Stimpilgjald - hlutaskipting félags

Sala á rekstri – bætur fyrir brot á samkeppnisákvæði

Úr dómi Hæstaréttar í máli nr. 321/2017:

Staðfest var sú niðurstaða héraðsdóms að A hafi brotið gegn þeirri skuldbindingu sem hann gekkst undir samkvæmt 12. grein kaupsamningsins með atbeina sínum að innflutningi á vörum og öðrum samskiptum í óþökk kaupanda við vöruframleiðanda, sem Í ehf. hafði yfirtekið viðskipti við með kaupsamningnum, og með öðrum aðgerðum sem lýst er í dómnum. Með framangreindri háttsemi sinni rýrði A af ásettu ráði verðmæti hins selda og olli með því Í ehf. tjóni. Á því ber hann skaðabótaábyrgð og þar sem háttsemi hans var saknæm tekur ábyrgðin bæði til beins og óbeins tjóns Í ehf., sbr. 3. mgr. 40. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup.

“Við mat á tjóni áfrýjandans Í ehf. verður fallist á þá niðurstöðu héraðsdóms að hluti af tjóni vegna tapaðrar viðskiptavildar sé ætlað tjón vegna innflutnings P ehf. á þeim tveimur gámum, sem greinir í dóminum. Áfrýjandinn Í ehf. hefur sönnunarbyrði fyrir því hvert tjón félagsins var vegna háttsemi áfrýjandans A. Félagið hefur aflað mats dómkvadds manns um hvert tjón þess hafi orðið vegna missis hagnaðar við það að P ehf. flutti inn til sölu á markaði gám með fiskilínu og fleiri vörum. Niðurstaða matsmannsins var sú að tjón áfrýjandans Í ehf. vegna þessa hafi numið 6.896.443 krónum en eins og fram er komið voru fluttir til landsins tveir gámar með slíkum vörum.
Félagið hefur ekki freistað þess að afla mats um tjón sitt að öðru leyti, en gerir kröfu um að skaðabætur verði ákveðnar að álitum, ef ekki verður fallist á útreikning þess sjálfs, sem gerð er grein fyrir í hinum áfrýjaða dómi. Í dóminum, sem skipaður var sérfróðum meðdómsmönnum, kemur fram sú afstaða að það sé erfiðleikum bundið að leggja fram nákvæma útreikninga um rýrnun viðskiptavildar og að ekki sé unnt að ætlast til að áfrýjandinn Í ehf. geti lagt fram nákvæm gögn um fjárhæð tjónsins. Til þess að skaðabætur verði dæmdar að álitum þarf að sýna fram á, auk skaðabótaábyrgðar, að tjón hafi orðið. Svo sem fram er komið hefur áfrýjandinn Í ehf. sannað að félagið hafi orðið fyrir tjóni vegna háttsemi áfrýjandans A. Með vísan til niðurstöðu héraðsdóms verður fallist á að ekki sé líklegt að öflun matsgerðar dómkvadds manns sé, eins og atvikum málsins og eðli skaðabótakröfunnar í málinu er háttað, líkleg til þess að færa mætti málið að þessu leyti í þann búning að komist yrði hjá að ákveða bætur að álitum. Verður því staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að skilyrði séu til þess.”

Við mat á fjárhæð skaðabóta leit Hæstiréttur fyrst og fremst til þess hvaða fjárhæð hefði samkvæmt kaupsamningi verið greidd fyrir viðskiptavild og önnur óefnisleg verðmæti og hvaða áhrif aðgerðir A hefðu haft á umfang helstu viðskiptasambanda. Um ákvörðun bótafjárhæðar sagði Hæstiréttur:

„Við ákvörðun skaðabóta að álitum verður að gæta hófs enda á ekki að geta falist ávinningur í því að ekki liggi fyrir sannanir um fjárhæð tjóns. Þá er þess að gæta að samningsaðilar þar sem settar eru samkeppnishömlur á annan aðilann geta ákveðið með samningi févíti eða annars konar skaðabætur og fjárhæð þeirra ef samningsaðili, eða annar sá sem skuldbindur sig samkvæmt samningum, efnir ekki skyldur sínar. Með vísan til alls framangreinds verður áfrýjandinn A dæmdur til að greiða áfrýjandanum Í ehf. skaðabætur að fjárhæð 25.000.000 krónur með dráttarvöxtum eins og greinir í dómsorði.“

Nálgast má allan dóm Hæstaréttar í hlekk að ofan með fréttinni.