mgr. 14. gr. vsk-laga.

     

    Annars vegar er sala, þ.m.t. í áskrift, á tímaritum, dagblöðum, landsmála- og héraðsfréttablöðum á rafrænu formi felld undir 11% vsk, eins og sala sömu miðla á prentuðu formi.

     

    Hins vegar er var gerð sú breyting á orðalagi að undir 11% vsk falla „áskriftargjöld útvarps- og sjónvarpsstöðva“ í stað orðalagsins „afnotagjöld útvarpsstöðva“. Ekki er um efnisbreytingu að ræða.

     

    Innskattur af farþegaflutningum með fólksbifreiðum

     

    Í 6. tölul. 3. mgr. 16. gr. vsk-laga er kveðið á um að óheimilt sé að telja til innskatts vsk af öflun, rekstri og leigu fólksbifreiða. Í 6. mgr. greinarinnar er kveðið á um undantekningu frá því banni. Vsk-skyldum aðilum, sem hafa með höndum sölu eða leigu bifreiða, er heimilt að telja vsk af aðföngum vegna þeirra viðskipta til innskatts. Sú breyting var gerð á ákvæðinu að undantekningin mun einnig taka til vsk-skyldra rekstraraðila fólksbifreiða sem hafa sérstakt leyfi Samgöngustofu til farþegaflutninga í ferðaþjónustu. Í athugasemdum frumvarps til breytingalaganna kemur fram að undantekningin nær aðeins til fólksbifreiða sem eingöngu eru notaðir í ferðaþjónustunni.